Aflevering 389 – De harde waarheid over leiderschap (van ex-commando Sander Aarts) – LIVE opgenomen Groeivoer Podcast

Introductie van deze gast

Sander Aarts is voormalig special forces operator, ondernemer en auteur van meerdere boeken waaronder De Moed om te Leiden. Hij vertaalt lessen uit extreme militaire situaties naar leiderschap en ondernemerschap.

We namen met Sander een podcast op tijdens Groeivoer Live op 19 maart 2026 in Utrecht. In deze aflevering hoor je dit gesprek, inclusief een Q&A met een aantal deelnemers uit de zaal.

3 belangrijkste leerpunten

🧠 Jij bent de bottleneck

De groei van je bedrijf stopt waar jouw persoonlijke ontwikkeling stopt.

⚔️ Succes ≠ resultaat, maar effect

Hoe je een doel bereikt bepaalt de lange termijn impact.

❤️ Leiderschap begint van binnen

Zelfkennis, integriteit en moed zijn belangrijker dan strategie.

 

CALLS TO ACTION 🔥

Plan een intake/boek een kennismaking/bestel een proefpakket voor ondernemers

Verbind met Sander op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/sander-aarts-6935a744/

Link naar de website van Sander: www.sander-aarts.nl

 

BRONNEN

Overige links naar boeken en bruikbare bronnen voor ondernemers:

Boek: De Moed om te Leiden – Sander Aarts

Unbreakable (programma’s en trainingen)

NSDR (Non Sleep Deep Rest) / Yoga Nidra

Special Forces principes & trainingen (mariniers, commando, sniper)

In deze aflevering

00:00 Missie, keuzes en kernwaarden

1:04 Intro + leiderschap als thema

3:25 Leiderschap begint bij jezelf

5:40 Van elite militair naar extreme training

7:12 Mentale druk: sniper & special forces

9:28 Operaties onder water en adrenaline

10:24 Spannende missie op open zee

12:15 Van Defensie naar ondernemerschap

15:40 Jij bent de bottleneck van je bedrijf

18:40 Waarom oud leiderschap niet meer werkt

23:00 Het superman-syndroom & leiderschap

33:00 Missie vs effect + kernwaarden

 

Shownotes

Waar vind je deze ondernemerspodcast?

Kijk je graag zakelijke podcasts? 🎥

Volg dan het kanaal van Groeivoer op Youtube: https://www.youtube.com/@Groeivoer/videos

 

Liever luisteren? 🎧

Volg Groeivoer op Apple Podcast: 🍏 https://shorturl.at/kozJP

Beluister de #1 Nederlandse ondernemerspodcast op Spotify: 🎶 https://shorturl.at/bfmD3

 

Zelf een zakelijke podcast starten? 🎙️

Wil je zelf ook een professionele podcast starten? Gerhard is eigenaar van Ear Ear, een gespecialiseerd podcast agency voor ondernemers.

 

Adverteren in dé ondernemerspodcast van Nederland? 📢

Wil je adverteren bij Groeivoer en ondernemend Nederland bereiken? Mail naar info@groeivoer.nl

 

Volg onze ondernemerskanalen! 🌐

Blijf op de hoogte van nieuwe podcast afleveringen en ondernemersevents via WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029VaZOSZGHbFV9bpqwwE3B

Of via Telegram: https://t.me/groeivoer

 

De beste ondernemerslessen in je mail? 📧

Mail naar info@groeivoer.nl voor een *cheat sheet* met de 10 beste tips van 300 afleveringen van Groeivoer. Boordevol inzichten van succesvolle ondernemers.

 

Waardeer deze ondernemerspodcast! 🌟

Fan van deze zakelijke podcast? Laat een review achter! 👍

 

Volg de #1 ondernemerspodcast! 🚀

LinkedIn Gerhard: https://www.linkedin.com/in/gerhardvelde/

LinkedIn Groeivoer: https://nl.linkedin.com/company/groeivoer

Instagram: https://www.instagram.com/groeivoer_podcast/

TikTok: https://www.tiktok.com/@groeivoerpodcast

X: https://twitter.com/groeivoer

 

Onze partners voor ondernemers 🤝

Deze ondernemerspodcast wordt mede mogelijk gemaakt door Teamleader, het perfecte all-in-one softwarepakket voor het MKB. Start vandaag: https://signup.focus.teamleader.eu

Speciale dank aan Groenpand, thuisbasis van de Ear Ear Podcast studio. Bekijk www.groenpand.nl voor meer informatie.

 

Transcriptie

Sander Aarts Live Stereo Mix Transcriptie(FINAl)

[00:00:00] Speaker: De opdracht is een terrorist neutraliseren, dus uit een bepaald gebied halen. En dat kun je op meerdere manieren doen. Je kunt er een bom op gooien, je kunt hem uitschakelen met een sniperwapen dan is geneutraliseerd. Of je kunt hem midden in de nacht eigenlijk [00:00:10] van zijn bed aftrekken, zeg maar, zonder dat iemand het door heeft.

In alle drie gevallen is de missie geslaagd, maar in alle drie gevallen… Heb je een ander effect. Bij mij zijn mijn kernwaarden helderheid integriteit en moed. Dus als ik voor een lastige [00:00:20] keuze sta, zoek eerst die helderheid bij mezelf. Vervolgens stel ik de vraag, oké wat is de integrige keuze? Dat heb ik ook wel geleerd v

Dus als jij aan de slag gaat met je eigen beperkingen [00:00:30] je innerlijke overtuigingen, zeg maar, ontstaat hier meer ruimte en ontstaat meer moed en helderheid om ook gewoon je bedrijf te laten groeien. We hebben bijvoorbeeld één keer een operatie gehad in Afrika. Toen hadden we een procedure met een onderzeeboot.

[00:00:40] Dat zijn hele risicovolle procedures. Wij ontsnapten uit die onderzeeboot gingen richting het doelschip. Je doet de actie op het doelschip en dat kan van alles zijn. Bijvoorbeeld sabotageactie of iets plaatsen of zo. Je [00:00:50] gaat terug richting open zee en daar pikt de onderzeeboot jou weer op. Op een gegeven moment had ik wel communicatie met de onderzeeboot.

Ik hoor je wel zeg maar, over de radio. Ik kan je niet uitpeilen, dus ze konden ons niet vinden. Dat [00:01:00] duurde maar en dat duurde maar, maar op gegeven moment… 

[00:01:04] Speaker 2: Welkom bij Groeivoer Live, een speciale aflevering van Groeivoer met de best getrainde militair van Nederland, Sander [00:01:10] Aerts. En we gaan een live podcast opnemen.

Ik ga eerst een aantal stellingen voorleggen aan Sander en daarnaast bespreken we vragen uit de zaal. En er zitten hier zestig mensen of zo mee te kijken. Dus het is even [00:01:20] heel anders, maar wel heel leuk. Sander, welkom. 

[00:01:22] Speaker: Dankjewel. 

[00:01:23] Speaker 2: We hebben net al even wat meer de diepte Ingekeken met elkaar, want we [00:01:30] hebben hiervoor al een uitgebreide podcast gedaan.

En je was ook de gast in aflevering 38. 9 oktober 2019 [00:01:40] ging die live, dus dat is al echt even geleden. Inmiddels want toen had je één boek, nu heb vijf boeken. Ja, 

[00:01:47] Speaker: klopt 

[00:01:48] Speaker 2: Als [00:01:50] je één boek cadeau mocht doen aan ondernemers welke zou je dan kiezen? Welke is de belangrijkste? 

[00:01:58] Speaker: Mijn derde boek, [00:02:00] De Moed om te Leiden.

[00:02:02] Speaker 2: En waarom?

[00:02:07] Speaker: In de kern gaat het over leiderschap. [00:02:10] Mijn andere boeken hebben andere thema’s. En ik denk het thema leiderschap zit mooi gekoppeld aan het ondernemerschap. [00:02:20] En ik denk ook wel, als ik naar mijn eigen proces kijk is het wel mijn… Ja, juist door het schrijven van het boek heeft mijn eigen perspectief op [00:02:30] leiderschap veranderd eigenlijk.

En het is een belangrijk onderdeel geweest van mijn eigen proces. Vanuit de transitie, vanuit de defensie. Dus het is ook wel een [00:02:40] kwetsbare boek, ja. 

[00:02:42] Speaker 2: Ja oké Leiderschap dus. Ja, dat vind ik interessant, want… En ik ben als ondernemer ook… [00:02:50] Ik begon als sales guy, zeg maar. Dus we waren met twee compagnons. We waren met drie oprichters En ik was altijd de sales guy.

En ik hoefde maar één ding te doen. Dat was verkopen. [00:03:00] Toen ging er één weg. En toen nam Joren, die daar nu zit, die nam alle taken over. Dus nog steeds was ik alleen maar de sales guy. Maar toen ging hij ook weg. En toen moest ik ineens ook echt een leider worden. 

[00:03:09] Speaker: Ik 

[00:03:09] Speaker 2: [00:03:10] vond het echt verschrikkelijk. Ik kwam het liefst op kantoor als er niemand was.

Dus ik liep er ook een beetje voor weg. En dus ik kan me heel goed voorstellen dat dat een belangrijk punt is. [00:03:20] Is er iets in jouw leiderschap waar jij aan werkt? 

[00:03:25] Speaker: Ja ik werk vooral aan mezelf. En [00:03:30] daar zit voor mij ook wel de kern van leiderschap. Enerzijds dat je weet wat je zelf drijft, waardoor je gedreven wordt als leider.[00:03:40] 

Je valkuilen, je ego-stukken je patronen je blinde vlekken, je talenten daar valt een statie al een beetje bij. En als je die voor jezelf een beetje [00:03:50] helder hebt en jezelf ook beter leert kennen, dan kom je automatisch ook met iets meer ruimteperspectief en begrip en soms ook een beetje met compassie naar andere [00:04:00] mensen kunt kijken.

En dat daar vaak ook de verbinding ligt. 

[00:04:04] Speaker 2: Ja, en wat is jouw zwakke punt als leider? 

[00:04:07] Speaker: Nou, ik ben heel creatief. [00:04:10] Dus ik heb best wel een soort van een creatief brein laat ik het zo zeggen. En dat is tegelijkertijd mijn [00:04:20] uitdaging soms om vanuit die creativiteit ook weer focus en structuur te brengen.

Hoe meer ik [00:04:30] mezelf leer, leer ik ook dat het niet autistisch mijn vreemd is. Dus ik kan best wel een soort van tegelijkertijd ook een soort van extreme focus hebben. Bijvoorbeeld met het schrijven daar kan ik mezelf helemaal in verliezen.[00:04:40] 

Ja, waar ik vandaan kom, dat is best een harde wereld. Als je een soort van focus hebt op een bepaalde missie dan is het ook gewoon [00:04:50] gas erop. Het gas geven, daar 

[00:04:52] Speaker 2: ben 

[00:04:54] Speaker: ik heel goed in, zeg maar. Maar gewoon echt vertragen en verstillen en verzachten, dat is een [00:05:00] van mijn belangrijke leertema’s. 

[00:05:02] Speaker 2: Heb je ook feedback gehad van mensen uit je team op jou, op jouw leiderschap?

[00:05:07] Speaker: Zeggen 

[00:05:07] Speaker 2: die dat 

[00:05:08] Speaker: Met teams bij Defensie? Nee, 

[00:05:09] Speaker 2: in je [00:05:10] ondernemershoek. 

[00:05:10] Speaker: Ja zeker wel, ja. Wat 

[00:05:11] Speaker 2: zeggen ze dan? 

[00:05:14] Speaker: Onder andere deze punten, ja. En soms [00:05:20] zie ik het van tevoren al, dus dan gaan er bepaalde dingen in het team niet goed. Mijn eerste respons is natuurlijk om wat buiten mezelf te zoeken. Maar als [00:05:30] je die vervolgens weer omdraait dan vind ik hem nevenantiek wel weer bij mezelf terug.

Dat ik niet duidelijk ben geweest of niet heb uitgesproken of afwezig ben of noem maar [00:05:40] op. 

[00:05:40] Speaker 2: Ja, interessant. Je bent aangekondigd als de best getrainde militair van Nederland. Kun je ons eens schetsen wat dat inhoudt Wat voor trainingen heb je allemaal [00:05:50] gehad dan? 

[00:05:51] Speaker: Ja, de titel houdt niks in, dus dan laat ik daar even…

[00:05:55] Speaker 2: Koopt goed, maar… 

[00:05:56] Speaker: Verkoopt goed, maar die heb ik mezelf niet gegeven. Maar die [00:06:00] is net zo niet waar als dat die wel waar is. Ik heb heel veel gedaan bij de eenheid. Ja, ik heb [00:06:10] de mariniersopleiding gedaan, daarna de commandopleiding. Quick Force Man opleiding, ze hebben de Nederlandse equivalent van de Amerikaanse nevenziel, dus de tactische gevechtsduiker.

[00:06:20] Sniper, de sluipschutter, antiterreurspecialist, duikleider, jungleinstitueur, vrijvalparasitist, teamleider speciale operaties en [00:06:30] zo onder andere.

[00:06:34] Speaker 2: En uiteindelijk ben je ook geridderd volgens mij, dus je hebt ook een onderscheiding gehad, maar dat laten we nog even buiten [00:06:40] beschouwing. Welke van die opleidingen was het zwaarst? 

[00:06:43] Speaker: Ja, het hele idee zwaar is natuurlijk ontzettend relatief. Dus helemaal het contrast met [00:06:50] de middelbare school en de mariniersopleiding.

Dus ja, dat was zo groot. Dus de mariniersopleiding vond ik echt loodzwaar. Als je puur echt objectief kijkt naar de fysieke en mentale belasting. [00:07:00] Dan denk ik, de kik was mijn opleiding het zwaarst. Alleen toen ik de kickfasman opleiding deed, toen was ik al marinier en commando. Toen was ik fysiek en mentaal al harder en [00:07:10] sterker.

Dus toen was ik al gewend aan de ontberingen. 

[00:07:12] Speaker 2: Maar 

[00:07:12] Speaker: bijvoorbeeld de snijper opleiding was mentaal misschien wel wat uitdagend. 

[00:07:16] Speaker 2: Waarom? 

[00:07:17] Speaker: Ja, het zit dan zo in de [00:07:20] details. Dus iedere fysiek mentaal proces kan een verstoring zijn van het [00:07:30] schot. En dan werk je zo onder druk, dus als je dan bijvoorbeeld je vinger verkeerd plaatst, je ademhaling niet controleert, instellingen in je wapen et cetera, et cetera.

Ja, dan kan het wel effecten hebben op het [00:07:40] schot. Plus, dat was ook een soort van mentale component. Hier is een soort van gezonde rivaliteit tussen de mariniers en de commando’s. Dat [00:07:50] is niet heel gezond namelijk. Maar het zijn natuurlijk allemaal soorten extreme alfamannen. Echt ego’s en competitief. En ik ging als marinier bij de commando’s de snijprobleem in.

Dat was ter [00:08:00] voorbereiding van de missie naar Afghanistan. Dus ik voelde echt wat de druk vanuit de eenheid, die ik vooral mezelf oplegde natuurlijk, om die opleiding te halen. En niet iedereen haalt die opleiding. Dus het kan zomaar dat je [00:08:10] één schot mist en dan haal je de opleiding niet. En dat was echt een fysieke…

Ja, een uitdagend factor eigenlijk. Maar bijvoorbeeld bij de antiterreuropleiding [00:08:20] kwam het wel echt heel erg op actie-intelligentie. Dat moest je echt in een split second bepaalde handelingen doen. 

[00:08:27] Speaker 2: Hoe heet die opleiding sorry? 

[00:08:29] Speaker: Antiterreur [00:08:30] Oké ja. Antiterreuropleiding. Dus moet je je voorstellen, als hier in Nederland een gijzeling plaatsvindt een terroristische aanslag, dan worden die mannen zeg maar ingezet.

[00:08:40] En hun credo is Ultimum Remedium, dus het allerlaatste redmiddel. Dus na deze eenheid is er niks meer eigenlijk. Dus dat legt ook een bepaalde druk natuurlijk op [00:08:50] de operator. Ik 

[00:08:50] Speaker 2: begin te glimmen omdat ik dat jongensachtige gevoel erbij krijg van oh ja actiefilms en zo, maar is het eigenlijk zo leuk en opwindend?[00:09:00] 

[00:09:00] Speaker: Het is een flinke adrenalinekick, ja. Dus je werkt soms letterlijk en figuurlijk op de grens leven en dood. En [00:09:10] dat is verslavend. Dat is gewoon fysiologisch verslavend door de Adeline. 

[00:09:14] Speaker 2: Dus 

[00:09:14] Speaker: dat hele spannende jongensboek dat zit er zeker in. 

[00:09:18] Speaker 2: Oké dus we hebben het gehad over de [00:09:20] sniperopleiding. Over de antiterreuropleiding heel kort even.

Maar dan nog even over die kickforceopleiding. Want wat doe je dan? En wat maakt het zo zwaar? 

[00:09:28] Speaker: Je gebruikt duiken eigenlijk [00:09:30] om ongezien een object te naderen, om te verplaatsen eigenlijk. En dat kan dan een gegrijzeld schip zijn die je moet ontzetten of je moet in een veilig gebied invloederen via [00:09:40] zee.

Het kan zomaar zijn dat je drie uur onder de meest extreme omstandigheden onder water verplaatst. En je verplaatst met 30, 40 kilo aan [00:09:50] uitrusting. S’nachts heb je geen zicht en met stroming en met… Haaien of kwalen, dus allerlei risico’s, zeg maar, ook vanuit onderzeeboten of dat soort dingen. En daarna begint je werk [00:10:00] eigenlijk pas.

Dus het kan zomaar zijn dat je daarna nog twee weken achterverheilende klinisch moet zien te opereren en te overleven. En daar is de opleiding voor ingericht, zeg maar, om te kijken of die operator [00:10:10] onder dat soort omstandigheden het hoofd te koel kunnen houden. 

[00:10:13] Speaker 2: En 

[00:10:14] Speaker: je werkt letterlijk onder druk, onder hydrostatische druk.

[00:10:17] Speaker 2: En, lukte dat? Heb je weleens een [00:10:20] paniekaanval gehad ofzo? Wat was een moment dat je bijna brak? 

[00:10:24] Speaker: Nou, niet zozeer dat ik bijna brak maar er zijn echt momenten geweest. [00:10:30] We hebben bijvoorbeeld één keer een operatie gehad in Afrika. Nou, het was een operatie. Toen hadden we een procedure met een onderzeeboot.[00:10:40] 

En dat zijn hele risicovolle… Omdat je eigenlijk gewoon vanuit een onderzeeboot ontsnapt en je duikt met pure zuurstof. Pure zuurstof [00:10:50] onder een bepaalde druk is giftig dus je kunt niet te lang blijven. Maar lang voor kort wij ontsnapten uit die onderzeeboot gingen richting het doelschip. Je doet de actie op het doelschip en dat kan van alles [00:11:00] zijn, bijvoorbeeld een sabotageactie of iets plaatsen ofzo.

Je gaat terug richting open zee en daar pikt de onderzeeboot jou weer op. Alleen daar zit vaak ook wel een beetje de crux, want je [00:11:10] zwemt op open zee met je team, midden in de nacht in een gebied zo groot als West-Europa. En die onderzeeboot moet jou dan zien te vinden. En je moet je voorstellen, dan dobbel je daar met vier mannen de [00:11:20] oppervlakte.

Er zwemt daar van alles, maar we hadden daar eerder dat we het water uit moesten verwegen haaien. En op een gegeven moment had ik wel communicatie met de onderzeeboot van ja, ik hoor je wel zeg maar [00:11:30] over de radio, maar ik heb geen idee, ik kan je niet uitpeilen. Dus ze konden ons niet vinden. Dat duurde maar en dat duurde maar.

We waren al echt uren onder of op het water, zeg maar. En [00:11:40] op een gegeven moment begon de wind een beetje aan te trekken en de wolkendek trok dicht. Met als gevaar natuurlijk, als hij ons echt niet kon localiseren. Ja, we [00:11:50] waren gewoon los in een gebied zo groot als West-Europa in een soort van veilig gebied.

Dus dan voel ook wel echt de verantwoordelijkheid voor je mannen zeg maar. [00:12:00] En ook voor jezelf en ook voor je eigen hartje. En zo zijn er ook wel echt… Dit 

[00:12:05] Speaker 2: was dus echt, hè? Dit was geen oefening, maar dit was een echte missie. 

[00:12:09] Speaker: Ja, dit [00:12:10] was eigenlijk een voorbereidende oefening in een misgebied. Oké,. 

[00:12:15] Speaker 2: Oké Misschien even, omdat dit geen aflevering van [00:12:20] de uur wordt, dus ik moet ook kiezen wat wel en wat niet, maar…

Wat neem je vanuit je defensietijd mee je ondernemerschap in? Want je hebt nu een heel [00:12:30] mooi bedrijf. 

[00:12:30] Speaker: Het 

[00:12:31] Speaker 2: is misschien ook goed om even te schetsen van wat doe je precies en hoe ziet je team eruit? Maar ook die vraag, wat neem je mee? Want dat was mijn [00:12:40] veronderstelling van die defensie, de militaire industrie is zo oud en zo ontwikkeld.

Daar zitten principes in waar een ondernemer wat [00:12:50] van kan leren. 

[00:12:52] Speaker: Toen ik weg ging bij Defensie, toen ik weg wilde bij Defensie toen ging ik nadenken, oké waar heb ik zelf passie voor, [00:13:00] waar heb ik het meest van geleerd en op welke manier zou ik bij kunnen dragen in mijn nieuwe leven eigenlijk. Voor mezelf heb ik altijd een soort van fascinatie en ook wel [00:13:10] passie voor de mens.

Ja, een bepaalde gevoeligheid misschien, dat komt ook ergens vandaan natuurlijk. Dat is ook altijd wel mijn kracht geweest bij Defensie, gewoon [00:13:20] dat stukje zeg maar, ook onder moeilijke omstandigheden. En als ik ging kijken waar heb ik het meest van geleerd. Ja, in al die opleidingen gedaan, niet heel veel mensen die haalden dat, maar ik zag altijd wel een soort van patroon bijvoorbeeld in zo’n special [00:13:30] force opleiding.

Als echt de druk extreem werd of zwaar werd of de omstandigheden waren heel moeilijk door slaaptekort of te weinig eten of zware belasting. En dan zag je altijd het [00:13:40] puurste gedrag van de mens. En soms kwamen hele mooie dingen boven maar soms ook wat minder mooie dingen. En wat ik ook zag, is dat er was een soort van patroon dat mensen gewoon onder moeilijke omstandigheden krijgen [00:13:50] hun tunnelvisie.

Dus dan checkt ze uit bij de groep, checkt ze bij zichzelf en in zo’n opleiding checkt ze vaak uit de opleiding uit. En zo’nzelfde soort patroon zag ik [00:14:00] ook wel een beetje in de maatschappij gebeuren, door het stijgende aantal stress en burn-outs. Mensen vinden het gewoon lastig om met bepaalde omstandigheden om te gaan, krijgen tunnelvisie gaan naar het verbinding.

Met de ander en zichzelf, in [00:14:10] het ergste geval komen ze thuis zitten, et cetera. En toen dacht ik, hoe gaaf zou het zijn als je mensen naar dat punt kunt brengen dat ze eigenlijk worden geconfronteerd met hun onbewuste stukken onbewuste [00:14:20] patronen een bepaalde overtuiging dat ze het niet kunnen, et cetera.

Om ze vanuit daar ruimte te brengen, zeg maar, om te laten zien en ervaren dat ze het wel kunnen. En als het dan bepaalde… [00:14:30] Tools en inzichten gebruiken, zeg maar, dat ze daarmee de verbinding met zichzelf en elkaar kunnen stellen, zeg maar, om gewoon letterlijk sterk uit de strijd te komen. En dat is mijn eerste pakketpraatje buiten defensie geweest.

[00:14:40] Niet geïnteresseerd door enige ervaring op het gebied van ondernemerschap. Maar toen ik de eerste keer zo’n 12 uur programma deed, dat was een groep van 30 [00:14:50] onbekende mensen. En na een uur hadden sommige mensen echt zoiets van ik ga dit nooit volhouden. Die wilden eigenlijk opgeven. En diezelfde mensen waren elf uur later andere mensen aan het [00:15:00] helpen Dus eigenlijk door dat proces, door die fysieke mentale druk, uitdagende omstandigheden, brachten die mensen gewoon letterlijk en vroegelijk dichter bij elkaar.

En dat is in essentie de [00:15:10] start van de onderneming van Unbreakable begonnen. En dat doen we nu ook met bedrijven en teams en organisaties. 

[00:15:15] Speaker 2: En dat 12 uur programma dat is een van jouw vaste onderdelen toch Ja 

[00:15:19] Speaker: [00:15:20] Heeft 

[00:15:20] Speaker 2: iemand hier dat 12 uur programma gedaan toevallig of niet? Ja, jij werkte. Nou, dat is 60 potentiële [00:15:30] klanten.

Wat levert het nou op? Stel je zegt van nou, ik wil eigenlijk mezelf uitdagen of mijn team of in welke volgorde. Wat levert dat dan op? 

[00:15:38] Speaker: Daar zit het misschien ook wel [00:15:40] om je vaart op het linkje naar het onderneemschap. En een stukje leiderschap Ik denk, hoe beter jij jezelf… Kent zeg maar, en echt gewoon eerlijk naar jezelf [00:15:50] durft te kijken, hoe beter jij in staat bent, om jezelf te leiden, om bewuster te worden van je eigen patronen, zeg maar, en daarmee eventueel ook andere mensen kunt [00:16:00] meenemen.

En dat heb ik ook wel geleerd de beperking van de onderneming ligt in de ondernemer. Dus als jij aan de slag gaat met je eigen beperkingen je innerlijke [00:16:10] overtuigingen zeg maar. …ontstaat hier meer ruimte en ontstaat er meer moed helderheid et cetera… …om ook gewoon je bedrijf te laten groeien. 

[00:16:15] Speaker 2: Dus 

[00:16:16] Speaker: die gaan hand in hand.

[00:16:18] Speaker 2: Ik ga naar de [00:16:20] stellingen Ik ga er in ieder geval twee doen, misschien drie. En de eerste haakt misschien ook wel een beetje aan… …op wat je [00:16:30] tegenkomt bij die twaalf uurs programma’s. En de stelling is, als je stress en angst ervaart… …ben je geen goede ondernemer. 

[00:16:39] Speaker: Waar of niet [00:16:40] waar? 

[00:16:40] Speaker 2: Mag ik op reageren? 

[00:16:42] Speaker: Dat is niet waar.

Heb 

[00:16:45] Speaker 2: jij nog angsten? 

[00:16:46] Speaker: Ik zit helemaal ranvol met angsten. 

[00:16:48] Speaker 2: Ja? [00:16:50] 

[00:16:51] Speaker: Uiteraard heb ik angsten, ja zeker. Waar 

[00:16:53] Speaker 2: ben je nu nog bang voor?[00:17:00] 

[00:17:00] Speaker: Nou, ik denk dat ik net zoals ieder mens gewoon een aantal kernovertuigingen heb die ik van vroeger heb meegekregen. Ja, dus als ik hier zo zit [00:17:10] en er zitten, weet ik, vijf of zes man naar me te kijken. Ik ben van natuur redelijk introvert. Ik heb een lichte hakkel en stotter zeg maar. Dus [00:17:20] zoals iedereen mij zo verwacht is van aan te zitten kijken, voel ik ook wat spanning, zeg maar.

Dus in de kern ligt er ook een angst [00:17:30] onder. Ik heb drie kinderen. Twintig achttiende en zestien. Daar zitten ook nog allerlei angstjes en onzekerheden. En gewoon [00:17:40] met mijn rol als vader.

En ik heb ook gewoon mijn huis zijn en keukenzorg en stresszorg. En dat [00:17:50] beeld wil ik graag ontkrachten met iemand met mijn achtergrond. 

[00:17:56] Speaker 2: Heb je het gevoel dat het meer wordt naarmate je ouder wordt, [00:18:00] angsten of niet? Worden ze kleiner of groter? 

[00:18:04] Speaker: Mijn relatie met angst verandert.

Er [00:18:10] is minder winst dan op mijn eigen angsten en onzekerheid. 

[00:18:14] Speaker 2: Nee, ik vind mooi dat je het deelt. Ik heb ook allerlei angsten. Nou ja, voor een groep staan valt nog [00:18:20] wel mee. Maar ik ben bijvoorbeeld zo’n event als vandaag. Dan ben ik al… Zochtens voel ik het al helemaal in lichaam. Ah, straks komt… Weet je wel?

Dus ik heb er zochtens al last van. En [00:18:30] ik heb het idee soms ook dat… Naarmate ik ouder word, dat mijn angsten groter worden. Of dat ik sneller bang ben voor dingen. Dus misschien moet ik een keer bij jou zo’n programma gaan doen. [00:18:40] Tweede stelling. We hebben meer top-down leiderschap nodig in bedrijven.[00:18:50] 

[00:18:52] Speaker: Nou, ik denk dat er een… Nou, mijn eerste reactie is niet waar. [00:19:00] En ik denk dat wat er… Op een soort van making-niveau gebeurt in de wereld zonder het al te [00:19:10] zwaar en politiek te maken. Ik denk met de oude vorm van leiderschap, zodat we daar even heel eerlijk naar kijken, en dat is ook waar ik vandaan kom.[00:19:20] 

Kunnen we misschien wel de voorzichtelijke stelling maken dat het niet heel succesvol is met hoe het nu in de wereld gaat. Dat is wat van gesageerd gezegd En dat is wel echt het [00:19:30] hiërarchische. Mannelijke, masculine, top-down, leiderschap ego-gedreven leiderschap, angstgedreven leiderschap.[00:19:40] 

Dus soms in echte crisis situaties is dat essentieel. Een vuurgevecht, dan heb je [00:19:50] geen ruimte voor een debat en voor een dialoog. Maar als het niet in balans is, laat ik het zo zeggen, dan [00:20:00] krijg waar we nu eigenlijk staan. 

[00:20:03] Speaker 2: Interessant. Wat er bij me opkwam is ook van je moet, want de stelling kwam natuurlijk ook uit het militaire [00:20:10] gezagsverhouding je moet gewoon orders opvolgen en je zou kunnen zeggen ja we moeten gewoon wat minder pappen en nat houden en wat harder of strenger of strakker.

[00:20:20] Maar dan kom je ook snel een beetje in een soort, vroeger was alles beter of de jeugd van tegenwoordig wil niet meer werken of dat soort dingen. Waar sta je echt voor? Dat vind ik wel een [00:20:30] hele mooie. Dus dat je misschien niet top-down aanstuurt, maar dat je wel heel duidelijk bent van wat is de visie en waar geloven wij in?

Waarom doen we wat we [00:20:40] doen? Dus dat je daar misschien nog meer voor gaat staan. Groot onderwerp maar… 

[00:20:45] Speaker: Ja zeker. En ik denk, als ik kijk, top-down [00:20:50] leiderschap dat is vanuit hier. Vanuit het hoofd. En soms kan… … …het managen vanuit het hoofd of leidinggeven vanuit het hoofd echt nodig zijn voor onze [00:21:00] praktische oplossingen en dat soort dingen.

Maar als het niet in verbinding is met het hart, als dat uit blans is, dan raak uit blans en dan krijg waar we nu [00:21:10] ergens staan natuurlijk ook. 

[00:21:12] Speaker 2: Ja, want jij zegt wat er in de wereld allemaal gebeurt en kijk waar het ons gebracht heeft. Ik denk ook dat er wel [00:21:20] gestreden moet worden voor het goede. Dus dat is een beetje ouderwets misschien van de good guy en de bad guy.

Dus daar moet je als leider wel voor gaan staan. [00:21:30] Mijn vriend Joren, die hier ook in de zaal zit, die heeft bijvoorbeeld een heel mooi impactbedrijf. En die strijden voor een duurzame wereld. Maar ik heb wel eens de [00:21:40] zoektocht van, ik heb een contentbedrijf we maken podcasts en zo. Maar wat voegt dat nou eigenlijk toe aan de wereld?

Dus van de week in de aanloop naar [00:21:50] dit event was ik aan het nadenken van, wat maakt mij nou anders dan anderen? En het antwoord wat bij mij opkwam was verbinding. Dus iets wat ik goed kan en leuk vind om te doen, is [00:22:00] mensen bij elkaar brengen. Dus misschien is dat ook iets. Het is niet de wereld voor duurzamer, maar het is wel strijden en voorstrijden dat mensen samen weer meer [00:22:10] elkaar weten te vinden.

En elkaar huilend in de armen vallen. 

[00:22:14] Speaker: Dank, Trent. 

[00:22:15] Speaker 2: Dank je wel. Nog net geen kippenvel. We gaan naar de laatste stelling en dan [00:22:20] wil ik graag vragen uit de zaal. Dus mocht je nu al iets in je hoofd hebben waarvan je denkt, dat is nog helemaal niet besproken. Ik wil een totaal andere afslag of ik heb een hele [00:22:30] coole vraag.

Iets wat ik gewoon heel graag wil weten. Zorg dat je er klaar voor bent. We gaan nu eerst naar de laatste stelling en die gaat ook over [00:22:40] leiderschap Als jij de slimste persoon in je team bent, dan heb je een groot probleem.

[00:22:48] Speaker: Ik weet niet of dat een groot probleem is, [00:22:50] maar ik denk dat je dan wel eens goed moet kijken naar je leiderschap inderdaad. Of naar je team. Want dat kan eigenlijk twee problemen zijn. Of het is echt [00:23:00] zo, of je denkt dat je de slimste bent. En dan heb je misschien nog een groot probleem. 

[00:23:05] Speaker 2: Ja. 

[00:23:06] Speaker: En eigenlijk in beide gevallen ben je zelf het probleem natuurlijk.

[00:23:08] Speaker 2: Ja, ik was [00:23:10] laatst ook bij een ondernemer en die had ook het idee. En dat idee heb ik zelf ook wel eens gehad Dat hij, het was een man in dit geval, hij kon alles het beste. 

[00:23:19] Speaker: [00:23:20] Ik 

[00:23:20] Speaker 2: noem dat het superman syndroom. Je denkt gewoon, ik kan alles. Maar dat komt natuurlijk ook omdat je super gedreven bent. En je hebt heel veel ervaring.

[00:23:28] Speaker: Dus 

[00:23:29] Speaker 2: je bent ook heel [00:23:30] vaak, ben je ook… …relatief gezien beter dan anderen. Alleen, ja, hoe ver kom je daarmee? Dus dan op een gegeven moment ben je [00:23:40] alles aan het doen. En ja, vandaag ook weer dan helaas of helaas zou ik zeggen… …maar heel veel lijntjes komen ook weer bij mij. Dus ik ben daar ook nog steeds, na twintig jaar ondernemerschap…

…nog steeds mee [00:23:50] aan het oefenen van meer loslaten… …meer verantwoordelijkheid delegeren. Doe jij ook dat soort dingen in je ondernemerschap? 

[00:23:58] Speaker: Ja, zeker. En [00:24:00] dat is ook wel een beetje waar ik vandaan kom bij de speciale eenheid. Dan heb sowieso allerlei specialisaties in een team. En eigenlijk op die manier probeer ik ook naar het ondernemerschap te kijken.[00:24:10] 

Dus als ik kijk bijvoorbeeld naar onze operationele taken. Ja, daar ben ik één niet de slimste in en sowieso niet de beste in. Dus daar moet ik hulp bij zoeken. Als ik kijk naar de [00:24:20] office management taken. Nou, daar ben ik sowieso niet de slimste in en waarschijnlijk de aller slechtste in. Dus daar heb ik hulp bij nodig.

De organisatie van onze open trainingen het hele creatieve proces. Nou, daar [00:24:30] ligt misschien mijn kracht, maar echt daar structuur in brengen. Dat echt gewoon tot op details hebben, echt goed uitvoeren. Ja, daar ben ik niet de slimste en ook niet de allerbeste in. Dus ja op die manier [00:24:40] probeer ik er wel naar te kijken, ja.

En het is ook maar net natuurlijk welke betekenis je aan slim geeft. En op welk vakgebied, op welk aspect. 

[00:24:48] Speaker 2: Ja. [00:24:50] Waar ga je nog naartoe groeien? We zien jou hier over zeven jaar terug, of misschien al eerder. Heb je een soort stip op de horizon? 

[00:24:58] Speaker: Als [00:25:00] ondernemer?

Ja, zeker. Ik denk sowieso, [00:25:10] sinds begin januari is Tijmen aangesloten bij Unbreakable. En onze samenwerkingspartnerschap Ja, dat [00:25:20] vormt nu zo’n stevige basis voor onze onderneming. Dat we die samenwerking en partnerschap gewoon gaan doorontwikkelen en uitbouwen. En daarmee ook gewoon echt [00:25:30] de impact die we willen maken als onderneming verder uitbouwen eigenlijk.

Enerzijds wij zien wel ons eigen team als [00:25:40] een… Ja, een van onze fundamenten is onze eigen ontwikkeling als mens. Dus die gaan hand in hand. En dat we daar ook ons team in meenemen en faciliteren. En we hebben eigenlijk [00:25:50] daarnaast nog twee stakeholders. Dat zijn onze klanten uiteraard. Maar ook onze trainers.

En dat zijn vaak freelancers. Dus ja, die willen we ook meenemen in hun ontwikkeling als mens, onderneming en [00:26:00] als trainer.

Ja, op die manier eigenlijk. 

[00:26:06] Speaker 2: Mooi 

[00:26:07] Speaker: We 

[00:26:08] Speaker 2: gaan naar de vragen uit [00:26:10] de zaal. Guido gaat dit enigszins begeleiden. 

[00:26:14] Speaker 4: Ja, hoi Ik ben Arnaldo, ondernemer. Eigenaar van Businessplan Company uit Utrecht. [00:26:20] En ik heb een vraag. Ik kende je eigenlijk niet voordat ik hierheen ging. Dus ik heb me vanmiddag even kort ingelezen.

En kwam wat artikelen van je tegen. En dat [00:26:30] riep bij mij een heel specifiek beeld op. Masculine beeld, stoer beeld, hard beeld. En ik zie je nu voor het eerst ik [00:26:40] ervaar je nu op een bepaalde manier en dat beeld wat ik online kreeg en wat ik hier zie, daar zit best wel een flink gat tussen voor mij. Ik ervaar echt wel een flinke ruimte.[00:26:50] 

En mijn vraag is, overkomt dat vaker en hoe ga je daarmee om? 

[00:26:55] Speaker: Ja, dat overkomt me vaker. Heb je weleens gehoord van [00:27:00] een koan of niet? 

[00:27:00] Speaker 4: Nee. 

[00:27:01] Speaker: Een koan, dat is een soort van gezegde vanuit het Zen-boeddhisme en dat is eigenlijk zo’n… Dat is zo’n onoplosbaar [00:27:10] raadsel. Nou zeg ik niet dat ik ben, maar een kolon brengt eigenlijk mensen in verwarring.

En dat is eigenlijk een beetje wat ik doe. 

[00:27:18] Speaker 4: Nou, dat is gelukt. [00:27:20] 

[00:27:20] Speaker: En vanuit die verwarring zeg maar, ontstaan vaak nieuwe paden. Dus de mensen die worden dan even uit hun groef gehaald zeg maar. Ik verzin die te plekken hoor, dat doe ik niet bewust natuurlijk. Maar [00:27:30] ik hoor dat wel vaker. Dus vaak als mensen horen over mijn achtergrond wat ik heb gedaan, dan verwacht ze…

Ja, een of andere gast met een grote baard en een tatoeage en die [00:27:40] eh, maar de reden dat ik weg ben gegaan bij Defensie is mijn zoontje, dus die kon mij zeg maar de stoerste [00:27:50] speciale operatie geven. En dat ging prima, ik kon hem nog leiden ook, maar dat kleine blonde jongetje thuis zeg maar, met een stel hersenen wat iets anders werkt, dat [00:28:00] vond ik een stuk lastiger.

En dat is eigenlijk mijn grote spiegel geworden. 

[00:28:04] Speaker 4: Dus 

[00:28:04] Speaker: na mijn transitie vanuit Defensie moest ik gewoon dat… Dat hele [00:28:10] stoere verhaal een soort van achterwege laten. Ik moet zeggen, ik ben wat dat betreft altijd wel een beetje atypisch geweest Ik ben een hele stoere gast geweest. Maar ik hoor het wel vaak, ja.

En enerzijds [00:28:20] beschouw ik het als een compliment, denk ik. 

[00:28:22] Speaker 6: Ik ben Wouter. Interessant verhaal Sander. Ik heb op zakelijk vlak een keer gewerkt met Erik Wegenwijs en Bas. Heel [00:28:30] inspirerend om jullie wereld te zien en te ervaren. En wat ik wel interessant vind is, je hebt natuurlijk ontzettend veel opleidingen gedaan.

Dat geeft heel veel adrenaline en kick. 

[00:28:38] Speaker: En 

[00:28:38] Speaker 6: ik herken dat zelf ook [00:28:40] op het ondernemerschap dat je soms pieken hebt. En dat is heel verslavend. Maar hoe zorg jij dat je die adrenaline stoot en die kick… Opzoekt nu je niet meer op [00:28:50] zo’n niveau aan het opereren bent. 

[00:28:53] Speaker: Ja, waar ik van bij mezelf achter kwam helemaal toen ik wegging.

Ik wist toen ik wegging [00:29:00] bij Defensie dat ik met mezelf aan de slag moest eigenlijk. En wat er bij Defensie gebeurt eigenlijk, is dat ze je conditioneren. [00:29:10] En ze conditioneren je om, even een soort van plat gezegd, om je gevoelstelselmatig weg te stoppen. Je wordt harder en harder en harder, daar ontwikkel je een persoonlijkheid op.[00:29:20] 

Dus toen ik wegging bij Defensie toen kwam ik eigenlijk erachter, ja ik moet mezelf gaan deconditioneren eigenlijk. Dus al mijn oude patronen daar moet ik de andere kant op. [00:29:30] Dus ik kan wel blijven najagen voor die adrenaline, ga een parasiet springen en dat heb ik ook al gedaan ofzo, maar was ik hetzelfde trucje aan het doen en bleef datgene wat mij…

Weer geheeld eigenlijk, bleef ik in stand [00:29:40] houden als je snapt wat ik bedoel. Dus ik ben de andere kant op gegaan. Dus enerzijds die emotionele muur die moest ik even er heen. [00:29:50] En die is niet binnen een dag afgebouwd natuurlijk. En ik moest die verzachting en die verstilling in mezelf vinden, want je [00:30:00] bent letterlijk een soort van patroon aan het najagen.

En hoe heb ik dat gedaan? Op dezelfde manier, eigenlijk door middel van mijn lichaam. [00:30:10] Dus met ademwerk, met yoga, met plantenmedicatie, gewoon steeds dieper in mijn eigen proces eigenlijk. Om dat oude patroon eigenlijk [00:30:20] los te laten. 

[00:30:22] Speaker 2: Maar mis je dat dan niet om uit de helikopter te springen? 

[00:30:26] Speaker: Zekers. Ik doe het ook af en toe nog wel hoor [00:30:30] dat wel.

Ja, en inmiddels mag dat ook gewoon zijn. 

[00:30:36] Speaker 3: Hallo, mijn naam is Sofie Hakkouw co-founder van [00:30:40] CupHub. Ik heb een vraag. Ik ben samen met Aart hier mijn co-founder en wij zijn eigenlijk net begonnen. En ook, ja, de podcast heet Groeivoer en dan was ik eigenlijk wel benieuwd naar jullie [00:30:50] alle twee. Wat is jullie beste groeivoer voor ons om verder te groeien?

[00:30:57] Speaker 7: Ja, 

[00:30:58] Speaker 2: ik wil me wel [00:31:00] aftrappen. Mijn grootste struggle met ondernemerschap zit in twee dingen. Eén is gebrek aan een lange termijn plan. En twee is gebrek aan zakelijkheid. Dus ik doe heel veel dingen [00:31:10] van nature zonder erbij na te denken van wat levert het mij op? Wat is het resultaat? Ga ik hier geld mee verdienen?

Als ik geld heb, geef ik het ook zo [00:31:20] weer uit, want dan heb ik weer een nieuw decorstuk gezien wat ik wil hebben en zo gaat het maar door. Maar dit is eigenlijk wat ik over mezelf ontdekt heb. Dus ik heb [00:31:30] gekeken wat zijn mijn grootste… Zwaktes en Achilleshielen. En die heb ik gelegd naast wat een goede ondernemer is.

Die moet in ieder geval wel voor z’n geld kunnen [00:31:40] zorgen. Dus dat is wel echt randvoorwaarden denk ik. Dus ik denk dat ik daar zou beginnen. En dat kun je heel goed laten begeleiden door iemand die een [00:31:50] persoonlijkheidstest afneemt bij jullie allebei Die kijkt van, hé, waar zitten onze zwaktes? Waar vullen we elkaar aan?

Stel dat je twee geouten [00:32:00] hebt, ja die gaan dan ook alle kanten op en dan ga je, dus je hebt iemand nodig die je stip op de horizon zet. Dus het zelfonderzoek ik denk dat dat het korte antwoord is. 

[00:32:08] Speaker: Het [00:32:10] sluitstijl is zo aan bij het verhaal wat Gerrit zegt. Het zelfonderzoek gewoon weten waar je vandaan komt, wat je drijft en waar je naartoe wilt, even plat gezegd Dat zijn [00:32:20] hele makkelijke vragen natuurlijk, alleen het antwoord is wat lastiger.

En ik denk, wat mij altijd helpt, zeg maar, helemaal als ik een soort van zoekende ben of iets niet weet, is terug naar mijn [00:32:30] eigen kernwaarden. Maar dan moet je natuurlijk wel weten wat je eigen kernwaarden zijn. Dus dat zou misschien een eerste mooie onderzoek, ja, wat vind ik belangrijk? [00:32:40] Bij Defensie werkt het altijd met zogenaamde succescriteria.

Dus je kunt een bepaalde missie uitvoeren zeg maar. Alleen het effect van die missie ja, die [00:32:50] is afhankelijk van op de manier waarop je hem uitvoert. Dus het kan zomaar zijn dat jij bijvoorbeeld, de opdracht is een, een beetje een lang antwoord misschien, de opdracht is een [00:33:00] terrorist neutraliseren, laat ik het zo zeggen, dus uit een bepaald gebied halen.

Maar dat [00:33:10] kun je op meerdere manieren doen. Je kunt er een bom op gooien, dan is hij geneutraliseerd. Je kunt hem uitschakelen met een sniperwapen dan is geneutraliseerd. Of je kunt hem midden in [00:33:20] de nacht eigenlijk van z’n bed aftrekken, zeg maar, zonder dat iemand het doorheeft. Je kunt hem uit het gebied halen.

In alle drie gevallen is de missie geslaagd, maar in alle drie gevallen heb je een ander effect. Bijvoorbeeld [00:33:30] als je de bom gooit, heeft de rest van het dorp er ook last van en keert de bevolking zich tegen je, om het maar dwars te noemen. En op diezelfde manier probeer ik ook gewoon de dingen te [00:33:40] doen in mijn leven, maar ook met het ondernemen.

Dus wat zijn de succescriteria en ten koste van wat wil ik dit succes behalen en welk effect heeft dat? Ik En wat zijn mijn kernwaarden? [00:33:50] Bij mij zijn mijn kernwaarden helderheid, integriteit en moed. Dus als ik voor een lastige keuze sta, zoek eerst die helderheid bij mezelf. [00:34:00] Vervolgens stel ik de vraag, oké wat is de integrige keuze?

Blijf ik in verbinding met mezelf en de ander? En moed durf ik goed boven comfort kiezen? [00:34:10] Of hou ik mezelf vast in angst en beperking? En helemaal als je als beide co-founders natuurlijk allebei je kernwaarden scherp hebt [00:34:20] en je legt die over elkaar en er zit een overlap, ja daar kan het heel mooi groei voor zijn natuurlijk om die gezamenlijke doelen te bereiken.

[00:34:25] Speaker 5: Mijn naam is Yuki Hass. Ik ben trouwens een keer bij jullie kennismakingsdag geweest in [00:34:30] juni Echt heel tof, dus ook echt een aanrader voor de rest, mocht je de twaalf uur nog iets te heftig vinden. En mijn vraag is, vanuit Defensie ben je heel erg [00:34:40] bezig geweest met fysieke moed om uit je comfortzone te gaan.

Terwijl jij zegt zelf ook, het is best spannend om voor zestig man te staan. Nou het is ook best spannend om hier te staan. Dus dat heeft veel meer [00:34:50] te maken met sociale moed. Ben ik goed genoeg Word ik afgewezen? Welke lessen vanuit Defensie heb jij? Of andere [00:35:00] manieren ga je om met die sociale moed? 

[00:35:04] Speaker: Dat is een mooie vraag.

Het is wel grappig. Mensen hebben best wel een beeld dat er bij [00:35:10] zo’n eenheid… dat het één grote broederschap is. Dat je elkaar door en door kent. Dat het gewoon een soort band of life is. En op een bepaalde [00:35:20] hoogte is dat ook wel zo. Maar waar ik ook wel achterkwam toen ik wegging bij de eenheid… dat bepaalde.

Dat het, even lullig gezegd, een heel goed marketingverhaal is. Dus als je uit die boerderschap [00:35:30] stapt, dan ben je er een soort van weg van. Dat hele verhaal valt dan een soort van weg. En helemaal als je dan, zeg maar, je kop een beetje boven het mijnveld [00:35:40] steekt, je schrijft een boek of je komt op tv of je doet andere dingen waar men iets van vindt en er wordt dan heel snel iets van je gevonden.

Ja dan kom je ook [00:35:50] wel achter je eigen gehechtheden zeg maar, richting het sociale component, als je snap wat ik bedoel. En een van mijn persoonlijke quotes of dingen die ik mezelf [00:36:00] dan vertel is dat ik gewoon iets meer een liefdevolle manier lak mag hebben aan de mensen om me heen. Dus als je echt op een diep niveau voor jezelf durft te kiezen, en [00:36:10] niet vanuit egoïsme of zo, maar gewoon vanuit zelfliefde misschien, als dat van binnen steeds meer die verbinding ontstaat, dan ga je zien dat het ook steeds makkelijker is om de [00:36:20] mening van andere mensen gewoon daar te laten waar ze horen en dat is bij hen.

En als je dat spelletje op een gegeven moment gaat zien, door oordelen en de mening van anderen, dat het altijd, [00:36:30] het oordelen is altijd vanuit angst. Dus als iemand iets over jou vindt een mening of oordeel, dan is het eigenlijk even plat gezegd een klein blank kindje, wat gewoon even bang is weet je, wat [00:36:40] gewoon een klein beetje liefde en compassie nodig heeft.

En op die manier kun je er naar kijken. En niet vanuit een soort van arrogantie of zo, maar dat is wel wat het is. Dus 

[00:36:46] Speaker 5: eigenlijk zeg jij, één, je bent goed genoeg [00:36:50] ongeacht wat een ander ervan vindt En twee, fuck it. 

[00:36:52] Speaker: Kies 

[00:36:53] Speaker 5: daarin je eigen pad. 

[00:36:54] Speaker: Ja ja. En ook gewoon naar jezelf wel gewoon de angst durven herkennen.

De [00:37:00] onzekerheid, want die heb ik zelf ook. Maar als je die durft herkennen en misschien wel durft te omarmen, dan kun je daar ook in ontspannen. En ondanks de angst en onzekerheid en af en toe die innerlijke [00:37:10] kriticus, …toch gewoon die stap voorwaarts maken. En ja, dat doen we eigenlijk. 

[00:37:15] Speaker 7: Hi, ik ben Tonne. Ik handel veel op de beurs.

Dat is best wel een [00:37:20] mentaal spelletje. Maar ik ben nu sinds vijf maanden vader. En nu kom ik voor de eerste keer een beetje in aanraking… …met consistent toch wel slaapissues. En jij [00:37:30] zal vermoeidheid veel meer herkennen nog. Dan iedereen in deze ruimte, denk ik. En ik vroeg me af, hoe ging jij om met vermoeidheid, zeg maar?

En dat je gewoon nog [00:37:40] steeds op hoog niveau presteert. Weet je wel, ja, dat een beetje. 

[00:37:44] Speaker: Nou, er is een manier, zeg maar, hoe ik er toen mee omging en hoe ik er nu mee omging. De grap is eigenlijk, [00:37:50] toen met al die opleidingen, heb je echt gewoon, word je ondergedopt in slaapdeprivatie.

Wat er even plat [00:38:00] gebeurd is, is dat mijn stress- en slaapsysteem die is 21 jaar gewoon systematisch vakkundig gesloopt. En nu betaal ik daar de [00:38:10] prijs voor. Dus mijn grootste slaapproblemen kwamen pas toen ik weg ging bij Defensie. Dus ja, daar komt het eigenlijk op neer. Dus [00:38:20] ik was al 7, 8 jaar met mijn slaap.

En daar zit wel verbetering in, omdat ik gewoon met mezelf aan de slag ga en hoe ik daar nu eigenlijk mee omga is.[00:38:30] 

En NSDR, ik weet niet of je dat kent. 

[00:38:34] Speaker 7: Ik ben er niet bekend mee, maar ik ga het gelijk opzoeken. 

[00:38:37] Speaker: Ja, het komt vanuit Yoga Nidra. [00:38:40] Yoga Nidra is eigenlijk slapen yoga. NSDR is no sleep, deep rest. En dat is eigenlijk een diepere geleide meditatie. En even uit mijn hoofd [00:38:50] zeg maar 30 minuten van NSDR staat gelijk aan 4 uur slaap.

[00:38:53] Speaker 7: Dat klinkt 

[00:38:54] Speaker: geweldig. Qua herstel. 

[00:38:55] Speaker 7: Ja. 

[00:38:55] Speaker: Dus zeg maar in de periode dat ik echt… Slecht in mijn vel zit of gewoon [00:39:00] dingen van de fans tegenkomt of dat soort dingen, dan helpt dat mij. En daarnaast is het gewoon op de meest fundamentele manier zo goed mogelijk voor jezelf [00:39:10] zorgen. En jezelf ook de vraag stellen, oké als ik echt wil blijven performen zeg maar, om op de beurs te handelen, ten koste van wat [00:39:20] en waarom is dat stukje nog nodig als het ten koste gaat van mezelf of mijn gezin.

En ik denk als je die iets meer in balans kunt brengen dan, [00:39:30] tenminste zo probeer ik voor mezelf het om te gaan. 

[00:39:32] Speaker 8: Goeiedag, ik ben Matthijs, online marketeer als freelancer. En ik heb eigenlijk ook heel veel te maken met [00:39:40] creativiteit, mijn dagelijkse basis. En al op het begin had jij het over de creativiteit waar jij soms mee strukkelt.

En dan vroeg ik me eigenlijk af, hoe ga jij er dan mee om en in welke situaties is dat dan [00:39:50] voor jou? Wat zijn bijvoorbeeld bepaalde skillsets of tools die je voor jezelf eigen hebt gemaakt? Die jij daarvoor gebruikt. 

[00:39:56] Speaker: Om die creativiteit beter te laten stromen of te [00:40:00] kanaliseren? 

[00:40:00] Speaker 8: Laat ik het dan voor mezelf pakken.

Als ik heel veel creativiteit voel dan ben ik heel snel geneigd om dat te proberen dat te proberen, zo te proberen, zo te proberen. Best wel snel afgeleid. [00:40:10] Probeer jij dat, die doorstroom of die focus te behouden als het ware? 

[00:40:15] Speaker: In mijn geval scheelt het heel erg dat ik hele fijne en goede mensen om me heen heb.[00:40:20] 

Dus die mij daarin kaderen. Dus binnen mijn team of in samenwerking met Thijs, met m’n collega. Dat [00:40:30] zorgt er heel erg voor dat het meer gestructureerd is en gekaderd. Zodat ik niet alle kanten verlies bij wijze van spreken. En inmiddels is het ook, [00:40:40] dat merk ik bij mezelf, soms komt die creativiteit ook wel vanuit een bepaalde onrust.

Dus als ik dit systeem meer kan [00:40:50] ontspannen. Dan voel ik ook gelijk meer rust in het systeem, waardoor ik makkelijk kan focussen op één taak, zeg maar. 

En 

[00:40:58] Speaker: dat is eigenlijk wat je met [00:41:00] creativiteit wilt. Je wilt zeg maar die hele divergente creativiteit, die wil als een soort van laserfocus bij elkaar brengen en dan kun je zeg maar daar een boost in geven, zeg [00:41:10] maar.

Dan heb een soort van ultieme focus. En dat is wat je wilt en dat is beoefening. En dat is eigenlijk iedere keer als je merkt dat je bent afgeleid. Terug naar jezelf [00:41:20] komen zeg maar, terug naar je taak en dan weer die creativiteit daarop focussen. Maar dat is beoefening. 

[00:41:27] Speaker 8: Zodat ik het goed begrijp eigenlijk [00:41:30] bepaalde juiste mensen om je heen hebben om eigenlijk die focus.

Om scherp te stellen voor jezelf wanneer dat niet altijd even lukt. En eigenlijk voor jezelf bepaalde inlijke rust vinden om dat ook te doen. 

[00:41:38] Speaker: Ja en [00:41:40] daarnaast zijn er ook gewoon allerlei andere gewoon praktische dingen. Wat voor mij ook wel werkt is echt bijvoorbeeld werken met blokken. Dus soms heb ik een [00:41:50] blok van, oké dit zijn echt gewoon praktische taken.

Geen tijd en ruimte voor mijn creativiteit, maar gewoon. Mijn medelingswerk werken of gewoon bepaalde dingen uitwerken of iets dergelijks. [00:42:00] En wat ik soms ook doe, is echt als ik een foto ga schrijven, dan plan ik echt gewoon bijvoorbeeld een hele week in. En dan ga ik gewoon helemaal los met mijn [00:42:10] creativiteit in te schrijven, zeg maar.

Maar dan is het wel helemaal afgekaderd. En dan kun je die creativiteit echt gewoon in een soort van gekaderd timeframe kun je gewoon echt focus op aanbrengen. 

[00:42:18] Speaker 2: Dat was hem, Sander. [00:42:20] 

[00:42:20] Speaker: Leuk. 

[00:42:20] Speaker 2: Tot zover deze podcast. Dankjewel Sander Aerts Graag applaus. Ja, kom maar door.[00:42:30] 

Ja, en tot zover deze aflevering van Groeivoer. Vond je deze aflevering waardevol? Stuur die dan door naar iemand in je netwerk. Wil je zelf een keer aanwezig [00:42:40] zijn bij een live podcast? Dat kan, want we gaan dit jaar nog twee van dit soort mooie events doen. Tot slot, dank voor je aandacht En graag tot de volgende aflevering van [00:42:50] Groeivoer.