Aflevering 382
10 februari 2026
Sander Schakelaar is een ervaren ondernemer in de maritieme sector en eigenaar van JR Shipping, een rederijgroep gevestigd in Harlingen. Samen met compagnon Jan Reier Arends bouwde hij een bedrijf op dat zo’n 30 schepen beheert, waaronder containerschepen, droge ladingschepen en werkboten voor de offshore windindustrie. Met een vloot ter waarde van honderden miljoenen en een team van zo’n 40 mensen op kantoor plus honderden zeevarenden, bewijst Sander dat je met doorzettingsvermogen en strategisch inzicht een wereldwijd opererende rederij kunt runnen.
Drie dingen die je in deze aflevering leert:
🚢 Hoe je een kapitaalintensief bedrijf opbouwt in de scheepvaart zonder familiekapitaal
⚓ Waarom twee kapiteins op één schip soms beter werkt dan alleen varen
🌊 De kunst van fundamenteel nadenken over de toekomst terwijl je druk bent met het heden
CALLS TO ACTION 🔥
Voeg Sander toe op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/sander-schakelaar/
Check de website van JR Shipping hier: https://www.jrshipping.com/
Vergeet ook niet om de website over investeren hier te bekijken: jrshipinvestments.nl
00:00:00 – Welkom bij Groeivoer!
00:02:09 – Van zeilinstructeur naar scheepsbouwkundige
00:03:41 – De stap naar ondernemerschap
00:05:58 – Geboren aan boord
00:08:26 – Twee kapiteins op één schip
00:10:00 – Verkoop van 50%
00:14:05 – Advies voor andere ondernemers
00:17:37 – De vloot: 30 schepen
00:22:01 – Crew management aan boord
00:28:44 – Hoe werkt een scheepsfonds?
00:35:32 – Investeren in schepen
00:42:56 – Duurzaamheid in de scheepvaart
00:52:48 – Rust en reflectie
00:54:44 – Lange termijn denken
01:03:45 – Stormen en drama’s
01:09:15 – Verstekelingen uit Casablanca
01:12:14 – De hamvraag
Waar vind je deze ondernemerspodcast?
Kijk je graag zakelijke podcasts? 🎥
Volg dan het kanaal van Groeivoer op Youtube: https://www.youtube.com/@Groeivoer/videos
Liever luisteren? 🎧
Volg Groeivoer op Apple Podcast: 🍏 https://shorturl.at/kozJP
Beluister de #1 Nederlandse ondernemerspodcast op Spotify: 🎶 https://shorturl.at/bfmD3
Zelf een zakelijke podcast starten? 🎙️
Wil je zelf ook een professionele podcast starten? Gerhard is eigenaar van Ear Ear, een gespecialiseerd podcast agency voor ondernemers.
Adverteren in dé ondernemerspodcast van Nederland? 📢
Wil je adverteren bij Groeivoer en ondernemend Nederland bereiken? Mail naar info@groeivoer.nl
Volg onze ondernemerskanalen! 🌐
Blijf op de hoogte van nieuwe podcast afleveringen en ondernemersevents via WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029VaZOSZGHbFV9bpqwwE3B
Of via Telegram: https://t.me/groeivoer
De beste ondernemerslessen in je mail? 📧
Mail naar info@groeivoer.nl voor een *cheat sheet* met de 10 beste tips van 300 afleveringen van Groeivoer. Boordevol inzichten van succesvolle ondernemers.
Waardeer deze ondernemerspodcast! 🌟
Fan van deze zakelijke podcast? Laat een review achter! 👍
Volg de #1 ondernemerspodcast! 🚀
LinkedIn Gerhard: https://www.linkedin.com/in/gerhardvelde/
LinkedIn Groeivoer: https://nl.linkedin.com/company/groeivoer
Instagram: https://www.instagram.com/groeivoer_podcast/
TikTok: https://www.tiktok.com/@groeivoerpodcast
X: https://twitter.com/groeivoer
Onze partners voor ondernemers 🤝
Deze ondernemerspodcast wordt mede mogelijk gemaakt door Teamleader, het perfecte all-in-one softwarepakket voor het MKB. Start vandaag: https://signup.focus.teamleader.eu
Speciale dank aan Groenpand, thuisbasis van de Ear Ear Podcast studio. Bekijk www.groenpand.nl voor meer informatie.
[00:00:00] Sander Schakelaar: De gouden regels van Buffett gelden denk ik ook in het investeren in de maritieme industrie en in scheepvaart Dus, scheepvaart is van alle dag. We hebben een vloot van ongeveer 30 schepen waarvoor wij actief zijn. Maar er gaat bijna nooit in die zin wat mis en dat heeft dus te maken met… Duidelijke taakstellingen discipline en vakkundige mensen aan boord hebben.
[00:00:22] Ooit is Jan Reier bij zijn eerste schip met de naam Elan begonnen. Dat schip heette toevallig Vlieland. Het moest allemaal goedkoop dus hij dacht, ja, eigen naam bedenken. Ja, dat moet ook een lijn worden. Toen dacht hij, als ik nou met blauwe verf die andere letters weghaal dan hou ik Elan over. Ik ben, omdat mijn vader in een bepaald schip belegde, toen dacht ik van ja, nou ja, dat doet hij omdat hij vindt dat ik daar verstand van heb.
[00:00:46] Ik doe dan zelf in datzelfde schip ook mee. Laat nou net dat schip een paar maanden na zijn oplevering bij Egypte kenteren en op een zandbank tot rust te komen. Vervolgens wordt dat schip daar helemaal leeggeraust. De berging verliep ook wat onbenulligd dus dat schip was stootlos. Fantastisch rendement!
[00:01:06] Gerhard te Velde: Welkom bij Groeivoer, een nieuwe aflevering waar we in de wereld van de scheepvaart duiken. De wondere wereld van de scheepvaart. En dat doe ik met de reeder Sander Schakelaar, eigenaar van JR Shipping. Sander, van harte welkom.
[00:01:20] Sander Schakelaar: Ja, leuk om hier te zijn.
[00:01:21] Gerhard te Velde: De wondere wereld van de scheepvaart. Ik heb een paar feitjes opgezocht.
[00:01:25] Tachtig procent van alle wereldhandel gaat via de zee. En dat gaat om veertien triljoen aan goederen. Dus er gaat heel wat handel via de zee. De scheepvaartindustrie zelf zet, nou hier staat 21, 81 miljard om. Dus ruim 2000 miljard. En grote bedrijven zoals Maarsk, nou ja, je kent ze veel beter dan ik. Die draaien 50 of 80 miljard Maar dat zijn enorme bedrijven zijn dat.
[00:01:55] Jullie bedrijf iets kleiner, maar toch behoorlijk. En dat… Ja, dat verhaal gaan we nu ontdekken. Dus wil je ons eens meenemen hoe jij in deze branche terechtgekomen bent?
[00:02:09] Sander Schakelaar: Tja, nou, als middelbare scholier heb ik het zeilen ontdekt en ik woonde op de Veluwe, dus dat lag helemaal niet in de reden. Maar goed, het zeilen en zeilinstructeur geworden, want het was bij ons in de familie niet het geld om maar een boot te kopen en erop los te kunnen zeilen.
[00:02:31] Dus ik moest gratis kunnen zeilen, dus snel zeilinstructeur geworden. Ja, dan verdiep je je in de materie en toen dacht ik van weet je wat mijn mooi vak lijkt? Ik wil graag ontwerper van zeiljachten worden. En zoals ongeveer negen van de tien jongens en meisjes die scheepsbouwkunde zijn gaan studeren, die deden dat met dat oogmerk ik dus ook.
[00:02:51] Want je kon in Nederland niet een jachtontwerpopleiding gaan doen. Nou ja, scheepsbouwkunde gestudeerd, gaandeweg de stages en je ingenieursopdrachten leer je dan de grote maritieme industrie kennen, de grote scheepsbouw voor handelsschepen. En daar ben ik een beetje in verzeild geraakt, nog een kopcursus bedrijfskunde gedaan en
[00:03:12] Gerhard te Velde: zo
[00:03:13] Sander Schakelaar: kwam ik in de marketing en sales voor de scheepsnieuwbouwindustrie terecht Ik heb in de jaren negentig een aantal jaren nieuw te bouwen, zeeschepen verkocht met name op de Duitse rederijmarkt.
[00:03:25] Nou, je moet dan van alles een klein beetje verstand hebben, maar je moet met name de reders helpen met het financieren van schepen. Dus daar heb ik wat kennis en kunde voor opgedaan.
[00:03:35] Gerhard te Velde: Nou
[00:03:35] Sander Schakelaar: ja, en dat was een mooie opmaat om in de rederijwereld te gaan werken. Zo is het gegaan.
[00:03:41] Gerhard te Velde: Hoe heb je de stap gezet naar ondernemerschap?
[00:03:44] Sander Schakelaar: Nou, op een gegeven moment, ik had die baan in de scheepsbouw en dan was ik werknemer, maar ik werkte wel commercieel Dus ik had al wel belangstelling in die richting. Ik had zelfs ook al eens even nagedacht over het kopen van een zeilschool. Oude liefde roest niet. Maar goed, daar is het dan helaas niet van gekomen.
[00:04:02] Gerhard te Velde: Kan nog hè, als je ooit met pensioen gaat.
[00:04:05] Sander Schakelaar: Jazeker, ik ben nog steeds zeilinstructeur dus dat zou kunnen. Ja, en… Toen ben ik gevraagd om, ik was nog vrij jong, ik was toen 26 ofzo, directeur te worden van een nieuw opgerichte rederij in Groningen, wat het initiatief was van een Duitse klant van mij. Ik had hem de eerste containerscheep verkocht, dat was heel belangrijk voor de scheepswerf in kwestie dat die orde doorging en toen hebben we hem geholpen als het ware een bedrijf te doen ontstaan in Groningen.
[00:04:36] En toen dat wat vorm aannam, toen vroeg die Duitse familiereder, die vroeg mij van, ja Sander, Nou moet het eigenlijk ook gewoon gaan draaien en gerund gaan worden. Jij bent mijn vertrouwenspersoon, wil jij dat gaan doen? Toen heb ik met pijn in het hart afscheid genomen van dat scheepsbouwconcern en ben ik dat gaan doen.
[00:04:58] En toen was ook wel het idee dat ik daar partner zou worden. Nou, ik heb dat bedrijf voor die mensen opgezet, anderhalf, twee jaar, de pionierfase. Toen waren er zes schepen in de vaart, we hadden een man of tien op kantoor, iets van dertig zeevarenden in dienst. Toen heb ik heel bewust de keus gemaakt om het verder te laten.
[00:05:18] Ik heb toen ontslag genomen, wel netjes overgedragen en in die tijd is de partnership met Jan Reier Arends tot stand gekomen. daar hebben we natuurlijk samen over gepraat Toen hebben we gezegd nou, we willen in J.S. Shipping, zoals we dat willen gaan ontwikkelen, daar willen we. Samen partners in zijn, dus zo heeft zich dat gevormd.
[00:05:40] Maar het kriebelde al wel, dus het was een logisch vervolg op de stapjes die ik in mijn werkleven had gezet.
[00:05:47] Gerhard te Velde: Ja
[00:05:47] Sander Schakelaar: en
[00:05:48] Gerhard te Velde: JR, want ik zei GR Shipping, internationaal bedrijf, ik vloog uit de bocht, maar het is dus eigenlijk gewoon JR.
[00:05:56] Sander Schakelaar: En
[00:05:56] Gerhard te Velde: dat zijn de voordetters van?
[00:05:58] Sander Schakelaar: Jan Reier Arends. En hij is in 1993 als jonge kapitein-eigenaar, al op hele jonge leeftijd was hij kapitein ik geloof dat hij 3,24 was, is hij voor zichzelf begonnen met de aankoop van een coaster, die tweedehands beschikbaar coaster?
[00:06:16] Gerhard te Velde: Ja,
[00:06:16] Sander Schakelaar: een kustvaartschip zeg maar. En dat was zeg maar de wereld waar hij ook in opgegroeid was. Hij is letterlijk aan boord van een kustvaartschip In de Noorderhaven van Hallingen geboren, aan boord van het schip van zijn vader. En ja, daar is hij opgegroeid en ja, als jonge jochie kookte hij al voor de bemanning en daarna na het koken en de afwas kreeg hij een verfkwast in de handen en dan kon hij het ruim gaan schilderen, zeg maar, zo is hij opgegroeid.
[00:06:46] Nou, matroos geweest, kokmatroos, op een gegeven moment ja, toch maar naar de zeevaartschool. Maar ja, eigenlijk wist hij alles al vanuit de praktijk. Ja, dan haal je je patent, je gaat varen, nou, hij heeft heel intensief gevaren als jong mens en dan heel snel opgeklommen, eerste stuurman, kaptein. Nou ja, en toen met hulp van familie heeft hij toen zijn eerste tweedehands coaster kunnen kopen.
[00:07:10] Nou ja, en zo is hij begonnen. Alleen op een gegeven moment komen de kinderen en ja, rijden is vak. Maar hij is ook ondernemer en
[00:07:20] Gerhard te Velde: met
[00:07:20] Sander Schakelaar: name dat jeukte ook bij hem van ik wil dit uitbouwen ik wil nieuwe dingen gaan doen, de volgende generatie schepen ontwikkelen. En heb je een ander soort bedrijf voor nodig?
[00:07:30] Nou, en hij zat er al wat tegen aan te hikken van hoe ga ik dat begin maken? Nou, als bevriende collega’s hadden contact en werkten we ook al wat samen Toen ik bij dat semi-Duitse bedrijf zat. Nou ja, goed, en toen het duidelijk werd dat ik daar weg wilde gaan, toen heeft hij natuurlijk contact gezocht en zullen we niet samen gaan optrekken?
[00:07:54] Je hebt dat proces al een keer doorlopen, ik zit boordevol goede ideeën zullen we dat samen gaan doen? Nou, dan hebben we het over gehad en ik heb toen gezegd, joh, jij moet dan je zelfstandigheid opgeven, wat je als kapitein-eigenaar, papa-mama-bedrijf altijd gewend bent geweest Nou ja, voor mij is het ook best een hele stap, ik was ook maar een twintiger.
[00:08:15] Gerhard te Velde: Nou
[00:08:15] Sander Schakelaar: ja, en we zijn dat zo samen gaan doen.
[00:08:22] Gerhard te Velde: Hoe gaat dat, twee kapiteins op één schip
[00:08:25] Sander Schakelaar: Het is een beetje zoals een huwelijk. Er zijn huwelijken die het volhouden, die zijn ook vaak op wederzijdse waardering en respect gebaseerd. Je moet geven en nemen. Je hoeft het niet altijd meteen op het eerst mogelijke discussiemoment met elkaar eens zijn. Het is denk ik juist goed als iemand een heel ander inzicht heeft of misschien wat meer primair op zaken reageert.
[00:08:56] Ik heb de neiging bijvoorbeeld om dingen heel erg gedetailleerd te willen doordenken en te willen analyseren. Ik kan dingen ook doodrekenen waarbij Jan Reier wat meer vanuit onderbuikgevoel en instinct acteert. Dus ja, dat versterkt elkaar enorm, maar houdt elkaar ook in. In toom. We hebben al heel snel ontdekt, ook al zijn we het op het eerste moment…
[00:09:24] Misschien niet honderd procent eens, eigenlijk altijd over de hoofdlijn wel, maar dan verstaan we de kunst om het even te laten rusten er even over te hebben, de argumenten van de anderen mee te wegen en dan komen we eigenlijk altijd eruit en dat is nu al 26 jaar is dat het geval. Dus ik zeg wel eens gekscherend, ik heb twee huwelijken met mijn lieve vrouw en met mijn compagnon Jan Reier, maar het huwelijken is ook uitgebreid, want we hebben sinds kort ons versterkende aandeelhouder in de rederijgroep.
[00:09:58] Gerhard te Velde: Oké vertel
[00:09:59] Sander Schakelaar: eens. Je hebt
[00:10:00] Gerhard te Velde: de helft van het bedrijf verkocht las ik op internet.
[00:10:02] Sander Schakelaar: Ja, dat klopt.
[00:10:03] Gerhard te Velde: Dus je hoeft er eigenlijk niet mee te werken?
[00:10:05] Sander Schakelaar: Nou, zo zit het niet en dat is ook niet wat we wensen. En dat was ook niet wat we beoogd hebben met deze transactie. Het is in de scheepvaart ook een tijd heel moeilijk geweest toen in 2008 Lehman Brothers viel.
[00:10:21] Er kwam nog een grote financiële crisis, mensen weten dat nog wel. En daarna economisch crisis heeft op de scheepvaartmarkten heel veel invloed gehad. En daardoor zijn er ook veel financiële middelen, ook in onze rederijgroep verloren gegaan. Dat is hartstikke jammer.
[00:10:39] Gerhard te Velde: Met verloren gaan bedoel je geld dat verdampt is?
[00:10:42] Sander Schakelaar: Ja geld wat verloren is gegaan.
[00:10:45] Gerhard te Velde: En
[00:10:45] Sander Schakelaar: hebben we na de crisis, en de crisis is pas in 2020 eigenlijk verdwenen getriggerd door corona, want dat zette de wereld op de kop. En dat heeft weer zeg maar tot een jumpstart in de wereldwijde scheepvaartindustrie geleid.
[00:11:08] We zijn versterkt uit de crisis gekomen omdat we zoveel geleerd hebben in die crisisjaren, heel veel nieuwe vaardigheden opgedaan, nieuwe activiteiten kunnen ontwikkelen, dat is allemaal goed. Maar als we naar de kracht van onze financiële balans kijken, hadden we wel kleerscheuren opgelopen. Nou, scheepvaart is ondertussen ook heel erg kapitaal intensief geworden.
[00:11:30] Als we kijken naar de nieuwe generatie schepen die op termijn gerealiseerd moeten worden, die zijn echt een heel slag duurder dan wat we gewend waren De financiële markten functioneren ook anders. Dus je weet, dat gaat heel veel van je bedrijf vergen. En… Nou, daar hebben we heel goed over nagedacht en zo anno 2023 zijn we samen tot het inzicht gekomen, hier moeten we wat mee.
[00:11:54] We hebben heel veel vaardigheden in ons bedrijf heel veel sterke punten die nodig zijn om de doelen te halen in de toekomst maar we zouden eigenlijk financieel flexibeler moeten zijn. Nou, dan kun je zeggen van nou, we wachten op dat we morgen of overmorgen eens geluk hebben met een transactie en dat we een klappen maken, dat kan altijd, dat is de passieve benadering van het vraagstuk, maar wij hebben gezegd nee, we moeten dit proactief aangaan en we moeten hier wat mee.
[00:12:20] Dus hebben we de beslissing genomen, we gaan ons rederijbedrijf versterken en in stabieler vaarwater brengen, om het maar zo te zeggen. Nou ja, dat is een zoektocht En daar zijn we met name gedurende 25 heel intensief mee bezig geweest met ons begeleidende advisory. En nou ja, zoals je dan zo’n project doet, zijn we de markt op zoek gaan naar een industrie-investeerder die daar belang bij had en die ook onze agenda deelt en ons wilde versterken.
[00:12:54] Nou, en dat is het Groningse scheepvaartconcern C-Trade geworden. Nou, C-Trade is een bedrijf heel veel groter dan het onze, ook financieel heel veel sterker. Zij zijn een van de wereldmarktleiders op het gebied van het markt Over zee transporteren en de achterland logistiek van gekoelde ladingen, dus fruittransport, werelds grootste transporteur van bananen over de wereld bijvoorbeeld.
[00:13:24] Vis wat bij Afrika gevangen wordt en hier in de supermarkt ligt. Nou, dat moet allemaal met koelschepen getransporteerd worden. Super
[00:13:32] Gerhard te Velde: duurlijk.
[00:13:32] Sander Schakelaar: Dat is wat zij doen. Ja, dat is een machtig mooi bedrijf. Wij zitten in een andere tak van de scheepvaart. Vanuit hun gezichtspunt vormen wij een diversificatie en ze zijn zo sterk.
[00:13:46] Ze hebben zich zo ontwikkeld in de 75 jaar dat zij bestaan dat zij… Oorlogskas hebben om, nou ja, ook geïnvesteerd te raken in andere scheepvaartmarkten. Dus dat was heel mooi en dat kwam heel prima bij elkaar, die behoeftes. En sinds begin januari zijn zij dus partner in de J.S. Shipping Groep.
[00:14:06] Gerhard te Velde: Zou je dat ook andere ondernemers aanraden?
[00:14:09] Want ik herken ook een klein beetje de dynamiek zeg maar. Ik heb een uitzendbureau en wij zijn een kleine speler in een grote markt in de grote boze wereld. Dus dan denk je ook weleens van, als ik nou aansluiting vind bij een grotere partij, dan is het voor iedereen beter. Dus of in ieder geval mijn team heeft meer zekerheid, we kunnen misschien groter groeien.
[00:14:33] Dus die gedachtegang van, hé, we kunnen op eigen kracht verder, maar we kunnen misschien beter een sterke partner zoeken, die vind ik heel logisch. Heb je daar inzichten over? Of achteraf lessen dat je zegt van, hé, als je dit gaat onderzoeken, let dan hier op.
[00:14:51] Sander Schakelaar: Ja en nee. Je zou kunnen pretenderen dat je daar voor andere hele nuttige inzichten over hebt als je dit bij spreken in je ondernemerschap vijftig keer hebt gedaan, want dan heb je misschien recht van spreken.
[00:15:04] De meeste ondernemers onder ons die doen dit één of twee keer in hun carrière en hebben dan, dat is niet representatieve ervaring, die hebben toevallige ervaring. Die hoort bij de situatie waar zij in zaten of de beweegredenen die zij hadden. Dus het is buitengewoon subjectief.
[00:15:25] Gerhard te Velde: Goeie disclaimer.
[00:15:26] Sander Schakelaar: Ja maar wel denk ik een hele belangrijke.
[00:15:31] Ik heb net onze beweegredenen uitgelegd en ondernemers die in zo’n situatie zitten waar de omgevingsfactoren een bepaalde richting nemen. Dus dan kijk, wat zijn mijn doelen Wat zijn de succesfactoren om die doelen te halen We hebben echt gestructureerd nagedacht, komt dat overeen met waar we sterk in zijn?
[00:15:52] Nou, klinkt misschien wat arrogant, maar wij vonden dat we van negen van de tien succesfactorenpunten, dat we konden zeggen, vink je, dat komt mooi uit, dat komt met onze sterkte overeen. Maar er was dus één punt wat een handicap vormde, namelijk, oké we zijn financieel gezond, ja, we hebben een oorlogskast van een aantal miljoen, we maken elk jaar winst, maar de kapitaalintensiteit van onze activiteit, dat wat in de toekomst nodig is, is zoveel meer, met dat gegeven moeten we gaan.
[00:16:21] En we hadden daar heel makkelijk onze ogen over kunnen sluiten Maar dat was misschien domgeest En niet dat we dan de komende vijf tot tien jaar in problemen waren gekomen, maar bestaat dan de J.S. Shipping groep over 25 jaar ook nog? Nou, daar hebben we fundamenteel over nagedacht. En ik denk dat dat gezond is om af en toe te doen.
[00:16:39] En dan is iedere situatie anders en dan komt iedere ondernemer tot een andere overweging. En dan is het ook natuurlijk relevant van, ja, heb je bijvoorbeeld opvolging of is er een voorbestemming dat je management team het over gaat nemen en hebben die bijvoorbeeld bepaalde financiële middelen of is er een family office wat hun steunt of weet ik wat.
[00:17:03] Dus iedere situatie is anders. Maar het af en toe eens pas op de plaats maken en fundamenteel nadenken, klopt de architectuur van mijn bedrijf? De opzet nog wel bij dat wat nodig is, dat is heel gezond. Maar we hebben wel gezegd, dit is voor ons niet een afscheid of een exit. Wij willen door met onze ondernemerschap.
[00:17:25] We willen er samen met ons team verder een succes van maken. Maar we stappen nu over onze schaduw heen en we gaan dat delen met een andere aandeelhouder, die toekomst. En dat is wat we gedaan hebben.
[00:17:42] Gerhard te Velde: Kan je schetsen waar jullie bedrijf nu staat? Omzet, aantal schepen aantal medewerkers, dat soort zaken.
[00:17:50] Sander Schakelaar: Ja, we hebben een vloot van ongeveer dertig schepen waarvoor wij actief zijn.
[00:17:57] In een belangrijk deel van die schepen hebben we een stuk eigendom. In sommige schepen hebben we geen eigendom, die doen we puur als dienstverlener beheren we die voor een derde. Die vloot van ongeveer 30 schepen in ons portfolio is verdeeld in, dat is eigenlijk het belangrijkste gedeelte, de containerschepen Daar we ook altijd het meeste in actief geweest.
[00:18:21] Dat is feitelijk onze core business. Dat zijn ook de grote schepen. Dan hebben we een aantal, ook voor de kustvaart, actieve schepen. Dat zijn droge ladingschepen die allerlei soorten lading kunnen vervoeren. Dan hebben we twee schepen van in aanbouw in India. Die worden vanaf 2027 in de vaart gebracht.
[00:18:48] Maar mogen we voor een Engelse eigenaar tien van dat soort schepen beheren?
[00:18:52] Gerhard te Velde: Dus dat komt er nog aan, zeg maar, die revenuen?
[00:18:55] Sander Schakelaar: Nou, die nieuwbouwschepen komen er aan en we hebben in 2025 de opdracht binnengehaald om die Engelse vloot te mogen beheren.
[00:19:04] Gerhard te Velde: Die
[00:19:04] Sander Schakelaar: mensen deden dat al 35 jaar zelf. We hebben de keuze gemaakt om dat te outsourcen.
[00:19:09] En wij hadden heel goed contact met hun en hebben die opdracht gewonnen. En dat is natuurlijk een heel transitieproces om… De Andermans vloot en tien schepen met alle werkwijzes die daarop gelden en de Engelse zeevarenden die al jarenlang voor dat bedrijf varen om dat bij jouw bedrijf te integreren.
[00:19:28] Dus dat is een apart hoofdstuk Dat is nog
[00:19:30] Gerhard te Velde: een aparte podcast.
[00:19:48] Sander Schakelaar: En windparken op zee die moeten natuurlijk logistiek bediend worden. Er moeten monteurs elke dag naartoe naar die palen. Soms moet er olie vervest worden of er moet een printplaatje naartoe. Nou, dat moet natuurlijk met scheepsbewegingen gebeuren. En daar zijn een soort van, noem het maar, taxiboten voor.
[00:20:07] Crew tender vessels heet dat dan in een mooie cretologie. Nou, en daar hebben wij er een aantal van, een aantal die we zelf hebben opgezet en gefinancierd enzovoorts. Dus dat zijn reederij eigen schepen en een aantal schepen die we in die markt voor derden beheren.
[00:20:28] Gerhard te Velde: En
[00:20:28] Sander Schakelaar: zo is er eigenlijk een verdeling van iets meer dan tien containerschepen We hebben ongeveer tien droogladingschepen, weliswaar van een ander die wij mogen beheren.
[00:20:38] En dan hebben we een gemixte vloot van schepen in de En dat is wel heel mooi, want door in die verschillende markten actief te zijn… Bouw je ook meer netwerk op toegang tot verschillende kapitaalmarkten, toegang tot verschillende arbeidsmarkten. De commerciële processen zijn ook verschillend, dus dat is hartstikke leuk.
[00:21:00] Nou, dat beheren we allemaal vanuit Harlingen. Daar staat het bedrijf wat feitelijk het kloppend had van de rederijgroep vormt het scheepsmanagementbedrijf. Maar er zit ook bijvoorbeeld onze scheepsmakelaardij. Het bedrijf JR Ship Investments, wat zich bezighoudt met het structureren van scheepsfondsen, het aanspreken van nieuwe investeerders en als zo’n fonds Die bestaat om de informatieverstrekking naar de investeerders te doen.
[00:21:33] Gerhard te Velde: Dat
[00:21:33] Sander Schakelaar: is een aparte activiteit. Dat eigenlijk onze enigste activiteit op de consumentenmarkt.
[00:21:38] Gerhard te Velde: We gaan er zo ook dieper in duiken.
[00:21:40] Sander Schakelaar: Maar als het ware de ruggengraad van alle activiteit is natuurlijk het scheepsmanagement.
[00:21:48] Gerhard te Velde: En
[00:21:48] Sander Schakelaar: dat doen we met een team in Harlingen van ongeveer 40 mensen. En voor een heel belangrijk deel zijn dat vakspecialisten uit de scheepvaart.
[00:21:56] Bijvoorbeeld oud-hoofdmachinisten die dan op een gegeven moment… De voor kies om op de wal te gaan werken en dan, nou dat heet dan superintendent, maar noem het maar technisch rederij inspecteur worden en die dus feitelijk de schepen technisch begeleiden of mensen die alle wet en regelgeving in de gaten houden en de certificaten van de schepen regelen en audits doen.
[00:22:20] Of mensen die crewmanagement doen, dus zeg maar het personeelmanagement maar dan toegepast op een schip.
[00:22:25] Gerhard te Velde: En
[00:22:25] Sander Schakelaar: dat is heel speciaal want je hebt allerlei buitenlandse zeevarenden. Ja, het is een apart eilandje wat rondvaart een eigen cultuurtje. Dus dat is heel anders dan personeelmanagement in een walorganisatie.
[00:22:40] Gerhard te Velde: Ik moest meteen denken aan Big Brother. Dus zet een groep mensen in de ruimte, zet er camera’s op en je hebt een tv-programma Zo zou je bijna ook
[00:22:48] Sander Schakelaar: een
[00:22:49] Gerhard te Velde: schip en elkaar… Daar gebeuren natuurlijk van allerlei dingen.
[00:22:53] Sander Schakelaar: Ja, natuurlijk. Dus
[00:22:54] Gerhard te Velde: als John de Mol luistert bij deze… Oh,
[00:22:58] Sander Schakelaar: er zit vast een interessant format in, maar dat gaan wij niet faciliteren zeg maar.
[00:23:02] Nee, wij hebben heel veel respect voor hoe het aan boord van de schepen draait. Zonder goede crew aan boord Die dedicated is voor het schip en de missie van de rederij En service richt is naar de klanten die die schepen huren. Kun je niet goed performen
[00:23:19] Gerhard te Velde: Dus
[00:23:19] Sander Schakelaar: wij hebben ook een bedrijf dat is dan een ship crew…
[00:23:22] Daar zijn ongeveer dertig Nederlandse kapiteins- en scheepsofficieren in dienst. Nou daarmee kunnen we niet constant elke officierpositie op onze vloot zeg maar… Dat is nog
[00:23:34] Gerhard te Velde: weer een apart bedrijf begrijp ik?
[00:23:35] Sander Schakelaar: Ja, is feitelijk ons interne detacheerbureau, maar er zijn mensen gewoon in dienst. En sommige van die collega’s ervaren al meer dan twintig jaar bij ons bedrijf.
[00:23:45] Dus ja, die zijn helemaal J.R. minded.
[00:23:49] Gerhard te Velde: En
[00:23:50] Sander Schakelaar: de posities die we dan niet met die eigen staf kunnen vervullen, dat gebeurt met mensen via een crewing agency. Maar er zijn bijvoorbeeld de Oekraïnse kapiteins- of scheepsofficieren die bij ons varen. Die varen ook al vijftien of twintig jaar bij ons. Die zijn ook helemaal erin meegenomen in de cultuur van het bedrijf.
[00:24:12] Dus die mensen kennen elkaar ook allemaal. Dat functioneert gewoon op een in de scheepvaart gebruikelijke manier. Ja Dat is misschien wat hierarchisch en het is heel erg duidelijk wat ieders rol is aan boord, maar zo kan een schip ook maar functioneren.
[00:24:28] Gerhard te Velde: Het
[00:24:28] Sander Schakelaar: is niet dat de Abel Siemen, Koek zich met het beleid van de bedrijfsvoering en de navigatie bezighoudt Het is niet een democratische instelling.
[00:24:40] Zo’n schip is natuurlijk iets wat top-down georganiseerd is.
[00:24:45] Gerhard te Velde: Maar
[00:24:45] Sander Schakelaar: ja, dat is hoe dat is.
[00:24:47] Gerhard te Velde: En als dat niet zo zou zijn, wat gebeurt er dan?
[00:24:50] Sander Schakelaar: Chaos. En dat vraagt allemaal hele specifieke expertise’s hè. De kapitein heeft management ervaring, verstaat natuurlijk het vak van het runnen van een schip, de navigatie, waakt over de veiligheid, is stuurman die ook gewoon z’n wacht loopt en moet navigeren en het team moet aansturen wat op dat moment die uren aan het werk is.
[00:25:13] Die heeft bijvoorbeeld als deeltaak het overzicht houden over het onderhoud van het schip. Tot zover het niet de machinekamer en de systemen betreft want dat is weer de verantwoordelijkheid van de HWTK, de machinist, die dat weer met zijn team doet.
[00:25:32] Gerhard te Velde: En
[00:25:32] Sander Schakelaar: dan is er een tweede stuurman, die houdt bijvoorbeeld alle navigatieinformatie up-to-date.
[00:25:40] En zo heeft iedereen zijn klassieke takenpakket, maar er wordt wachtgelopen. En als jij op je bedje ligt en er wordt door een shipping lane gevaren dan hoop je wel dat er iemand op de brug staat die je goed uitkijk houdt zeg maar.
[00:25:54] Gerhard te Velde: Ik lees veel van die avonturenboeken en dan de laatste tijd ook van overzeezeilers.
[00:25:59] En die gaan dan zeg maar van Afrika naar de Caribbean zeilen in een eindje of met z’n tweeën of zo. En dan hoor je ook die verhalen van, oh ja, ik hoop niet dat ik op scheepvaartroute kom of dan moeten ze het oversteken. Dus ik kan natuurlijk ontzettend veel dan ook misgaan
[00:26:16] Sander Schakelaar: Ja, maar er gaat bijna nooit in die zin wat mis.
[00:26:19] En dat heeft dus te maken met orde, duidelijke taakstellingen discipline…
[00:26:23] Gerhard te Velde: en
[00:26:24] Sander Schakelaar: vakkundige mensen aan boord te hebben.
[00:26:27] Gerhard te Velde: Doe denk aan het leger ook. We hebben binnenkort een event bij Groeivoer… en daar hebben we de best getrainde militair van Nederland, Sander Aerts is dat.
[00:26:34] Sander Schakelaar: En
[00:26:35] Gerhard te Velde: dan gaan we het ook hebben over systemen en structuren.
[00:26:37] En die militaire gezagsstructuur is dus ook daarvoor ontworpen van… Als we onder vuur liggen hebben we geen tijd om even te brainstormen met z’n allen en dan te verkennen wat vind jij, wat vind jij. Nee, dan moet je gewoon doen wat nodig is en orders volgen en zo komt het een beetje ook op mij over.
[00:26:57] Sander Schakelaar: Ja, maar goed, er is ook veel jobvrijheid om er goed invulling aan te geven.
[00:27:03] En het is niet zo dat als ze bezig zijn in de zomermaanden met het onderhoudsplan om het aan dek weer goed bij te werken qua schilderwerk, dat iemand hoger in de hiërarchie dan tegen de tweede stuurman zegt en het team matrozen die daarmee bezig is van je moet de kwast zo vasthouden en vandaag gaan we blauw doen en dan gaan we vrijdag met de rode verf beginnen.
[00:27:29] Dat is net als, nou ja, in jouw bedrijf En in mijn bedrijf Mensen hebben gewoon een gedelegeerde verantwoordelijkheid te stellen daar. Zeg maar eer in om dat goed te doen.
[00:27:43] Gerhard te Velde: Maar
[00:27:43] Sander Schakelaar: als er een noodsituatie is, dan moet er wel iemand de beslissing nemen. Nou gaan we de kustwacht bellen ik zeg maar wat. Dus dat is de zin der zaak.
[00:27:58] En dat is ook zo mooi weer dan aan Jan Reier en mij. Jan Reier, zelf kapitein-eigenaar geweest. Zelf elf maanden per jaar gevaren op de schepen die hij toen had. En ja, die leefde helemaal met dat schip zeg maar. Die rook het bijna als er iets ergens was aan boord weet je wel Dus die heeft dat praktische gevoel.
[00:28:19] Nou, ik heb nooit gevaren als zeer varend Ik ben al scheepsbouwkundige, dus heb misschien weer iets meer verstand van het ontwerp van schepen en dat soort dingen. Maar het is dus wel heel mooi dat eigenlijk in alle geledingen van het bedrijf zitten mensen met vakkennis. En dat is echt heel belangrijk.
[00:28:37] Gerhard te Velde: Wat kan, dat is misschien een moeilijke vraag maar wat kunnen ondernemers leren van de scheepvaart?
[00:28:44] Sander Schakelaar: Oeh, nou bijna diezelfde disclaimer als net, maar die zakje besparen.
[00:28:52] Ik denk dat de scheepvaart, misschien ook wel anders dan veel andere industrieën, heel veel pragmatisme vergt. En… Ik heb net al uitgelegd, je moet ook af en toe uitzoomen en heel gestructureerd nadenken over de opzet van je bedrijf en strategie en beleid en maatregelen durven te nemen. Maar wij moeten dat in de scheepvaart combineren door 24-7 paraat te staan, hands-on te zijn, heel pragmatisch te zijn.
[00:29:25] En dat is wel het specifieke denk ik aan de scheepvaartbranche. En het is een industrie die constant enorm verandert. De cultuurinslag is heel conservatief. Het is natuurlijk ook een oeroude industrie,
[00:29:44] Gerhard te Velde: denk
[00:29:45] Sander Schakelaar: terug aan de VOC. Ja. Maar dat staat wel eens op gespannen voet met dat er enorm veel innovatie is in technische opzicht, enorm veel nieuwe wetten en regelgeving.
[00:29:58] Het ene na het andere spoelt over ons heen Ik denk meer dan het gewone bedrijfsleven op de wal of de Nederlandse maakindustrie hebben wij te maken met emissieregels zoals regelgeving op het beperken van de CO2-uitstoot en dan weer dit en dan weer dat. Het ene is nog niet geïmplementeerd of het andere komt.
[00:30:21] Dus je moet ook heel flexibel en lichtvoetig zijn. Nou, dat proberen we.
[00:30:30] Gerhard te Velde: Jullie zeiden van wij zijn nog lang niet klaar met ondernemen. Dat blijkt ook wel uit jullie nieuwe plannen.
[00:30:36] Sander Schakelaar: Want
[00:30:36] Gerhard te Velde: jullie gaan twee nieuwe schepen Voor werven heb ik het dan goed gezegd? Kun je ons eens uit de doeken doen wat je van plan bent?
[00:30:44] Sander Schakelaar: Ja, nou de nuance is, we gaan twee schepen opnieuw financieren, zodat we ze voor een langere periode kunnen behouden voor het rederijbedrijf zijn topschepen. En als wij nu niet deze herfinanciering zouden doen, dan zou de huidige eigenaar voor wie we die schepen nu al beheren, misschien er wel toe komen om die schepen aan iemand anders te verkopen.
[00:31:11] En dat willen we niet, dit zijn echt pareltjes en die willen we gewoon houden.
[00:31:16] Gerhard te Velde: Hoe heten ze?
[00:31:18] Sander Schakelaar: Ja. De schepen heetten Essence en Esperance.
[00:31:23] Gerhard te Velde: Ja, en er staat dan zo MS voor nog. Ja
[00:31:25] Sander Schakelaar: voor motorschip.
[00:31:26] Gerhard te Velde: Oké motorschip Of
[00:31:28] Sander Schakelaar: MV in het Engels, motor vessel.
[00:31:31] Gerhard te Velde: Ja, zo
[00:31:32] Sander Schakelaar: is dat te doen gebruikelijk. En ooit is Jan Reier bij zijn eerste schip met de naam Elan begonnen Dat schip heette toevallig Vlieland.
[00:31:41] Het moest allemaal goedkoop dus hij dacht, ja, eigen naam bedenken. Ja, dat moet ook een lijn worden. Toen dacht hij, als ik nou met blauwe verf die andere letters weghaal dan hou ik Elan over.
[00:31:53] Gerhard te Velde: Ook wel pragmatisch gesproken.
[00:31:55] Sander Schakelaar: Ja, nou zo is het gegaan.
[00:31:58] Gerhard te Velde: En
[00:31:58] Sander Schakelaar: nou vervolgens kwamen Esprit, Esteem en zo hebben we nog dertig namen gehad.
[00:32:04] Soms wordt het wel eens lastig om ze te bedenken. En dan hebben we ook nog lijn erin zitten, dat schep van een bepaald ontwerp of een bepaald type. Die hebben we dan ES, dus Escape, Espoir, Esperance, Essence enzovoort En andere schepen hebben we bijvoorbeeld EL. Maar goed, dus de Essence en de Esperance.
[00:32:23] Nou, wij werkten anno 2019 al voor een hele grote investeerder in Londen. Die had een portfolio containerschepen die wij… Zijn gaan beheren en ze hadden ons ook het opdracht gegeven van kijk nou eens als er nog opportunities in de markt komen. En toen was de markt van schepen wat anders, want we zaten toen in de nadagen eigenlijk van die moeilijke tijd die we in de markt hebben gehad.
[00:32:53] Dus asset values, de waarde van schepen was ook lager. Dus we stuitten natuurlijk wel eens op interessante aankoop opportunities en zij hadden daar de oorlogskast voor. Nou op een gegeven moment kwamen vier schepen te koop. Want de schepen waar we het vandaag over hebben zijn onderdeel dus van een setje van vier die oorspronkelijk gebouwd zijn.
[00:33:16] Nou, die konden we en blok kopen. En daar hebben we ons kwaad op gemaakt en dat is gelukt. Dus we hebben die schepen toen bemiddeld en gekocht voor het schepenfonds van die Engelse investeerder. En sindsdien dus sinds voorjaar 2019, in ons beheer gehad en gemanaged. En die schepen hebben het ontzettend goed gedaan.
[00:33:36] En natuurlijk is de markt in stappen verbeterd tussendoor Zomer 2021 tot zomer 2022, extreem gepiekt. Nou, dat laten we maar eventjes weg uit de historische beschouwing, want dat is niet representatief maar dat was wel idioot goed. Als we kijken naar de laatste vijf jaar, hebben die schepen het gewoon ontzettend goed gedaan.
[00:33:56] En we kennen die schepen door en door. We weten precies wat er in de schappen ligt, wat er in de koelkast zit, hoe het technisch staat. We hebben de laatste motorbeurten zelf gedaan. En als je nu van iemand anders een schip koopt, kun je wel twee of drie keer gaan inspecteren en alle info opvragen Maar dan weet je dat zelf allemaal niet.
[00:34:15] Dus deze schepen kennen we door en door. En we weten dus dat het hele goed in de markt passende schepen zijn. En daarom willen we ze ook behouden. Nou, die Engelse investeerder heeft afgelopen jaar de twee zusterschepen Escape en Espoir wel verkocht, omdat ze gewoon liquide middelen wouden vrijmaken weer voor andere investeerders Investeringen?
[00:34:37] En toen hebben we met hun afgesproken, deze twee, die zouden we gewoon graag zelf willen gaan oppakken en gaan financieren. En toen hebben we op een gegeven moment ook prijsafspraken kunnen maken. Gaandeweg het jaar stijgt dan verder de markt.
[00:34:53] Gerhard te Velde: Dus je hebt dat in je handen te klappen.
[00:34:55] Sander Schakelaar: Ja, nou ja, dat is dan mazzel hebben, zeg maar.
[00:34:58] Gaandeweg sluiten we ook voor deze twee schepen nieuwe verhuurcontracten op een recordniveau.
[00:35:03] Gerhard te Velde: Ja,
[00:35:04] Sander Schakelaar: dus net eind 25 begonnen, zeg maar, dat nieuwe contract. Dus daar hebben we nog een mooie tijd mee te gaan tot in ieder geval eind oktober 2027. Ja, dus alle ingrediënten zijn er voor een heel mooi sterk project.
[00:35:19] En dat is wat we nu gaan ondernemen. Nou, in december hebben we al de eerste… Stap gezet. Toen is er een nieuwe bankfinanciering in die schepen gekomen door ons gearrangeerd bij onze vertrouwde Duitse scheepvaartbank. Nou, en de komende maanden gaan wij er investeerders bij zoeken die samen met ons het kapitaal zeg maar het eigen vermogen, in gaan vullen in deze schepen.
[00:35:43] En dan nemen we dus die Engelse investeerders uit. Dat is het in het kort.
[00:35:49] Gerhard te Velde: Ja, en hoeveel gaan jullie ophalen? Wat is de target?
[00:35:52] Sander Schakelaar: Wij gaan per schip 4.950.000 euro aan obligatiekapitaal plaatsen en 4.950.000 euro aan scheepsparticipaties plaatsen, dus aandelen in de scheepvaartonderneming.
[00:36:09] Gerhard te Velde: Oké
[00:36:10] Sander Schakelaar: en
[00:36:10] Gerhard te Velde: wat Wat voor mensen kopen zulke producten.
[00:36:17] Want je gaat dus geld daarin steken dan.
[00:36:21] Sander Schakelaar: Ja.
[00:36:23] Gerhard te Velde: En dan denk ik van, dan moet je wel een beetje weten wat je aan het doen bent. Heb je dan al ervaring in de scheepvaart bijvoorbeeld als je je geld insteekt? Of wat is het profiel wat jullie aantrekken?
[00:36:34] Sander Schakelaar: Nou wat ik nu zeg is op ervaring gebaseerd. En niet zozeer een soort wetenschappelijk onderzoek.
[00:36:42] Wij initiëren en hebben al scheepsparticipatieprojecten
[00:36:47] Gerhard te Velde: met
[00:36:49] Sander Schakelaar: andere investeerders in allerlei vormen al sinds 2000. Betekent dat we ook een hele groep mensen om ons heen hebben die repeterend bij projecten meedoen en dat gewend zijn. Dus dat zijn de mensen… Hoeveel
[00:37:04] Gerhard te Velde: zijn dat ongeveer? Als je het moet schatten,
[00:37:06] Sander Schakelaar: hoeveel honderd
[00:37:08] Gerhard te Velde: of tientallen of duizenden?
[00:37:10] Sander Schakelaar: Nee, dat is iets meer dan een kring van duizend mensen die op dit moment… Al in een project geïnvesteerd zijn. En we hebben mensen die er al een langere tijd belangstelling voor hebben… of in het verleden in een project zat. Het project is gestopt of het schip is verkocht. Dus dan zijn ze nu niet geïnvesteerd, maar ze zitten wel in ons netwerk.
[00:37:34] Dat zijn ongeveer 4000 mensen. Dus dat zijn mensen met enige ervaringsdeskundigheid. En soms zijn dat mensen die iets hebben met de maritieme industrie. Die net als jou boeken lezen, die het wel een mooie wereld vinden. Of raakvlakken hebben met de maritieme industrie omdat ze ergens gewerkt hebben. Dat kan.
[00:37:59] Maar soms is het ook zo dat het gewoon vermogende particulieren zijn die zeggen…
[00:38:07] Ik wil dat spreiden. Ik wil voor een deel gewoon in hele tastbare kapitaalgoederen zitten. Voor een deel in vastgoed, voor een deel in laadstations langs de snelweg, voor een deel in schepen. En ik doe een stuk in aandelen beleggen en ik doe nog wat anders wat ze bedenken. En dat kenmerkt denk ik wel zo’n beetje alle klanten en zo zou het ook moeten zijn.
[00:38:36] Het gaat natuurlijk om een substantiële investering die men doet. De denominatie is 50.000 euro. Zowel in die obligaties als in het eigen vermogensproduct.
[00:38:47] Gerhard te Velde: Dat de ondergrens om mee te mogen doen
[00:38:48] Sander Schakelaar: Ja dus het gaat per stukje van 50.000 euro.
[00:38:53] Gerhard te Velde: Dus stel ik heb 50k liggen, dan kan ik al meedoen?
[00:38:56] Sander Schakelaar: Dan kun je meedoen.
[00:38:57] Gerhard te Velde: Ik
[00:38:58] Sander Schakelaar: mag jou geen beleggingsadvies geven van de AVM. Maar zou je mij tijdens een boswandeling vragen van… En Sander, als je persoonlijke vriend, je vraagt het aan mij. Vind je dat ik dat moet doen? Nou, dan ligt het antwoord voor de hand. Ik kan nog zo trots zijn op wat wij doen en ons project goed vinden.
[00:39:18] Maar het is per definitie natuurlijk niet goed om al je centen te beleggen
[00:39:23] Gerhard te Velde: En
[00:39:23] Sander Schakelaar: te beleggen in één soort product, in één soort productcategorie.
[00:39:28] Gerhard te Velde: Dus
[00:39:29] Sander Schakelaar: de meeste mensen hebben een… Groter belegbaar vermogen, die spreiden dat. En in de categorie kapitaalgoederen, scheepvaartprojecten… hebben ze misschien ook wel meerdere dingen.
[00:39:42] Spreiden ze het ook. En dat is natuurlijk per definitie verstandig. Dus ergo, iemand die 50.000 euro te beleggen heeft… is dat nou het slimste wat je kunt doen om dat te investeren? Nee, zou ik zeggen. Ik vind het
[00:40:00] Gerhard te Velde: een heel mooi antwoord trouwens. Want eigenlijk moet je het denk ik ook zo benaderen. Zou ik dit ook aan een vriend verkopen?
[00:40:05] Sander Schakelaar: En
[00:40:05] Gerhard te Velde: kan ik hem dan nog onder ogen komen als het anders loopt? Of überhaupt zou ik
[00:40:13] Sander Schakelaar: dit een vriend Maar even gewoon heel eerlijk dat is ook gebeurd in het verleden…
[00:40:21] Er zijn familieleden, zowel van mij als mijn vrouw, er zijn naasten, er zijn vrienden die hebben meegedaan omdat ze er door geïnspireerd raakten, waarmee je dan wel eens gesprekken hebt van, goh, hoe past dat nou? En dat verschilt natuurlijk per individu.
[00:40:38] Gerhard te Velde: Maar
[00:40:39] Sander Schakelaar: altijd eerlijk zijn, altijd what you see is what you get.
[00:40:42] En natuurlijk, we hebben projecten afgesloten voor record uitkomsten.
[00:40:49] Gerhard te Velde: We
[00:40:49] Sander Schakelaar: hebben bijvoorbeeld twee containerschepen drie jaar geleden verkocht dan was het rendement uiteindelijk door… Om supermassel te hebben met alle dingen die maar kunnen meezitten, was het rendement 80%. Dat is idioot. Dat is nog nooit in onze historie voorgekomen.
[00:41:06] Maar we hebben ook schepen gehad waar, na een aantal jaren dat het redelijk ging en de winsten uitgekeerd zijn, er in de crisis een teleurgang was en dat het afgeschreven moest worden en dat men een redelijk deel van het geïnvesteerde kapitaal kwijt was. En daar zaten ook die familieleden en vrienden tussen.
[00:41:25] En daar heb ik nooit met iemand een probleem over gehad. Waarom Omdat je altijd open en transparant geweest bent over van zo zit het in elkaar, dit zijn de kansen dit zijn de risico’s, dit is verantwoord om te doen en dat is minder verstandig. En wat heel erg belangrijk is geweest in die crisistijd waarbij er ook een paar projecten fout gelopen zijn, is dat het voor de betrokkenen altijd heel inzichtelijk is geweest, wat doen we er allemaal aan?
[00:41:56] Gerhard te Velde: We
[00:41:56] Sander Schakelaar: hebben gevochten als leeuwen voor de belangen van onze investeerders, heel veel inspanningen gedaan om dingen te herstructureren, om er doorheen te slepen, ja dan lukt dat soms en soms lukt dat niet. Maar er zijn ook bedrijven natuurlijk die op hun rug zijn gaan liggen en ja ik weet het allemaal niet meer,
[00:42:15] Gerhard te Velde: ja
[00:42:16] Sander Schakelaar: dus natuurlijk is iemand als je in een investering minder rendement maakt als gedacht of je raakt geld kwijt Dan ben je teleurgesteld over dat feit, maar je kunt ernaast nog wel een waardeoordeel hebben, wat vond ik nou van die club?
[00:42:32] En het is heel interessant om te zien dat als wij een nieuw project doen, dat wij het gros van het beschikbare kapitaal soms zelfs wel honderd procent, plaatsen bij die oude klantenkring die met ons uit het verleden ups en downs hebben meegemaakt. En dat is eigenlijk waar ik misschien binnen dit werk wel het meest trots op ben.
[00:42:57] We hebben net als ieder bedrijf van alles meegemaakt. Die ervaringen neem je mee, dat sterk je. Maar we hebben dus ook altijd het vertrouwen gehouden zowel in de industriële marktomgeving als bij de mensen die bij ons investeren.
[00:43:12] Gerhard te Velde: Ja, en stel je hebt die… En die middelen, zeg maar, je hebt je risico’s gespreid en je denkt, nou, maar ik heb hier toch nog wel een zakje geld en ik wil dat wel aangaan.
[00:43:26] Hoe werkt het dan? Mensen bellen jou op en zeggen, ik wil meedoen. Hoe ziet dat proces eruit?
[00:43:32] Sander Schakelaar: Nou ja, we gaan ons op de markt richten We communiceren met de markt online, offline. Dus mensen stuiten dan op die mogelijkheid. Kunnen ze een prospectus downloaden We raden ook aan, dat staat ook op iedere uiting.
[00:43:49] Nou, en dan komt iemand die die informatie tot zich neemt die komt op het punt van, hé, er worden feitelijk twee investeringsmogelijkheden geboden. Ik kan dus in die obligaties investeren of ik kan meedoen in het eigen vermogen. Dat zijn twee verschillende dingen. Een obligatie is, je verstrekt feitelijk een stukje lening en dat is dan achtergestelde lening achter de primaire lening die de bank heeft verstrekt.
[00:44:13] Nou, oké dat wordt… Uit de cashflow die er is dan vervolgens als eerste bediend, dus dat vind ik fijn, dat is comfortbiedend, maar je krijgt dan ook een minder hoog rendement, er zit gewoon een rentevergoeding op, die rentecoupon is 7,5% en aan het eind van het project wordt de obligatie terug betaald. Dat is het karakter van dat product, zo simpel als het maar kan, verstrekt een stuk lening, samen met andere obligatiehouders zit je zeg maar in dat obligatieproduct, we hebben een stichting belangenbehartiging erboven die vormt feitelijk de tegenpartij van de scheepvaartondernemingen, zorgt ervoor dat alles keurig betaald wordt
[00:44:54] Gerhard te Velde: en
[00:44:55] Sander Schakelaar: rapporteert naar de obligatiehouders.
[00:44:58] Je kunt ook meedoen in het eigen vermogen, dan word je mede aandeelhouder naast ons in het schip. Wij gaan meedoen met 1.370.000 euro in ieder schip en daarnaast zoeken we dus voor 4.950.000 euro Zoeken we collega-investeerders met dezelfde winstgerechtigheid, hetzelfde effect als dat wij zelf zouden hebben in dat project.
[00:45:27] Nou ja, dan word je dus participant. Je besluit ook mee over de belangrijke beleidsbeslissingen zoals dat in de aandeelhoudersvergadering gaat. Dat heet dan bij ons een vernootschapsvergadering
[00:45:41] Gerhard te Velde: die
[00:45:42] Sander Schakelaar: we één keer per jaar houden. Soms is die gewoon heel erg basic, dat je het over de jaarrekening hebt en de chargeverlening van de beherend vernoot.
[00:45:50] Maar er kunnen ook grote beleidsissues zijn. Bijvoorbeeld, we zien mogelijkheden om zo’n schip een upgrade te geven, zuiniger te laten varen en daarvoor moet er een stukje verbouwd worden. Gaan dat wel of gaan we dat niet doen? Het voordeel is… Dat we dan misschien wel 20% minder brandstof verbruiken, dat is financieel voordelig voor de huurder van het schip en dan kunnen we meer huur vragen de komende jaren of de schip krijgt een betere marktpositie.
[00:46:20] Consequenties wel dat we nu met elkaar van de middelen in het bedrijf, ik zeg maar wat anderhalf miljoen, opzij moeten zetten om voor die verbouwing te investeren. Dus dat kan dan niet aan u uitgekeerd worden als winst. Nou, zo’n mijlpaalbeslissing moet je natuurlijk goed geïnformeerd doen, dus we verstekken dan die informatie nemen, de mensen daarin mee en dan moet er een vernootschappelijke beslissing genomen worden, de meerderheid van stemmen van de aandeelhoudersvergadering, die dan kiest linksaf of rechtsaf en misschien wel de allerbelangrijkste beslissing die ooit genomen moet worden, is het goed getimed verkopen Van een schip He, scheepmarkten gaan op en neer dat is van alle dag.
[00:47:04] Je kunt je voorstellen als de markt een tijd magertjes is, dat dan de waarde van zo’n schip in het economisch verkeer ook wat minder is. Op het moment dat de markt stevig is, stijgt de waarde van het schip. Nou, daarom hebben we nu ook mazzel met die gestegen waarde. Nou, wanneer is het handig om een schip te verkopen?
[00:47:25] Natuurlijk als de waarde niet op de bodem zit, maar in het bovenste deel van het spectrum zit, wat bovengemiddeld stevig is. Nou, dus op het moment dat zo’n project wat vordert, dan ga je elk jaar ook in de Vennootvergadering verslag doen van ja, hoe zit die markt nou in elkaar? Zou het nu al een goed moment zijn om dat te gaan verkennen of is het beter om daar een jaar mee te wachten?
[00:47:49] En uiteindelijk krijgen we de opdracht van de vergadering om gamma actief proberen te verkopen. Ja, dan komen wij terug met nou, dit is… De deal die we hebben weten te bereiken, maar wij kunnen natuurlijk niet met onze aandeel besluiten. Nou, beste mensen, we hebben vorige week het schip verkocht aan Piet.
[00:48:10] Zo werkt het niet.
[00:48:11] Gerhard te Velde: Dus mensen hebben ook echt stemrecht?
[00:48:13] Sander Schakelaar: Ja, en bij zo’n bepalende beslissing als de verkoop van het schip is het zelfs een stemquorumbeslissing Dus dat je een vergadering moet hebben met veel vertegenwoordiging. Niet dat er per ongeluk maar twee mensen zaten die voorstemden Nee, 50% van het kapitaal moet vertegenwoordigd zijn.
[00:48:34] Gerhard te Velde: En
[00:48:34] Sander Schakelaar: daarvan moet dan 75% voor die belangrijke beslissing zijn. Dus het is ook niet zo dat je zomaar ergens door een paar mensen die wel op zo’n vergadering opkomen dagen, meegesleept wordt Het schip
[00:48:48] Gerhard te Velde: ingaat.
[00:48:49] Sander Schakelaar: Ja
[00:48:49] Gerhard te Velde: dus
[00:48:50] Sander Schakelaar: dat is allemaal gewoon good governance wat er plaatsvindt.
[00:48:55] Gerhard te Velde: Ik kan me voorstellen, want ik ben eigenlijk in die zin een leek.
[00:48:59] Ik zou dan een advocaat meenemen of zo, of in ieder geval een jurist in de arm nemen, of een ervaren belegger of zo. Hoe zit dat bij jullie? Zijn het vooral mensen die…
[00:49:10] Sander Schakelaar: Nou, het zijn heel veel mensen die de positie verkeren om over dit soort dingen na te denken. Die hebben, niet allemaal, maar hebben bestuurlijke ervaring, hebben ondernemers ervaring, hebben dus zeg maar bepaalde ervaringsdeskundigheid.
[00:49:28] Gerhard te Velde: En
[00:49:28] Sander Schakelaar: als dat niet zo is, ja, dan laat zich goed informeren. Ja, en het komt voor dat mensen hun fiscalist vragen of notaris vragen van, goh, is dit nou handig of past dat bij mijn situatie Of, goh want we hebben ook weleens dat mensen die wat ouder zijn deelnemen, ja, die denken er dan bijvoorbeeld over na, goh, stel dat het project nog gaande is en ik ben er niet meer.
[00:49:58] Ja, dan krijgen we erven, die krijgen die deelname. Hoe ziet dat er dan uit? Dat soort vraagstukken Dat we wel
[00:50:05] Gerhard te Velde: even over nagedacht hebben.
[00:50:06] Sander Schakelaar: Ja, maar het zijn ook grote dingen.
[00:50:09] Gerhard te Velde: Ja, ik zou dan zelfs zo’n situatie voor me zien dat iemand de prospectus in ChatGPT gooit en zegt, vertel me, moet ik dit doen of niet?
[00:50:19] Sander Schakelaar: Ja, misschien gebeurt het wel, ik weet het
[00:50:21] Gerhard te Velde: niet
[00:50:21] Sander Schakelaar: Ik
[00:50:22] Gerhard te Velde: had het eigenlijk even moeten doen van tevoren. Ik kan me wel voorstellen dat dat een soort top drie is van vragen die mensen vaak stellen. Of bezwaren die je vaak hoort. Wat komt er dan boven?
[00:50:36] Sander Schakelaar: Nou, dat gaat heel vaak over de kansen en de risico’s. Dus mensen die gewend zijn om te beleggen in een kantoorpand, die kunnen zich dat business model voorstellen.
[00:50:49] Er is een pand, soort waarde vast, wordt verhuurd Aan een bedrijf die komt die verplichtingen hopelijk na en dan kun je een sommetje maken, er moet ook een paar tientjes per jaar uitgegeven worden aan onderhoud van dat pand en dan kun je onder de strepen uitrekenen en wat hebben we daaraan. Maar om dat te vertalen naar een schip dat is een veel complexere idee.
[00:51:11] Dus hoe zit nou de exploitatie van een schip in elkaar? Dat is iets wat ze willen weten. Nou, dan kom je automatisch op de kansen en de risico’s. Wat kan er mee zitten? Wat kan er tegen zitten? En mensen hebben bij een schip natuurlijk ook dan voor de hand liggende associaties Ja, maar wat gebeurt er nou als een schip zinkt of toot los gaat?
[00:51:34] Nou, en dan zijn ze altijd heel verbaasd als ik zeg van, nou, als we er even van uitgaan dat er… Geen mensen betroffen worden en dat het allemaal goed afloopt voor iedereen, dan is dat het mooiste scenario wat we kunnen hebben. En dan leg je uit dat zo’n schip op een bepaalde manier, zoals het in onze wereld gebruikelijk is, verzekerd is.
[00:52:00] En bij een toteloos scenario dat je dan de investeringswaarde vanuit dat verzekeringspakket terugkrijgt. Maar je hebt ondertussen natuurlijk al wel een paar jaar op de scheepshypotheek afgelost. Dus de balansverhoudingen zijn anders en beter dan hoe je begon. En dat dat dus iets is wat heel mooi kan uitpakken.
[00:52:21] Ik heb dat namelijk zelf ook een keer ondervonden. Omdat mijn vader in een bepaald schip belegde en toen dacht ik van ja nou ja dat doet hij omdat hij vindt dat ik daar verstand van heb. Dus ik doe dan zelf in datzelfde schip ook mee. Laat nou net dat schip een paar maanden na zijn oplevering bij Egypte kenteren en op een zandbank tot rust te komen.
[00:52:50] En vervolgens wordt dat schip daar helemaal leeggeroust en de berging verliep ook wat onbenulligd dus dat schip was stootlos. Fantastisch rendement. Dus dat zijn wel dingen om uit te leggen zeg maar. Maar ja de meer realistische realistiek Risico’s zijn natuurlijk scheepvaartmarkten zijn als eb en vloed Ze kunnen goed zijn, ze kunnen slecht zijn.
[00:53:20] Het is volatiel. En hoe kwetsbaar is nou dit scheepsfonds voor een tijdelijk slechtere markt En hoeveel slechter kan het zijn? Dus hoe is nou het verloop door de tijd heen van die markt geweest? We kunnen allemaal uitrekenen dat als de markt 10.000 euro per dag beter is als waar we mee van stad gaan, dat dat een superklapper is.
[00:53:42] Dat is een meevaller. Maar wat nou als die 5.000 10.000 euro slechter is? Dat maken we ook inzichtelijk in het prospectus. Mensen zijn in dat soort dingen geïnteresseerd. Nou ja, en hoe loopt het met het verloop van de scheepshypotheek en wat van mechanismen zitten er daarin? Dus mensen die echt… Het in de kern willen bekijken, ja die houden zich met dit soort thema’s bezig.
[00:54:07] En uiteindelijk is dit project, heeft zijn eigen eigenschappen, wat is het van Schip? Hé, het is al verhuurd voor twee jaar.
[00:54:17] Gerhard te Velde: Maar
[00:54:17] Sander Schakelaar: is het verhuurd aan Mickey Mouse of is het verhuurd aan een eerste klas partij? Dat zijn natuurlijk de dingen die dan aan dit scheepsproject kleven en wat men wil weten.
[00:54:28] Gerhard te Velde: Ja, wat dat betreft kan je ook veel leren van banken natuurlijk over risicomitigatie en ja, wat kan er allemaal misgaan?
[00:54:37] En dan op een gegeven moment moet je toch de gok wagen denk ik. Of ja, gok is misschien niet het goede woord, maar je moet er ook gewoon in geloven en ervoor gaan. En dan,
[00:54:44] Sander Schakelaar: want
[00:54:46] Gerhard te Velde: hoe lang moet je dan meedoen? Want een van de vuistregels die ik altijd geleerd heb over beleggers van, denk langetermijn. Nou ja Warren Buffett bijvoorbeeld, die zegt dan van die dingen van, denk na over wat zal niet veranderen.
[00:55:02] Dus mensen zullen altijd snikkers blijven eten. Ja, cola blijven
[00:55:06] Sander Schakelaar: drinken.
[00:55:06] Gerhard te Velde: Mensen zullen altijd op hun stoel blijven zitten. En we zullen ook altijd blijven varen en we zullen altijd spullen blijven kopen. En waarschijnlijk,
[00:55:16] Sander Schakelaar: maar
[00:55:17] Gerhard te Velde: je moet wel dat lange termijn perspectief hebben. En niet denken van, nou ik ga even twee jaartjes meedoen, cashen en eruit.
[00:55:23] Want het kan dus heel erg misgaan.
[00:55:25] Sander Schakelaar: Ja, er zijn denk ik twee perspectieven op dit onderwerp.
[00:55:30] Gerhard te Velde: Ja, want het opportunisme heb je natuurlijk ook benoemd Van
[00:55:32] Sander Schakelaar: soms
[00:55:33] Gerhard te Velde: moet je juist
[00:55:33] Sander Schakelaar: de
[00:55:33] Gerhard te Velde: kans pakken.
[00:55:34] Sander Schakelaar: Kijk op zich, de gouden regels van Buffett, die gelden denk ik ook in het investeren in de maritieme industrie en in scheepvaart.
[00:55:45] Dus, scheepvaart is van alle dag. Het is van alle dag dat de gunstige periodes slechte periodes zijn.
[00:55:56] Maar je kunt niet in één schip als zodanig vijftig jaar belegd blijven. Want dat is niet de technische levensduur van een schip, of dat een bepaald schip laten we zeggen, in de kopgroep mee kan doen. En dat wordt misschien op een gegeven moment, als die 30 jaar oud is, een schip wat linksom ingehaald wordt door nieuwe generatie ontwerpen, schepen die het beter doen, beter bij de klanten aansluiten, en dan kom je een beetje achter in het peloton te hangen.
[00:56:23] Nou ja, wil jij betrokken zijn bij die wielrenner achter in het peloton, of wil jij zitten in de kopgroep? Dus dat is een tactisch laagje bovenop…
[00:56:34] Gerhard te Velde: Het
[00:56:35] Sander Schakelaar: adagium dat het, als je vertrouwt in deze industrie, je wil in een beleg zijn, dan is het goed om daar wat in te verdelen en het ook consistent vol te houden.
[00:56:46] Want dan heb je misschien eens een keer zo’n klapper, je hebt misschien eens een keer een project wat tegenvalt, maar dat is net als bij de aandelenmarkt, dat middelt uit en grosso modo heb je een positieve ontwikkeling. Dus dat geldt wel, maar dat kan ik niet toepassen op dit project. En dit project zou ik niet doen op het moment dat wij hem voor de hoofdprijs moesten kopen en ik zat nu in een neerwaarts ontwikkelende markt waarbij ik weet, ja als we dan daag drie maanden verder zijn en we gaan dit scheepsfonds starten, dan zijn we al twee miljoenen achter de wagen.
[00:57:17] Gerhard te Velde: Nee,
[00:57:18] Sander Schakelaar: we hebben het schip gunstig kunnen kopen, de markt is sindsdien positief ontwikkeld, dus we hebben al een gunstig instapmoment. En zo moeten we ook… Goed Toch een beetje praktisch weer, dan heb je het woord weer, en ook opportunistisch denken over de verkoop. Deze schepen hebben vaste vuurcontracten bij een wereldwijd opererende grote belangrijke containerlijndienst.
[00:57:43] Het Japanse conglomerate ONI,
[00:57:46] Gerhard te Velde: nummer
[00:57:47] Sander Schakelaar: 6 van de wereld. Die huurt deze schepen voor een lange periode. Want wij hebben ook wel eens vuurcontracten van 3 tot 6 maanden. Nou, dit was 23 tot 26 maanden. Dus ze kunnen die schepen voor het eerst pas terugleveren eind oktober 2027. Daar hebben we dus, wij spreken een kleine twee jaar vanaf nu gehad.
[00:58:13] In die twee jaar hebben we een enorme cashflow in die schepen. En daarom hebben we ook met de bank afgesproken dat we juist in die periode… front heavy, dus… …versneld gaan aflossen. In hele grote halen. Daar hebben we namelijk al de helft van de scheepshypotheek weggewerkt… …na die twee jaar. Daarna, ik kan wel heel academisch nu doen…
[00:58:38] …maar ik kan niet voorspellen hoe daarna de markt is. Die kan nog beter zijn dan vandaag. Hij kan ongeveer at par zijn. Maar hij kan ook tijdelijk slechter zijn. Nu zal hij niet meerdere jaren achter elkaar wezenlijk slechter zijn. Hij kan wel net dan in een dippie zitten. Dan sluit je maar een contract voor een slechte tarief af…
[00:58:54] …voor maar drie of zes maanden. Ondertussen verbetert die markt weer. Doe je weer een contract voor zes maanden. En als de markt dan weer goed zit… …maar we laten in het prospect dus ook scenario’s zien. Stel nou dat de vervolgperiode van het project… …niet die 20.000 is, maar bijvoorbeeld maar 15.000 euro per dag…
[00:59:13] …het verhuurtarief. Hoe is dan het rendement? Dat is ons base case scenario. Maar stel nou dat het nog een paar duizend euro slechter is. Wat dan? Dus we laten een bandbreedte van scenario’s zien. Nou… En dan hebben we in dit prospectus, rekenen we op basis van een rekenperiode tot ultimo 2029, maar daar zeggen we wel bij, het kan best zijn dat je in 2028 tot verkoop van het schip besluit, of misschien wordt het wel 2031, dat kan best.
[00:59:44] Dus mensen moeten niet in hun agenda zetten, op die datum in 2029 wordt het schip verkocht en dan krijg ik dat geld eruit. Het ligt in de reden dat we naar zo’n periode kijken, maar het is natuurlijk hartstikke stom, omdat de markt dan toevallig net tijdelijk matig is, omdat het in onze agenda stond, dan dat schip te verkopen.
[01:00:07] Dat is natuurlijk dommig. Dus dan kan het korter duren, het kan langer duren. Maar het is raar om in een zeeschip te investeren voor bijvoorbeeld maar twee maanden.
[01:00:17] Gerhard te Velde: Want
[01:00:17] Sander Schakelaar: het is een kapitaalgoed en dat moet wel tot z’n recht komen.
[01:00:22] Gerhard te Velde: Over tot z’n recht komen gesproken volgens mij vind je dit spelletje ook gewoon heel leuk, of niet?
[01:00:26] Sander Schakelaar: Nou, het vak is wel mijn passie. Is dat goed?
[01:00:31] Gerhard te Velde: Nou ja, dat constateer ik dan bij deze, zoveel passie. Maar ook dat opportunisme en dat doorrekenen en de kansen zien. En soms pakken, maar goed, er zit ook heel veel adrenaline in, denk ik.
[01:00:48] En emotie speelt natuurlijk ook altijd een rol. In beleg is dat een ding van, oh shit, de wereld staat in brand, we moeten alles verkopen. Heb je dat wel eens meegemaakt?
[01:00:57] Sander Schakelaar: Dat onze wereld in brand stond Nou
[01:00:59] Gerhard te Velde: ja, dat je dat gevoel had van, ah, ik moet iets doen.
[01:01:04] Sander Schakelaar: Ja, zeg maar eind 2008, begin 2009, toen stond de wereld echt in de fik, spreekwoordelijk.
[01:01:15] Later hebben we dan nog de voortzetting gehad met, zeg maar, de latere kredietcrisis en Griekenland en dit en dat. Mensen zullen zich wel herinneren. Maar het financiële stelsel en de wereldwijde economie stotten eind 2008 in. En ik weet nog heel goed dat Jan Reier en ik op onze vakbeurs liepen in Hamburg.
[01:01:40] Dat was september 2008. En ik zei tegen Jan Reier, over twee jaar is deze beurs weer. En het zal mij benieuwen. Of we dat halen Nou sindsdien zijn we nog heel vaak op die beurs geweest door vechlust, want we zijn in actie gekomen van hoe overbruggen we nou die crisis en midden jaren tachtig was er ook een scheepvaartcrisis die had een andere aanleiding, maar die crisis heeft zeg maar slechts gedurende anderhalf jaar zeg maar een venijnig …dal-effect gehad zeg maar.
[01:02:10] Daarvoor en daarna was het ook wat matig Dus het heeft uiteindelijk drie, vier jaar geduurd… …dat de markt slecht was. Maar anderhalf jaar supervernijdig En anno eind 2008, begin 2009… …en toen waren de schepen die onverhuurd stillagen… …ook van ons. De tarieven waren gekelderd Het was één groot bloedblad.
[01:02:31] Maar
[01:02:32] Gerhard te Velde: dat is supermoeilijk hè? Want dan dus… Dit vind ik een van de moeilijkste dilemma’s van ondernemerschap. Wanneer ga je door en wanneer
[01:02:40] Sander Schakelaar: trek je de stekker eruit We hadden door te gaan, want we hadden die verantwoordelijkheid naar onszelf, naar onze stakeholders, investeerders, werknemers enzovoort en ook naar de markt.
[01:02:50] Die schepen zijn er gewoon fysiek en je hebt gewoon het beste ervan te maken. En dat is met wisselend succes gelukt de jaren daarna. Maar we zijn in vechtmodus gegaan. Dus ik heb heel veel ervaring als crisismanager opgedaan. En natuurlijk heb ik slapeloze nachten gehad, want er waren ochtenden dat ik wakker werd en dat ik wist, oh vandaag gaan we weer 2,5 ton verliezen.
[01:03:15] Nou, dat doet wat met je, maar dat maakt ook heel strijdlustig en dat maakt je ook heel erg verantwoordingsvol en prudent om de goede dingen te doen. Nou ja, en we hebben natuurlijk ook wel dingen geleerd in die crisisjaren en… Dat neemt me natuurlijk ook weer mee in het ondernemerschap nu. Dus ik vind mezelf ook een betere ondernemer in de algemene zin, maar ook een betere shippingman.
[01:03:42] Want dat is zeg maar in onze wereld een beetje de kreet voor vakbroeders zoals mij. Ik vind mezelf een betere shippingman als wie ik was toen ik op mijn 26e directeur van dat beginnende rederijbedrijfje in Groningen werd. Ja, allicht. Want je hebt van alles meegemaakt.
[01:04:02] Gerhard te Velde: Ja.
[01:04:03] Sander Schakelaar: Toen had ik overigens nog haar.
[01:04:07] Gerhard te Velde: Ik weet ook nog dat ik haar had. Feinlijk punt, we gaan snel door. Misschien nog even kort een paar dingen die op zee gebeurd zijn. Want ik had opgeschreven aanvaring, muiterij, verstekelingen megastormen Wat heb je meegemaakt?
[01:04:22] Sander Schakelaar: Nou muiterij niet. Dat is alweer een meevaller. Nee, muiterij dat is niet van deze tijd.
[01:04:29] Maar er zijn bijvoorbeeld wel loesje rederijen met schepen onder Liberia-vlag… die dan zes maanden lang hun bemanning niet betalen. En dan wordt er ook geen smeerolie betaald Dan raakt zo’n schip aan de ketting. Die ligt dan in een hoek van Rotterdam weg te rotten. En die mensen kunnen niet terug naar de Filipijn of naar de Oekraïne vliegen.
[01:04:49] Want niemand die hun ticket betaalt. En ze krijgen ook geen salaris. Nou, dan krijg je muiterij. Maar dat krijg je natuurlijk niet bij een bedrijf zoals ons. Maar ja, schade… Gevallen die gebeuren, dat kan technische maleur zijn, omdat er een soort technische default is, de motor valt uit, je hebt een dood schip er is wel stroom op zee en het schip stroomt over een boei heen en veroorzaakt schade aan de huid, ik zeg maar wat.
[01:05:22] Of er wordt, het is menselijk werk, er wordt een manoeuvreerfout gemaakt, er is ontzettend veel wind. Ik
[01:05:30] Gerhard te Velde: meteen aan kapitein Schettino denken, die ken je ook wel toch?
[01:05:33] Sander Schakelaar: Maar dat
[01:05:33] Gerhard te Velde: is een heel ander verhaal dat is die Italiaan die…
[01:05:40] Sander Schakelaar: Een passagiersschip met allemaal passagiers aan boord en zet hem daar aan de grond.
[01:05:44] Gerhard te Velde: Ja, precies.
[01:05:46] Sander Schakelaar: Maar je moet bij ons voorstellen een containerschip waar vijf hoge containers aan de dek staan, enorm veel windvang. En er moet in een moeilijke haven aangelegd worden met windkracht 9. Nou, dat kan zo kapitein natuurlijk, dat is zijn vak.
[01:05:59] Maar het blijft wel mensen werken en dat kan ook eens een keer fout gaan. Of dat de loods die op dat moment aan boord is en zich ermee bemoeit. Zegt nou ja, hard staalboord en dat had op dat moment niet gemoet En kloink, je komt tegen de kade aan. Nou dan zit er een, dat noemen wij dan een dentje. Een
[01:06:18] Gerhard te Velde: dent,
[01:06:19] Sander Schakelaar: Maar dat is dan, als je dat in je auto zou hebben, dan zou je je auto niet terugvinden zeg maar, zo’n dent.
[01:06:24] En dan zit er gewoon een deuk van een paar vierkante meter in. Ja, die moet dan ergens bij een volgende docking gerepareerd worden. En dat is natuurlijk gewoon jammer. Maar daar hebben we wel budgetruimte voor, want dat soort dingen gebeuren nou eenmaal.
[01:06:42] Gerhard te Velde: Megastorm?
[01:06:43] Sander Schakelaar: Ja megastormen hebben we zeker meegemaakt. Ja, en meestal gebeurt er dan dat een kapitein, ja, die zouden dat natuurlijk aan boord allemaal bij. Wat komt er aan? Kan
[01:06:58] Gerhard te Velde: je één storm herinneren? Want ze hebben ook altijd een naam.
[01:07:01] Sander Schakelaar: Ja, we hebben heel lang een containerschip gerund, zeg maar, die tussen Florida en Bermuda heen weer voert.
[01:07:08] Nou, daar heb je ook de Bermuda driehoek. Ander verhaal. Maar ja… Ehm… Die kaptein die stond in die dienst altijd onder tijdsdruk van, want op Bermuda wonen heel veel miljardairs en heel erg verwend dat er op donderdag komt het schip aan en dan ligt er een uur later verse vis in de supermarkt, even gechargeerd maar daar komt het op neer.
[01:07:29] Dus er moet altijd gevaren worden en het lijkt heel vriendelijk altijd vanuit Florida naar het noorden varen, maar een deel van het jaar heb je daar ook hele subtropische stormen en dat soort dingen. En die kapitein die heeft toen gezegd van ik vaar niet uit, het was blak stil, windkracht nul, prachtig weer, 30 graden zon in Fernandina Beach in Florida, maar ik vaar niet uit want ik heb de weersystemen gezien op zee en daar zit gewoon, dat noemen ze ook wel een rat, een bepaald weersysteem, dat wordt een drama.
[01:08:07] Een conflict met de klant, wij zijn natuurlijk achter onze kaptein gestaan, kaptein beslist in zo’n situatie en door dik en dun al worden we uit het contract gegooid, we staan achter de kaptein, we zullen er nooit over roelen. Op dat vaartraject, iets van twintig uur later, zat een cruiseschip en zo’n mega cruiseschip weet je wel, waar je zo verticaal tegen omhoog kijkt, er zijn op de brug de ramen eruit geslagen, daar zat een freakwave, heet het dan.
[01:08:37] Zo’n één keer in zoveel tijd optredende golf in een complex golfsysteem wat ontstaat in een storm, was gewoon een vijfentwintig meter hoge golf die boef op dat passagierschip is geslagen. Als we daar met ons containerbootje hadden gezeten, dan was het wel een beetje gedoetje geworden, dus dat soort dingen staan je wel bij.
[01:08:59] Maar we hebben heel vaak windsterkte negen of tien of elf, daar kunnen ze aan boord prima tegen en daar kunnen die schepen ook prima tegen Maar
[01:09:08] Gerhard te Velde: Verstekelingen?
[01:09:09] Sander Schakelaar: Ja, meegemaakt, meerdere keren.
[01:09:15] Gerhard te Velde: Van waar naar waar? Vertel eens.
[01:09:17] Sander Schakelaar: Nou, bijvoorbeeld ben ik een tijd betrokken geweest bij een containerschip wat tussen Casablanca, Valencia en Barcelona heen en weer voer voor een Nederlandse containerlijndienst.
[01:09:28] En op die container stond zeg maar de naam Holland Maas Shipping. Nou, dat dachten die jongens die rondhingen op de haven van Casablanca en toen kon je nog gewoon, gatknip in het hek, kon je nog op zo’n containerhaven komen. Vandaag de dag is dat niet meer zo. Maar dachten die jongens, oh nou mooi, dan kunnen we mooi naar Nederland komen.
[01:09:51] Ja, gingen in een container zitten, sloten zichzelf op, één flesje spa mee zeg maar. Maar ja, dat schip ging niet naar Nederland, hadden ze overigens ook niet overleefd, ze gingen dus naar Valencia Ja ja. In de zomer in de Middellandse Zee zon op zo’n container, dus in die container werd het wel 45, 50 graden.
[01:10:10] Dus in Valencia loopt de stuurman van ons zijn rondje overdekken en die hoort wat gekloppen in een container. Nou, container opengebroken, wat we eigenlijk niet mogen, maar nou, er lagen dus vijf jongens echt jonge jongens. Die lagen daar uitgedroogd en kreunend en steunend Nou ja, die hebben we opgelapt.
[01:10:32] Een hut aangeboden, dit en dat, maar dan begint het gedonder. Want dan denk je van nou, je belt de autoriteit, we hebben per ongeluk verstekelingen aan boord kom ze ophalen en verzorg ze en breng ze terug naar Marokko. Maar zo werkt het niet. En als je ze per ongeluk laat vluchten in Spanje, krijg een boete van 250.000 Dus je moet beveiliging aan boord halen om die gasten te bewaken.
[01:10:58] Je moet ze verzorgen, je bent er verantwoordelijk voor. Nou, daar hebben we een week mee rondgevaren voordat we geregeld hadden dat bij de volgende aankomst in Casablanca ze daar weer terug aan wal gingen. Nou, op moment dat zoiets gebeurt is het alle hens aan dek in het bedrijf. Dan is het zeg maar operationele crisis.
[01:11:18] We hebben projectteam, crisisteam. Nou, dan moet je dat gewoon allemaal regelen. Dat hoort gewoon bij.
[01:11:27] Gerhard te Velde: We gaan naar de allerlaatste vraag. En die is bij Groeivoor altijd voor de gast. Je mag een billboard gaan vullen met een vraag voor ondernemers. Dus is er nou een vraag waarvan je zegt, hé, daar zou elke ondernemer eens over na moeten denken?
[01:11:43] Sander Schakelaar: Ja, waar ik aan denk is, als ondernemer ben je altijd met passie bezig De dingen te doen die je energie geven en waar je bedrijf bij floreert, het gevaar bestaat dan dat je heel erg bezig bent in het hier en nu. Maar we weten allemaal dat dat niet het ondernemerschap is. Dus hoe goed ben je nou als ondernemer bezig en gun je jezelf de tijd uit te zoomen en is stil te staan bij de fundamenten bij de architectuur van je bedrijf.
[01:12:14] Wat je vroeger toen je nog student was op school ook leerde. Omgevingsanalyse, interne analyse. Hoe zijn we gepositioneerd? Wat is nodig voor succes Niet alleen 2027-2028, maar ook dadelijk in 2038. En dat is heel erg lauterend en dan kom je soms tot andere inzichten. Vind je dat je dat vaak genoeg doet?
[01:12:38] Gerhard te Velde: Ja, mooi. Nou, goede reminder om eens na te gaan denken over hoe wil je dat jouw boot eruit ziet Dus ga uitzoomen. Dankjewel Sander voor je komst.
[01:12:49] Sander Schakelaar: Ja was erg leuk. Dankjewel. Vond
[01:12:51] Gerhard te Velde: ik ook. Tot zover deze aflevering van Groeivoer. Bedankt het kijken of luisteren. Wil je meer weten over JR Shipping? Ga dan naar jrshipinvestments.nl Je kunt Sander natuurlijk ook toevoegen op LinkedIn.
[01:13:05] Vond je deze aflevering waardevol? Deel die dan met iemand in jouw netwerk. Dank voor je aandacht en graag tot de volgende aflevering.
Luister via
Lees verder over de podcast
In het blogartikel van deze podcast vind je inhoudelijke informatie wat wij in deze aflevering besproken hebben.
Naar boven
