Aflevering 392 – Deze sterfbed-lessen veranderen hoe je onderneemt

Introductie van deze gast

Emma Hafkamp is psychotherapeut, ondernemer en auteur van het boek Spijtvrij ondernemen. Na jarenlange ervaring met terminale patiënten ontdekte ze wat mensen écht belangrijk vinden als het te laat is — en helpt ze nu ondernemers om die inzichten vandaag al toe te passen.

💀 Succes zonder bewustzijn leidt tot spijt. Op je sterfbed gaat het nooit over omzet of prestaties, maar over gemiste tijd, relaties en keuzes die niet bewust zijn gemaakt.

🧠 Je succes kan een overlevingsstrategie zijn. Veel ondernemers bouwen vanuit oude patronen en overtuigingen — niet vanuit vrije keuze, maar vanuit bewijsdrang en tekort.

⚡ Je succesplafond zit in je identiteit. Niet je strategie, maar je zelfbeeld bepaalt hoe ver je groeit. Zolang je vanuit “ik ben niet genoeg” bouwt, loop je vast.

 

BRONNEN

Boeken, films, podcasts, andere resources die de moeite waard zijn om te checken:

– Boek: Spijtvrij ondernemen – Emma Hafkamp

– Praktijk Lux (praktijk van Emma Hafkamp)

– Boek: The Power of Regret, Daniel Pink

 

CALLS TO ACTION 🔥

Plan een kennismaking met Emma via haar website: https://www.praktijk-lux.nl/over/

Verbind met Emma Hafkamp op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/emmahafkamp/

 

In deze aflevering

00:00 Intro & druk op succes

07:01 Spijt op sterfbed

10:50 Druk van ondernemerschap

12:10 Taboe op kwetsbaarheid

19:40 Signalen uit omgeving

25:30 Gevangen in patronen

33:00 Bedrijf als spiegel

36:00 Het succesplafond

40:10 Identiteit vs strategie

48:46 Voelen als strategie

52:01 Waarom succes leeg voelt

57:05 Eenzaamheid aan de top

01:01:37 De belangrijkste vraag

 

Shownotes

Waar vind je deze ondernemerspodcast?

Kijk je graag zakelijke podcasts? 🎥

Volg dan het kanaal van Groeivoer op Youtube: https://www.youtube.com/@Groeivoer/videos

 

Liever luisteren? 🎧

Volg Groeivoer op Apple Podcast: 🍏 https://shorturl.at/kozJP

Beluister de #1 Nederlandse ondernemerspodcast op Spotify: 🎶 https://shorturl.at/bfmD3

 

Zelf een zakelijke podcast starten? 🎙️

Wil je zelf ook een professionele podcast starten? Gerhard is eigenaar van Ear Ear, een gespecialiseerd podcast agency voor ondernemers.

 

Adverteren in dé ondernemerspodcast van Nederland? 📢

Wil je adverteren bij Groeivoer en ondernemend Nederland bereiken? Mail naar info@groeivoer.nl

 

Volg onze ondernemerskanalen! 🌐

Blijf op de hoogte van nieuwe podcast afleveringen en ondernemersevents via WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029VaZOSZGHbFV9bpqwwE3B

Of via Telegram: https://t.me/groeivoer

 

De beste ondernemerslessen in je mail? 📧

Mail naar info@groeivoer.nl voor een *cheat sheet* met de 10 beste tips van 300 afleveringen van Groeivoer. Boordevol inzichten van succesvolle ondernemers.

 

Waardeer deze ondernemerspodcast! 🌟

Fan van deze zakelijke podcast? Laat een review achter! 👍

 

Volg de #1 ondernemerspodcast! 🚀

LinkedIn Gerhard: https://www.linkedin.com/in/gerhardvelde/

LinkedIn Groeivoer: https://nl.linkedin.com/company/groeivoer

Instagram: https://www.instagram.com/groeivoer_podcast/

TikTok: https://www.tiktok.com/@groeivoerpodcast

X: https://twitter.com/groeivoer

 

Onze partners voor ondernemers 🤝

Deze ondernemerspodcast wordt mede mogelijk gemaakt door Teamleader, het perfecte all-in-one softwarepakket voor het MKB. Start vandaag: https://signup.focus.teamleader.eu

Speciale dank aan Groenpand, thuisbasis van de Ear Ear Podcast studio. Bekijk www.groenpand.nl voor meer informatie.

 

Transcriptie

[00:00:00] Emma Hafkamp: Er kwam een ondernemer vorig jaar naar mij toe en die zei, ik ben zo geschrokken want mijn dochter zei tegen mij, ik ben bang voor je papa. Tegelijkertijd hebben ze niet door dat als je [00:00:10] in zo’n patroon zit van altijd maar harder werken en meer presteren om een bepaalde leegte aan binnenkant op te vullen, dat je dan eigenlijk ook aan het werk bent voor een onderliggend [00:00:20] patroon dat niet van jou is.

[00:00:21] Guido Koershuis: Ja dus dan heb je alsnog een baas. 

[00:00:22] Emma Hafkamp: Juist Ik zie zoveel ondernemers die deep down super eenzaam zijn. En die eenzaamheid zit hem in de [00:00:30] uitspraken. Het is lonely uit de top. Ja, dan kunnen mensen wel applaudisseren voor het succes dat je behaalt maar jij moet ondertussen weer door, want er is nog zoveel te doen.

Dus wat ik dan zie is dat ze bij mij aankloppen met de [00:00:40] vraag, ik weet dat ik dit anders wil. Ik wil ook niet dit patroon aan mijn kinderen doorgeven, maar help me alsjeblieft wel met de hoe, want die kan ik niet oplossen. 

[00:00:48] Guido Koershuis: Blijkbaar is er spijt in [00:00:50] het ondernemerschap of kijken mensen met spijt terug op de keuzes die ze gemaakt hebben van waar die tieten.

Welkom bij Groeivoer. Mijn [00:01:00] naam is Guido Koershuis en vandaag gaan we het hebben over een thema waar steeds meer ondernemers mee worstelen. Hoe hou je jezelf nou gezond als de druk blijft toenemen? En hoe breek [00:01:10] je door mentale groeibarrières zonder dat het je de kop kost? Want mijn gast is hezetpsycholoog, ondernemer en auteur van het boek Spijtvrij [00:01:20] ondernemen.

Wat je pas leert over succes als het bijna te laat is. Dus Emma Hafkamp. Emma, welkom terug bij Groeivoer. 

[00:01:27] Emma Hafkamp: Dankjewel Guido, leuk. 

[00:01:28] Guido Koershuis: Leuk dat je er bent. [00:01:30] Leuk dat ik je mag spreken. De vorige keer had je het met Gerhard te doen natuurlijk. 

[00:01:34] Emma Hafkamp: Ja, 

[00:01:34] Guido Koershuis: een 

[00:01:35] Emma Hafkamp: moeizame klus. 

[00:01:36] Guido Koershuis: Ja vreselijk. Dat was aflevering [00:01:40] 305 heb ik even opgezocht.

Voor wie dat niet geluisterd heeft, want dat kan natuurlijk zomaar. Wie [00:01:50] ben je en wat maakt dat je hier zit? 

[00:01:53] Emma Hafkamp: Ik ben dus Emma. Ik werk sinds 4,5 jaar voor mijn eigen praktijk Praktijk Lux. [00:02:00] Waar ik me specifiek richt op ondernemers en leiders om hun eigenlijk een transformatie te laten ervaren dat de rest van hun leven verandert.[00:02:10] 

En dat is tot stand gekomen door mijn eerdere werk als medisch psycholoog met name de laatste jaren in het Antonie van Leeuwenhoek ziekenhuis. Voor de mensen die dat niet weten is het een ziekenhuis [00:02:20] in Amsterdam gespecialiseerd in de oncologie. Dus daar komen alleen maar mensen met kanker en ik was daar gespecialiseerd in met name de behandeling van palliatieve en terminale patiënten.

Dus [00:02:30] ik was heel erg bezig met mensen in hun laatste levensfase en dat is voor mij levensveranderend geweest maar ook de start van mijn onderneming. En 

[00:02:38] Guido Koershuis: waarom is dat voor jou [00:02:40] levensveranderend geweest? 

[00:02:41] Emma Hafkamp: Omdat het bij mij ook heel erg de realisatie teweeg heeft gebracht dat uiteraard weten we allemaal het leven is eindig.[00:02:50] 

Maar… Maar… We leven ook heel vaak alsof dat niet zo is of zonder dat bewustzijn dat de dood ook mee mag doen in het leven. En omdat ik daar [00:03:00] zoveel in mijn werk mee bezig was, is dat in mijn eigen leven ook veel meer een rol gaan spelen op een manier waardoor ik veel [00:03:10] meer waarde ben toegang kennen aan de besluiten die ik neem.

Wat ik eigenlijk wil doen met het leven dat ik heb. En vooral ook omdat we niet weten wanneer die deadline [00:03:20] uiteindelijk tevoorschijn komt. Een voorbeeldje, ik zei altijd later als ik groot ben, wil ik een eigen praktijk starten. Maar uiteindelijk weten we natuurlijk helemaal niet wanneer later is en of later dan [00:03:30] nog op tijd is.

Dus dat heeft ervoor gezorgd dat ik later naar nu ben gaan halen. En ik dacht, als het allemaal niks is of het lukt niet, dan kan ik altijd nog wel weer terug. Maar dan heb ik het in ieder geval [00:03:40] geprobeerd. En het heeft ook voor mij heel erg teweeg gebracht hoe ik nu ook mijn behandelingen insteek En hoe ik met ondernemers en leiders werk.

[00:03:48] Guido Koershuis: En waarom heb je [00:03:50] gekozen voor de doelgroep ondernemers? Want het zijn natuurlijk een stel gekkies bij elkaar. 

[00:03:54] Emma Hafkamp: Ja, heerlijk. 

[00:03:55] Guido Koershuis: Ja, 

[00:03:56] Emma Hafkamp: dus daar herken ik me al Ja, 

[00:03:57] Guido Koershuis: om die reden. [00:04:00] 

[00:04:01] Emma Hafkamp: Want het is grappig want het lijken twee totaal verschillende doelgroepen waar ik eerst met patiënten in een ziekenhuis werkt die super ziek zijn naar [00:04:10] hardwerkende succesvolle ondernemers.

Ja, bijna een grote contrast zou er niet kunnen zijn, kan je denken. tegelijkertijd is voor mij de rode draad super [00:04:20] duidelijk want het gaat over… Zingeving toevoegen aan je leven. Waar ben je mee bezig? Waarom doe je wat je doet? Wordt dat gedreven vanuit oude [00:04:30] patronen… die voortkomen uit allerlei overtuigingen…

die ontstaan zijn heel vaak in de kindertijd… waar je ook heel vaak helemaal niet meer zo bewust van bent… maar waardoor je wel dus [00:04:40] enorm gedreven wordt. En leef je dan eigenlijk je eigen leven… of leef je dan het leven dat zo gevormd is… door je bescherming- en kopingmechanismen? En ben [00:04:50] je daar eigenlijk achteraan aan het rennen?

Of ben je echt het leven aan het leven… waarvan jij, als je later op je eigen sterfbed ligt… wanneer dat ook [00:05:00] mogen zijn, terug kan blikken en denken… dat heb ik echt met voldoening vervulling gedaan. Daar heb ik impact gemaakt op mijn eigen leven… maar ook op de volgende [00:05:10] generaties. Nou ja, en die… Die gesprekken zijn dus precies hetzelfde.

Behalve dat ik nu dat doe met mensen die dus, als het goed is, nog een langere horizon hebben. daar [00:05:20] ga ik wel heel erg van aan. 

[00:05:21] Guido Koershuis: Ja, precies. En die ook nog wat te kiezen hebben. 

[00:05:25] Emma Hafkamp: Die nog wat te kiezen hebben. Al 

[00:05:27] Guido Koershuis: voelt dat misschien niet altijd zo, maar daar komen 

[00:05:29] Emma Hafkamp: we [00:05:30] misschien straks nog wel op Nou begin misschien niet, maar goed, gaandeweg natuurlijk wel.

Dat wil niet zeggen dat het leven maakbaar is, honderd procent. Maar je hebt absoluut met het [00:05:40] vergroot van je bewustzijn op waar dingen vandaan komen, creëer wel keuzemogelijkheid of keuzeruimte. En wat ik superleuk vind zelf aan [00:05:50] ondernemen is dat het natuurlijk in principe… Die heel erg actiegedreven, hyperambitieuze, hardwerkende doorzetters zijn.

En soms wordt dat gericht [00:06:00] op alleen maar presteren presteren presteren, het volgende succes behalen. Maar precies diezelfde energie en dat vuur en die passie als dat gericht wordt [00:06:10] op echte impact, dan gebeuren er magische dingen. En dat is niet alleen voor die ondernemer zelf, een impact op het bedrijf dat het altijd heeft, maar ook [00:06:20] op de generaties die daarna komen.

En dat vind ik echt machtig mooi. 

[00:06:24] Guido Koershuis: Ja, dus dan kun jij ook op jouw sterfbed, wanneer dat ook mogen zijn, [00:06:30] breder terugkijken op een betekenisvol leven, als je daar ook aan bij hebt kunnen vragen. Mooi mooi.

Je hebt een boek geschreven, Spijtvrij [00:06:40] ondernemen. Dat vond ik wel een interessante titelkeuze, want blijkbaar… Is er spijt in het ondernemerschap Of kijken mensen met spijt terug op [00:06:50] de keuzes die ze gemaakt hebben? Van waar die titel? 

[00:06:52] Emma Hafkamp: Ja, dat tweede heb ik dus veel terug zien komen. Letterlijk aan het sterfbed bij [00:07:00] patiënten die ik begeleide.

De gesprekken gingen dan niet zozeer over alle successen die ze behaald hebben, maar veel meer over de spijt die [00:07:10] ze hadden over dingen die ze anders hadden willen doen, maar totaal niet bij stil hadden gestaan of misschien hier en daar wel iets door hadden en signalen opvingen, maar gewoon [00:07:20] maar op de sneltrein gaan blijven zitten.

[00:07:22] Speaker 3: Dus 

[00:07:23] Emma Hafkamp: dat gaat heel erg vaak over spijt als ik heb te weinig [00:07:30] tijd aan mijn kinderen besteed en de relatie is nu wel enigszins oké maar ik heb ook heel veel dingen gemist en ik heb ze misschien wel tekort gedaan, 

[00:07:37] Guido Koershuis: waarmee 

[00:07:38] Emma Hafkamp: ze eigenlijk ook [00:07:40] laten zien dat wat zij zelf in hun jeugd tekort zijn gekomen vervolgens onbewust toch ook weer door hebben gegeven aan de volgende generatie, namelijk hun eigen kinderen.

[00:07:50] En sommige mensen zeggen, ik heb drie scheidingen gehad en nu ben ik alleen. En het is me nooit gelukt om een relatie echt [00:08:00] betekenisvol vorm te geven. Om iemand echt dichtbij te laten komen. Laat staan of ze dichtbij bij zichzelf konden komen. Een persoonlijke prijs kan ook heel erg in de [00:08:10] gezondheid zitten.

Dus of dat nou fysieke of mentale gezondheid is. Dat noemen we twee verschillende dingen, maar die zijn natuurlijk ook enorm aan elkaar verbonden. Dus altijd maar doorrennen altijd alert zijn, [00:08:20] altijd aanstaan altijd onrust voelen. Dat eist een tol van het lichaam. Dus dan werken of een grote onderneming bouwen, omdat je dan [00:08:30] later daarvan gaat genieten.

Dat later genieten komt dan nooit. 

[00:08:34] Guido Koershuis: En daar zou je spijt van kunnen krijgen, als je dat niet gedaan hebt. Terwijl en daar [00:08:40] gaan we natuurlijk op inzoomen, er ook in jouw beleving een manier is om spijtvrij. Te ondernemen en misschien wel [00:08:50] succesvoller te zijn dan dat je nu bent. 

[00:08:52] Emma Hafkamp: Terwijl 

[00:08:52] Guido Koershuis: je niet per se minder hard werkt, maar misschien meer bezield of iets in die richting.

Of 

[00:08:59] Emma Hafkamp: in ieder geval [00:09:00] intentioneler werkt 

[00:09:01] Guido Koershuis: Intentioneler. 

[00:09:02] Emma Hafkamp: Dus dat kan aan de buitenkant in sommige gevallen er precies hetzelfde uitzien Dat mensen nog steeds veel uren maken [00:09:10] of super gepassioneerd zijn of ambitieus zijn. Maar als je er intentioneel voor kiest omdat dat voor jou… Super waardevol is, [00:09:20] omdat je daarmee echt voor ogen hebt…

wat je daarmee in de wereld wil zetten en waarom je dat belangrijk vindt… en welke prijs je daar ook voor betaalt, maar die gewoon accepteert als prijs. Ja dan [00:09:30] be my guest. Ga helemaal je gang. Maar wat ik veel vaker zie, is dat mensen keihard werken… prestatie na prestatie najagen, [00:09:40] status hebben, succes behalen…

grote dingen neerzetten. Niet zozeer omdat ze daarvoor gekozen hebben vanuit die passie… die [00:09:50] betekenisgeving, die zingeving, maar vanuit een patroon van tekortkoming. Als ik dit niet haal dan ben ik niet goed genoeg. Of als ik dat succes niet haal, dan voel ik [00:10:00] onvoldoende zelfwaarde… of überhaupt bestaansrecht.

Ja, en dan kom je vanuit een tekort en dan reen je dus eigenlijk iets achterna… omdat je zelf… Waardoor waarschijnlijk niet goed [00:10:10] genoeg bent. Dat is geen intentionele keuze. 

[00:10:13] Guido Koershuis: Nee, dus dan zijn je jaarcijfers en je eigen waarden… bijna één op één aan elkaar gekoppeld 

[00:10:17] Emma Hafkamp: Precies, ja. Dus je [00:10:20] identiteit is daar echt mee verstrengeld geraakt.

[00:10:22] Guido Koershuis: Ja en dat is bij ondernemers natuurlijk zo expliciet… en zo makkelijk zichtbaar te [00:10:30] krijgen, kan ik me voorstellen. Dat is wel heel interessant. Ons jaarthema bij Groeivoer is Under Pressure. Dat is natuurlijk [00:10:40] spot-on denk ik, in relatie tot wat jij doet. Wat ik me nog afvroeg want wij gaan nu erg de diepte in…[00:10:50] 

Wij zien het ook en ik zie het ook en ik ervaar het zelf als ondernemer ook. Maar er komt natuurlijk een apart soort druk bij kijken. Want het komt allemaal uiteindelijk bij jou terecht. [00:11:00] Jij hebt alle verantwoordelijkheid of je doet dat nog samen met andere ondernemers. Maar in ieder geval de grootste druk, de grootste last ligt op jouw schouders.

Veel ondernemers halen [00:11:10] die last ook naar zich toe. Dat willen ze ergens ook. Maar ik hoorde vorige week ook nog iemand zeggen, ja, ik ga hem natuurlijk niet ziek belden, weet je wel, een ondernemer. Of ik ga gewoon [00:11:20] door tot het echt niet meer gaat. Dus, nou ja, lang voor akkoord er komt ongelooflijk veel druk bij kijken.

Er zit volgens mij ook mentale druk, fysieke [00:11:30] problematiek al dat soort dingen. En toch het hele, hoe gaat het nou met je? Wat in een beetje een normaal gezond bedrijf een hele valide vraag [00:11:40] is. Als je die vragen naar ondernemers stelt, dan krijg altijd een heel wazig antwoord of zeg maar hoe het nou echt gaat.

Ja [00:11:50] joh, flikker op of kom maar goed, 

[00:11:54] Speaker 3: dat 

[00:11:55] Guido Koershuis: regel ik zelf wel. Mijn vraag is dus, herken je dat taboe [00:12:00] wat er op rust en hoe komt dat in jouw ogen Omgaan met die druk en daar ook soms last van hebben. [00:12:10] 

[00:12:10] Emma Hafkamp: Moeilijk 

[00:12:10] Guido Koershuis: bespreekbaar. Ja, waarom is dat zo moeilijk 

[00:12:12] Emma Hafkamp: bespreekbaar? Ik denk dat er verschillende redenen zijn.

Eén is misschien wat meer in maatschappelijke context. We kijken graag naar leiders [00:12:20] die staan als een rots, die weten waar ze naartoe gaan, die het altijd aankunnen, waar je altijd bij kan aankloppen als je een oplossing zoekt voor een probleem, die nooit [00:12:30] twijfelen. De held. De held, echt die rots in de branding.

Dus wat je vaak ook ziet bij ondernemers en leiders, is dat ze die [00:12:40] identiteit en die rol ook aan willen nemen, omdat ze inderdaad leiding geven aan hun bedrijf. Dus dan is het ook [00:12:50] bijna beangstigend of bedreigend om te laten zien dat je het af en toe ook niet weet, of dat je het even zat bent, of dat je de druk even niet aankan, of dat het je even [00:13:00] te hoog oploopt.

Omdat jij degene bent die het juist de hele tijd voor iedereen altijd moet oplossen en gaande moet houden. Dus daar hebben we denk ik met z’n allen een [00:13:10] verantwoordelijkheid Dat het niet betekent dat als je wel onzekerheid ervaart of twijfelt of het even niet weet. Of gewoon wel je ziek meldt, bij wie dan ook.

[00:13:19] Guido Koershuis: Ja [00:13:20] je hoeft je natuurlijk ook niet ziek te melden. Er is geen bedrijfsarts die langskomt zeg maar. 

[00:13:24] Emma Hafkamp: Maar dat dat niet een teken van zwakte is. En dat we dat als maatschappij dus ook veel meer mogen [00:13:30] omarmen. Dat leiders en ondernemers ook gewoon hele normale mensen zijn. Ja, 

[00:13:36] Guido Koershuis: dus je zegt eigenlijk van het hele idee van een soort…[00:13:40] 

En het doet er eigenlijk aan mee, besef ik nu als ik erover praat. Het is een slag apart, weet je wel. Het is een soort geïsoleerd clubje mensen met een heel [00:13:50] andere gebruiksaanwijzingen, met heel andere normen heel andere standaarden en heel andere modus operandi of zo dan de gemiddelde mens. Wat misschien al, alleen dat idee [00:14:00] draagt in jouw beleving misschien al wel bij aan, dat dus het mens zijn voor zo’n ondernemer misschien wat minder besproken [00:14:10] wordt.

[00:14:10] Emma Hafkamp: Gewoon 

[00:14:10] Guido Koershuis: hoe gaat het met je en wat voel je en 

[00:14:12] Emma Hafkamp: dat 

[00:14:13] Guido Koershuis: soort dingen. Ja dat is wel interessant. 

[00:14:15] Emma Hafkamp: Dat is zeker interessant, want natuurlijk is het ook leuk om juist bij de aparte [00:14:20] groep te horen. En we zien ook natuurlijk altijd, ondernemers zijn juist mensen die altijd door kunnen gaan en die oneindige energie hebben en kijken wat die allemaal kunnen bouwen, is ook zo.

[00:14:29] Guido Koershuis: Maar 

[00:14:29] Emma Hafkamp: dat betekent [00:14:30] niet dat één dat voortkomt uit iets gezonds per definitie want ze kunnen ook heel lang doorgaan en heel hard rennen vanuit eigenlijk, een [00:14:40] lange, een heel… Triest patroon. En twee, denk ik ook, dus dat gaat dan veel meer eigenlijk over de ondernemer zelf. Zodra jij gaat [00:14:50] toegeven in eerste instantie aan jezelf, maar vervolgens ook aan de ander, dat je het even niet trekt, of dat het niet zo goed met je gaat, dan ga je ook dus [00:15:00] toegeven dat er iets met dat patroon misschien aan het schuren is Dan moet je 

[00:15:06] Guido Koershuis: er iets mee.

[00:15:06] Emma Hafkamp: Dan moet je er wat mee 

[00:15:08] Guido Koershuis: Ja, en dat [00:15:10] houdt de boel natuurlijk op, op het moment dat je eraan toegeeft. En dan denk van, ja. En nu ga ik dit uitspreken, dat is denk ik ook wel een psychologisch effect, dat [00:15:20] dat dan vervolgens zeker de ondernemers die ik ken, zodra ze iets bedacht hebben en uitgesproken hebben, dan willen ze er iets mee.

Dat geldt natuurlijk voor dit ook. 

[00:15:28] Emma Hafkamp: Ja, want je gaat niet zitten [00:15:30] klagen en dan vervolgens doorgaan Dat is niet ondernemers eigen. Dus als je een probleem detecteert… Benoemd uitspreekt, toegeeft erkent… [00:15:40] dan dient er ook een oplossing te komen. En de oplossing is in dit geval niet iets… dat je even een oefeningetje doet en dan ben je er.

[00:15:46] Guido Koershuis: Maar 

[00:15:47] Emma Hafkamp: dat gaat dan echt wel over innerlijk werk… over [00:15:50] transformeren, over bepaalde… Precies. En dat is natuurlijk ook superbedreigend. Dus zodra je toe gaat geven of iets gaat benoemen… wat er niet goed gaat… [00:16:00] dan ga je tornen aan de fundering… die je hebt gelegd onder je eigen waarde Namelijk dat patroon van presteren.

[00:16:08] Guido Koershuis: En 

[00:16:08] Emma Hafkamp: als die fundering [00:16:10] wegvalt… dat is natuurlijk superbedreigend in het begin. Zeker als je daar ook niet de juiste begeleiding in hebt. Want zie dat maar eens in je eentje… even eigenlijk je hele fundering onder je leven… [00:16:20] onder je eigen waarde weg te trekken. 

[00:16:22] Guido Koershuis: Of in ieder geval ter discussie te stellen… of dat open te gooien…

of misschien wel voor het eerst en je doet het al. [00:16:30] Altijd al op deze manier. Dus dat is of twintig of dertig of veertig of vijftig jaar… afhankelijk van het moment waarop je denkt… 

[00:16:37] Emma Hafkamp: misschien 

[00:16:37] Guido Koershuis: wil ik hier toch iets mee. Het [00:16:40] is zo fundamenteel dat het ook makkelijk uit te stellen valt. 

[00:16:43] Emma Hafkamp: Juist. 

[00:16:43] Guido Koershuis: En 

[00:16:44] Emma Hafkamp: misschien tenslotte, het levert ook veel op, zo’n patroon.

Dus [00:16:50] zolang jij op adrenaline en cortisol functioneert… voel je ook minder hoe het fysiek echt met je gaat. Dan kan je best wel lang een bepaalde [00:17:00] energieschuld opbouwen. En als je gaat vertragen of iets meer rust gaat pakken… ga je in het begin vaker voelen hoe het meer met je gaat. En [00:17:10] dan neemt die vermoeidheid in één keer toe.

Dus heel vaak zie je dat je gaat iets in een lagere versnelling… of je neemt vakantie. [00:17:20] En dan voel je je eigenlijk helemaal niet zo goed. Dus dat ze ook helemaal niet in een aantrekkelijke staat van zijn. 

[00:17:24] Guido Koershuis: Dan 

[00:17:25] Emma Hafkamp: maar liever gewoon doorrennen. 

[00:17:26] Guido Koershuis: Ja, want dan hoef je er niet aan. En dat scheelt [00:17:30] natuurlijk. En klopt mijn aanname dan dat de meesten bij jou aankloppen als ze echt…

En dit zijn echt voorbeelden die ik ook ken. Die echt hun auto langs snelweg hebben [00:17:40] moeten parkeren. Omdat het gewoon zwart voor hun ogen werd. Of dat er een paniekaanval is. Of dat het lichaam gewoon zegt, dit gaat gewoon echt, echt echt niet meer. En dat ze dan een keer jou bellen bij [00:17:50] wijze van spreken.

Is dat het grootste deel? Of zijn er toch ook wel mensen die iets preventiever en iets proactiever daarnaar Het is 

[00:17:58] Emma Hafkamp: wel gelukkig [00:18:00] inmiddels een goede mix. Waar ik heel blij mee ben, want dat betekent dat mensen toch sneller het bewustzijn hebben. En daar dus ook iets mee willen en [00:18:10] niet gaan wachten totdat je echt inderdaad in redelijk potentieel risicovolle situaties terechtkomt.

Die zitten er ook absoluut nog steeds [00:18:20] tussen. Maar ik heb ook bijvoorbeeld iemand klopte vorig jaar bij me aan die zei ja, ik hou het nu nog wel vol, maar ik weet dit kan ik niet nog jarenlang [00:18:30] doen. Dus kan je me helpen want ik wil wel ditzelfde succes behouden, 

[00:18:34] Guido Koershuis: maar 

[00:18:36] Emma Hafkamp: op deze manier… Niet 

[00:18:37] Guido Koershuis: koste van… 

[00:18:38] Emma Hafkamp: Nee op een gegeven moment loop ik met [00:18:40] dit patroon tegen de muur op.

Dus hoe, ik weet niet hoe ik het anders moet doen, help mij. Dus die zat ook al wel redelijk hoog in die [00:18:50] staat van alertheid. En daar moesten we ook echt wel fysiek eerst behoorlijk wat dingen doen. En kwam je erachter dat het slechter fysiek met hem ging dan dat hij überhaupt door [00:19:00] had. Dus je kan je altijd afvragen wanneer ben je er op tijd bij?

Maar ik denk, je bent er altijd op tijd bij als je maar besluit dat je er iets mee gaat doen. 

[00:19:08] Guido Koershuis: Ja en [00:19:10] het is misschien mensen… In het algemeen en ondernemers in het bijzonder natuurlijk eigen om relatief laat als het te willen veranderen want [00:19:20] dat kost moeite, dat kost pijn, dat past natuurlijk nooit in je agenda.

[00:19:24] Emma Hafkamp: Nee ook. 

[00:19:26] Guido Koershuis: Dus 

[00:19:26] Emma Hafkamp: wat ik ook wel vaak zie is dat het niet zozeer uit de [00:19:30] ondernemer zelf komt in de zin van oh, ik heb die klachten, dus ik klop bij je aan. Maar dat, heel tragisch, maar dit gebeurt [00:19:40] dus wel en daar spreekt niemand over. Er kwam een ondernemer vorig jaar naar mij toe en die zei. Ik ben zo geschrokken want mijn dochter zei tegen mij…

ik ben bang voor je [00:19:50] papa. 

[00:19:50] Guido Koershuis: Nou, 

[00:19:50] Emma Hafkamp: die kwam wel echt bij hem binnen. 

[00:19:52] Guido Koershuis: Ja, want 

[00:19:53] Emma Hafkamp: dan 

[00:19:53] Guido Koershuis: moet er zo’n pijn zijn en zo’n urgentie… 

[00:19:56] Emma Hafkamp: om 

[00:19:56] Guido Koershuis: wat voor reden dan ook 

[00:19:58] Emma Hafkamp: Dus dan zie je dat er [00:20:00] signalen vanuit de omgeving… bijna een relatiebreuk of zoiets met de kinderen… dat dat [00:20:10] ook dus echt een aanleiding kan zijn om te denken… oh ja, nu moet ik misschien toch maar in spiegel gaan kijken.

Want als ik zo’n soort opmerking krijg en dat totaal niet aan zag [00:20:20] komen… 

[00:20:20] Guido Koershuis: ja, 

[00:20:20] Emma Hafkamp: dat is wel een behoorlijk signaal. 

[00:20:23] Guido Koershuis: Voordat we naar een paar lessen uit je boek gaan… vroeg ik me ook nog af, want ik zat je website gisteren ook nog een beetje [00:20:30] te bekijken… en dat is ook iets waar ik wel langer over nadenk. Ik heb het idee dat…

De wat oudere generatie [00:20:40] ondernemers hier ook anders mee omgaat dan een wat jongere generatie ondernemers Een beetje de eind-twintigers, dertigers. Dat mentale gezondheid en het bespreken daarvan [00:20:50] Of je nou ondernemer bent of niet, sowieso een andere… Plek in waar gesprekken over gaan, zeg maar. Dus of dat nou met andere leeftijdsgenoten is [00:21:00] of met mede-ondernemers.

Zie jij dat ook? Of is dat iets wat totaal in mijn hoop en in mijn eigen bubbel alleen maar bestaat? 

[00:21:08] Emma Hafkamp: Ik zie het [00:21:10] wel gewoon als ik om me heen kijk en in gesprekken met mensen. Als ik kijk naar wie bij mij aanklopt, zijn het toch best ook [00:21:20] veel jonge mensen. En jong bedoel ik tussen de dertig en veertig. En wat ik daarbij vooral zie, dat ze dus wel veel meer het bewustzijn hebben.

Ik [00:21:30] wil dit anders doen. Ik wil eigenlijk niet herhalen wat ik bij mijn vader mijn moeder of mijn verzorger heb gezien. 

[00:21:37] Guido Koershuis: Maar 

[00:21:38] Emma Hafkamp: dat dat patroon [00:21:40] tegelijkertijd ook zo al ingeprent is. Omdat je dat vanaf je geboorte eigenlijk al als voorbeeld hebt gehad. En daarmee ook… Dat ergens al wel ook [00:21:50] heel erg voelt… ik moet eigenlijk wel dat harde werken doen…

want anders ben ik het niet waard. Omdat dat zit dan zo ingebakken. Tegelijkertijd weet je, ja, dat klopt niet. Maar [00:22:00] weten is nog niet hetzelfde als voelen… en vervolgens het ook anders doen. 

[00:22:03] Speaker 3: Dus 

[00:22:04] Emma Hafkamp: wat ik dan zie, is dat ze bij mij aankloppen met de vraag… ik weet dat ik dit anders wil. Ik wil ook niet [00:22:10] dit patroon aan mijn kinderen doorgeven.

Maar help me alsjeblieft wel met de hoe, want die kan ik niet 

[00:22:14] Guido Koershuis: oplossen Dus dat bewustzijn, dat is er dan misschien al wel. En misschien voor een deel ook wel voordat mensen [00:22:20] kinderen krijgen… en helemaal het patroon van hun ouder verzorger gaan herhalen en doorgeven. Alleen [00:22:30] dan missen ze misschien inderdaad de handvatten…

om dat op een effectieve manier te doen. Dat zie ik in ieder geval ook wel. Natuurlijk de kennis die we opgedaan hebben over… [00:22:40] Dit soort zaken denk ik in afgelopen 10, 20 jaar exponentieel is toegenomen Absoluut En de 

[00:22:45] Speaker 3: toegang 

[00:22:46] Guido Koershuis: tot die kennis natuurlijk ook. Ja, fantastisch kan me wel voorstellen, ja [00:22:50] zeker, dat dat als je nu 30 bent, los van wat je precies aan het doen bent, maar even in het voorbeeld van een ondernemer, dat je [00:23:00] veel meer daarover weet en ook wel over de mentale kant daarvan en 

[00:23:04] Speaker 3: de 

[00:23:04] Guido Koershuis: invloed op je totale leven en de mensen in je omgeving dan, dat je misschien wel gewoon [00:23:10] het bedrijf hebt overgenomen van je vader.

Zonder daar eigenlijk bij stil te staan van, wat betekent dat nou echt? 

[00:23:16] Emma Hafkamp: Ja 

[00:23:16] Guido Koershuis: dus 

[00:23:17] Emma Hafkamp: dat bewustzijn neemt toe. [00:23:20] Maar het zijn nog steeds wel, het is de generatie die nog steeds de kinderen zijn geweest van de generatie daarvoor. 

[00:23:26] Guido Koershuis: En 

[00:23:27] Emma Hafkamp: dan zie je toch hoe enorm krachtig [00:23:30] dit soort patronen doorgegeven worden. Zonder dat je dat wilt of bewust overneemt of daarvoor kiest.

Dus dat bedoel ik met [00:23:40] het verschil tussen intentioneel hard werken of niet. Dus dat soort patronen je kiest er niet voor van, oh ja, ik ga nu [00:23:50] de kernovertuiging aannemen dat alleen als ik heel hard werk, dat ik er dan toe doe. 

[00:23:54] Guido Koershuis: Nee, dat zijn natuurlijk onbewuste patronen overtuigingen die voor jou volledig [00:24:00] normaal zijn, omdat ze nooit anders geweest zijn.

[00:24:01] Emma Hafkamp: Ja, en zo normaal dat je ook niet eens doorhebt dat dat een overtuiging is, want dat is ook niet iets wat je de hele dag door letterlijk aan het denken bent natuurlijk. Maar wat [00:24:10] je dan vaak ziet of wat je kan gebruiken is, wat zijn nou de uiterlijke vormen Hoe gedraag je je? Hoe ziet je agenda eruit? Hoe ervaar je de eerste [00:24:20] dag van het weekend of hoe ervaar je een vakantie?

Kan je s’avonds rustig op de bank zitten of probeer je je wel soort van te ontspannen, maar voel je je eigenlijk daar schuldig over of [00:24:30] super onrustig of zit je toch inderdaad in je telefoon? Kijk of er geen mail binnen is gekomen of dat soort dingen. Dat zijn signalen van eigenlijk dat 

[00:24:36] Guido Koershuis: er 

[00:24:38] Emma Hafkamp: op een onbewust niveau toch [00:24:40] daar een soort van kernovertuiging of patroon aan het draaien is.

Dat dit gedrag aan het voeden en aan het sturen is, in plaats van dat jij kiest welk patroon jou [00:24:50] dienend mag laten zijn. Want uiteindelijk we kunnen niet leven zonder kernovertuigingen. Dat helpt ons enorm om tot [00:25:00] snelle beslissingen. 

[00:25:00] Guido Koershuis: Op en voorbeslissingen en keuzes. Dus wij hebben in ons voorgesprek gekeken.

Wat zijn nou drie lessen die ook een beetje op elkaar aansluiten En mooi zijn om [00:25:10] vandaag te bespreken. En de eerste, dus vandaar dat ik dat bruggetje ook maak. Dat gaat ook echt over die geschiedenis eigenlijk. Dus jij zegt een belangrijke [00:25:20] les voor ondernemers Die ik mee wil geven ook vanuit dat boek is.

En dan citeer ik even, wees geen gevangene van je eigen geschiedenis. 

[00:25:29] Emma Hafkamp: Wat 

[00:25:29] Guido Koershuis: [00:25:30] bedoel je daarmee? 

[00:25:30] Emma Hafkamp: Ja, het is interessant. Vaak hoor je ondernemers wel zeggen, ja, ik ben ondernemer geworden omdat ik niet gewoon maar een werknemer of [00:25:40] slaaf tussen aanhalingstekens in het bedrijf van iemand anders Ik niet voor een 

[00:25:44] Guido Koershuis: baas werken.

[00:25:45] Emma Hafkamp: Ik ga toch niet voor een baas werken. Tegelijkertijd hebben ze niet door dat als [00:25:50] je in zo’n patroon zit van, wat we eigenlijk nu aan bespreken zijn van altijd maar harder werken en meer presteren om een bepaalde leegte aan binnenkant op te vullen. Dat je dan eigenlijk [00:26:00] ook aan het werk bent voor een onderliggend patroon dat niet van jou is.

[00:26:05] Guido Koershuis: Ja dus dan heb je alsnog een baas. 

[00:26:06] Emma Hafkamp: Juist. 

[00:26:07] Guido Koershuis: En 

[00:26:07] Emma Hafkamp: dat is een [00:26:10] geïnternaliseerde baas in de vorm van wat je misschien van je vader of je moeder hebt meegekregen of wie dan ook dat bij jou heeft geïmplementeerd en een voorbeeld is geweest [00:26:20] Maar het is niet jouw eigen keuze. Dus waar je als ondernemer trots kan zijn op, ik zet deze onderneming neer dit bedrijf neer, omdat dat [00:26:30] helemaal mijn eigen keuze is, heb je ondertussen niet door dat je eigenlijk je hele leven aan het inrichten bent op basis van een overtuiging van iemand anders.[00:26:40] 

[00:26:40] Guido Koershuis: Ja. 

[00:26:40] Emma Hafkamp: En dat bedoel ik met gevangenen zijn van je bedrijf of dus zelfs misschien wel groter van je leven. Je mag daar echt uitbreken en gaan [00:26:50] kiezen voor wat jij belangrijk vindt voor hoe jij je leven in wil delen, welke keuzes jij wil maken op basis van de waarden die jij belangrijk vindt 

[00:26:58] Guido Koershuis: En 

[00:26:59] Emma Hafkamp: dan komt er een [00:27:00] hele andere energie vrij, maar daarvoor heb je dus wel echt eerst te kijken, te onderzoeken, te achterhalen.

Wat drijft mij op dit moment? En is dat iets [00:27:10] van mij of is dat iets wat ik aangeleerd heb gekregen en mag ik daar afscheid van nemen? 

[00:27:16] Guido Koershuis: En heb [00:27:20] je een paar vragen die we ook nu kunnen bespreken, waardoor iemand die luistert ook erachter kan komen? Of die zichzelf als een gevangene van [00:27:30] zijn eigen geschiedenis of zijn eigen bedrijf ervaart of niet.

Want dat klinkt natuurlijk meteen ook zwaar Ik ben heus geen gevangene van. Ik [00:27:40] zet 

[00:27:40] Emma Hafkamp: hem ook natuurlijk zo 

[00:27:41] Guido Koershuis: een beetje aan Ja snap ik. Maar wat is nou een typische vraag die jij stelt om erachter te komen van. Is dat dan een zwaar bewapende [00:27:50] gevangenis of 

[00:27:50] Emma Hafkamp: niet? 

[00:27:51] Guido Koershuis: Weet je wel, dat maakt denk ook nog uit. Hoe kom je daarachter?

[00:27:55] Emma Hafkamp: Ja, allereerst denk ik dat het super zinvol is om überhaupt dus [00:28:00] wat in kaart te brengen Hoe is je opgroeiklimaat geweest In wat voor gezin ben je opgegroeid als je bepaalde levensmotto’s zou moeten plakken op [00:28:10] hoe… Hoe de cultuur in jouw gezin was. Wat heb je dan voor leefregels bewust of onbewust meegekregen van je [00:28:20] ouders.

Daarin kan je vaak al heel veel informatie ophalen. Uit hoe jij nu in het leven staat. Of dat iets is wat je hebt aangeleerd gekregen. Natuurlijk leren we alles aan. [00:28:30] Wil je dat dan ook aan blijven nemen of mag daar nu iets nieuws voor in de plaats komen? 

[00:28:36] Guido Koershuis: Zoals? Dus wat kom je dan tegen aan [00:28:40] leefregels of zo doen we dat hier juist wel of juist niet?

[00:28:44] Emma Hafkamp: Ja, hard werken is de enige goede weg. Je bent pas ziek als je [00:28:50] echt dood neervalt. Je moet altijd iets bijdragen. Je bent verantwoordelijk voor alles en iedereen om je heen. De [00:29:00] vuile was hang je niet buiten. Dat is ook natuurlijk een hele belangrijke, want als je dat leert de vuile was hang je niet buiten, dan kan dat ook veel impact hebben [00:29:10] op waar we het eerder in dit gesprek over hadden Als jij je niet goed voelt ja, daar ga je dan niet over spreken want dat doe je niet, dat hoort niet.

[00:29:17] Guido Koershuis: Je 

[00:29:17] Emma Hafkamp: doet gewoon alsof het goed gaat. 

[00:29:19] Guido Koershuis: Zijn dat [00:29:20] altijd letterlijk zo uitgesproken leefregels of zijn dat meer interpretaties van… Nou ja degene die ook bij [00:29:30] jou dan op de bank of op een stoel, of waar zitten ze bij jou? 

[00:29:33] Emma Hafkamp: Ja verschillend 

[00:29:34] Guido Koershuis: Ja, of aan lopen of whatever. Ja, precies Dat zijn veel meer [00:29:40] onuitgesproken soort van onbewust opgevatte overtuigingen.

Ik probeer ook even naar mijn eigen gezin te kijken natuurlijk. Ik kan me niet herinneren dat het [00:29:50] aan tafel wel of niet ging over 

[00:29:51] Emma Hafkamp: de 

[00:29:52] Guido Koershuis: vuile was hang je wel of niet buiten. 

[00:29:54] Emma Hafkamp: Nee, maar als jij bijvoorbeeld nu kijkt naar jouw gezin van herkomst, is er dan een [00:30:00] leefregel of een motto waarvan je denkt, nou ja, die is nooit zo uitgesproken maar die, als ik er nu op terugkijk, is dat wel echt eentje die ik mee heb gekregen of die heel erg kenmerkt [00:30:10] in hoe wij met elkaar omgingen?

[00:30:11] Guido Koershuis: Nou, heb dat ook wel geanalyseerd Ik zei ook tegen jou, en daar ging het in een aflevering met Gerard samen, ging het daar ook over dat mijn vader bijvoorbeeld [00:30:20] best jong is overleden. En dus ben ik onderzoek gaan doen ook wel van, goh, uiteindelijk hè dat duurde wel even. Van hoeveel impact heeft dat nou op mijn leven [00:30:30] gehad?

Want ik moest eerst erkennen dat dat misschien toch wel impact had gehad. En vervolgens moest ik gaan onderzoeken van mezelf van, oké maar welke impact dan? Word ik daar blij van of niet? [00:30:40] Of in welke mate Ja precies 

[00:30:40] Emma Hafkamp: ja. 

[00:30:41] Guido Koershuis: En toen ben ik er wel, ik vind het heel leuk dat je deze vraag stelt trouwens. Toen ben ik ook wel achtergekomen dat praten over gevoel [00:30:50] Ik kon me niet herinneren dat dat gebeurde.

Of niet op grote schaal in ieder geval. Nou, dan is dat of niet gebeurd, of ik kon het me niet herinneren. [00:31:00] Een van de twee, zeg maar. Ik gok primair dat eerste. En in 

[00:31:04] Emma Hafkamp: beide gevallen dus of jouw herinnering nou juist is of jouw ervaring, of dat het [00:31:10] daadwerkelijk zo gebeurt, die vraag is eigenlijk irrelevant.

Het gaat er vooral over, wat voor conclusie heb je daar onbewust uitgetrokken? En dat zou dan misschien kunnen zijn, over [00:31:20] emoties praat je niet. 

[00:31:20] Guido Koershuis: Ja dus zo heb ik hem in ieder geval. Dus dat is niet normaal in 

[00:31:24] Emma Hafkamp: ieder 

[00:31:24] Guido Koershuis: geval Of dat gebeurt niet. Vervolgens ben ik mensen tegen gaan komen, die [00:31:30] daar anders naar keken, die daar heel andere ervaringen hebben.

Waardoor ik ook wel heel erg ontregeld was van, oh. Oh dus dat kan wel. En dat is natuurlijk [00:31:40] uiteindelijk voor mij in ieder geval een enorme verrijking geweest. En nou ja, denk ik een van de redenen waarom ik gelukkig ben. Omdat je 

[00:31:49] Emma Hafkamp: wel meer [00:31:50] dan daarover bent gaan spreken? 

[00:31:52] Guido Koershuis: Ja en ook de vrijheid heb gevoeld om dat te doen.

En je merkt van, oh dat is wel normaal. En ik voel ook dingen en het is best welkom als [00:32:00] dat ook rauw en ongefilterd eruit komt en zo. Nou, dan 

[00:32:03] Emma Hafkamp: gaat 

[00:32:05] Guido Koershuis: er natuurlijk een wereld voor je open. Tenminste, voor mij wel. Terwijl als dat misschien normaler is, dan [00:32:10] gaat die wereld ook niet voor je open. Want dat is veel meer je standaard natuurlijk.

Maar dit is een stukje van mijn geschiedenis. [00:32:20] Waarbij jij dan dus ook zegt van, nou, dit soort dingen blootleggen en openmaken samen met zo’n ondernemer. 

[00:32:29] Emma Hafkamp: Kan 

[00:32:29] Guido Koershuis: al heel [00:32:30] erg helpen om te duiden van, goh, in hoeverre is die geschiedenis nou… Ook mijn narratief in het heden. En 

[00:32:39] Emma Hafkamp: daar 

[00:32:39] Guido Koershuis: [00:32:40] ben ik ook nog wel nieuwsgierig naar.

Ook… In mijn ondernemerschap? Want ik denk dat heel veel ondernemers nu, of [00:32:50] andere luisteraars, denken, ja maar wat heeft mijn opvoeding met mijn ondernemerschap te maken? 

[00:32:54] Emma Hafkamp: Ja, terwijl dat, ik zeg wel eens, je kan je onderneming of je bedrijf [00:33:00] echt als een spiegel zien van jezelf. Dus op het moment dat jij merkt dat je vaak klagende teamleden hebt, of ze doen niet wat je wil, of ze komen [00:33:10] vaak te laat, of ze knikken altijd ja en zeggen amen, maar ondertussen doen ze wat anders of zeggen ze wat anders tegen [00:33:20] elkaar.

Dat zijn allemaal… En signalen die je kan onderzoeken door in de spiegel te kijken naar jezelf. Wat doe ik dat deze cultuur hier zo is? Of wat doe [00:33:30] ik niet dat deze cultuur hier zo is? Kan er open en vrij gesproken worden over feedback of zelfs punten van kritiek? Of reageer jij dan altijd [00:33:40] direct heel hard of verbaal agressief waardoor iedereen dichtklapt en er vervolgens geen pogingen meer gedaan worden?

Heb je alleen maar ja-knikkers om je heen of heb je actieve [00:33:50] ondernemers ook in je eigen bedrijf zitten? Nou, je onderneming is dus echt een vertaling van wie jij bent als persoon. Daarom is er [00:34:00] ook superveel te winnen ook al ben je nu ook al hartstikke succesvol als je toch veel meer in die spiegel gaat kijken om te kijken, oké wat voor patronen heb ik [00:34:10] onbewust?

Liggen daardoor ook als onbewuste cultuurvoedende of verstorende elementen in mijn onderneming? En wat kan ik daar dan in [00:34:20] verbeteren als ik eerst via de weg naar binnen dat ook weer naar buiten ga vertalen? Dus ik heb nooit een ondernemer [00:34:30] in de kamer zitten waarbij er geen relatie is tussen wie jij bent als persoon, hoe je gebakken bent en hoe je je uit, en de onderneming zelf.

[00:34:39] Guido Koershuis: [00:34:40] En 

[00:34:40] Emma Hafkamp: dus ook nooit dat als iemand transformeert op wat voor manier dan ook… 

[00:34:44] Guido Koershuis: Dat dat geen invloed zou hebben op dat bedrijf. Nee, dus daarmee zeg je [00:34:50] ook, als zo’n ondernemer wat ik ook nog wel eens meemaak heel erg loopt te zitten en te klagen over de manier waarop de dingen in zijn of haar bedrijf gaan, [00:35:00] is die feitelijk misschien ook wel een beetje, waarschijnlijk onbewust, ook op zichzelf.

Aan het klagen want als dat een weerspiegeling is van die persoon zelf en hij [00:35:10] klaagt over dat bedrijf dan valt die relatie natuurlijk moeilijk te ontkennen. 

[00:35:14] Emma Hafkamp: Juist ja. En zolang je op de ander kan vitten en de ander [00:35:20] de schuld kan geven, is dat natuurlijk ook veilig want dan hoef je wederom zelf niet te veranderen.

Maar als je echt ambitieus bent, als je nou wat mij betreft een [00:35:30] echte ondernemer bent, dan ben je bereid om wel die spiegel aan te kijken, omdat het niet alleen goed is voor jezelf, maar absoluut ook voor je bedrijf en die [00:35:40] mensen waar je ook verantwoordelijkheid voor draagt, de cultuur waar jij ook verantwoordelijkheid voor draagt.

Dat is wat mij betreft echt ondernemerschap als je daar dus ook de verantwoordelijkheid voor [00:35:50] draagt door naar jezelf te kijken. 

[00:35:52] Guido Koershuis: Mooi Van de geschiedenis de eerste les naar het heden, andere les die [00:36:00] je opgeschreven hebt is breek door je eigen succesplafond. 

[00:36:03] Emma Hafkamp: Wat 

[00:36:03] Guido Koershuis: is dat plafond dan? Wat voor plafond zie je en hoe breek je [00:36:10] daardoor heen?

[00:36:10] Emma Hafkamp: Dat is eigenlijk ook heel erg hier weer aan gerelateerd Op het moment dat jij je onderneming bouwt vanuit een patroon van het [00:36:20] tekortkoming of het zoeken naar erkenning en afhankelijk zijn van elke keer presteren en succes behalen, kom je vanuit een drijfveer dat gaat over angst [00:36:30] over tekort, over schaamte, over onzekerheid, over twijfel, over negatieve zelf.

[00:36:40] Veroordeling, want als je er afhankelijk van bent, betekent dat je het nodig hebt om je oké rustig of goed te voelen. In plaats van dat dat ook al zo mag zijn als je even [00:36:50] niks doet. En alle dingen die je neerzet in het leven, die komen vanuit die plek, een gevoel van leegte. Een tekort 

[00:36:59] Guido Koershuis: op 

[00:36:59] Emma Hafkamp: het [00:37:00] een of het ander.

[00:37:01] Guido Koershuis: Daar 

[00:37:01] Emma Hafkamp: verlies je energie op. Je begint namelijk niet vanuit een stabiel fundament [00:37:10] waar je stevig op staat waaruit Je begint in 

[00:37:12] Guido Koershuis: de min. 

Je 

[00:37:13] Emma Hafkamp: begint in de min. 

[00:37:13] Guido Koershuis: Dus 

[00:37:14] Emma Hafkamp: je moet dan eerst naar een soort van plateau toewerken en vanuit daar bouw je succes op. [00:37:20] Je kan je voorstellen dat dat dus bijna dubbel zoveel energie vraagt.

Als je uiteindelijk natuurlijk zijn ondernemers soort van [00:37:30] superhumans, maar ook ondernemers hebben een beperkte batterij. Op een gegeven moment is die op. Dus als je eerst vanuit die min naar een plateau moet werken en vanuit [00:37:40] daar, daarbovenop het succes neer gaat zetten, dan kom je dus altijd uiteindelijk tegen een plafond aan, omdat de batterij gewoon op een gegeven moment Dus 

[00:37:48] Guido Koershuis: dat is een plafond [00:37:50] die veel meer gaat over je energie, dan over, waar het natuurlijk ook vaak over gaat, een groeiplafond van omzet, winst, [00:38:00] aantal medewerkers, impact.

Nou, je kunt natuurlijk allerlei variabelen en data en kpn doen 

[00:38:04] Emma Hafkamp: Die er uiteindelijk natuurlijk allemaal gevolg van zijn. Dus er zit absoluut wel een verband. 

[00:38:09] Guido Koershuis: Ja, dus dat [00:38:10] zeg je van, goh, dus dat zit eerder in de energie en de focus van de ondernemer, waardoor er ook op resultaat, hard resultaatniveau een plafond [00:38:20] bereikt wordt, 

[00:38:20] Emma Hafkamp: dan 

[00:38:21] Guido Koershuis: andersom.

[00:38:21] Emma Hafkamp: Juist Ja, want je kan je voorstellen als jij met jezelf aan de slag gaat, andere [00:38:30] patronen en kernovertuiging implementeert een fundering in jezelf voelt, dat je ongeacht wat je doet, je startdag met ik ben gewoon helemaal oké. [00:38:40] Het is al 

[00:38:40] Guido Koershuis: goed. 

[00:38:40] Emma Hafkamp: Het is al goed. Dan kom je natuurlijk echt vanuit een hele andere plek.

Al die energie ambitie passen die je hebt, kan je [00:38:50] volledig focussen op wat je die dag… Die maanden die jaren neer wil zetten, dan kan dat veel grootser groeien. En dat heeft ook heel erg te maken met als jij al helemaal oké bent en [00:39:00] het is al goed, kan je ook dingen veel makkelijker uit handen geven. Want jij hoeft het niet allemaal op je eigen kantoor te kunnen schrijven om je goed te voelen over jezelf.

Nee, je kan het ook veel [00:39:10] makkelijker loslaten uitbesteden. Dus er kan veel meer gebouwd gecreëerd en gedragen worden door meerdere mensen, omdat je het niet allemaal in je eentje hoeft te doen of in je eentje hoeft te [00:39:20] dragen of in je eentje moet doen, omdat dat succes wel op jou moet afgespiegeld 

[00:39:25] Guido Koershuis: worden.

Ja, van als ik, en dit herken ik ook bij mezelf hoor, ik heb ook een [00:39:30] assessment gedaan, wat wij ook bij Two Birds, het bedrijf wat ik heb, bijna dagelijks gebruiken, dat als het succes niet aan mij toe te schrijven valt, dan vind ik het [00:39:40] lastiger om eraan bij te dragen, want dan valt het niet aan mij toe te schrijven.

En dan wordt mijn plek in het geheel misschien ook niet veilig gesteld. Maar dat is dus heel herkenbaar. Alleen dat… [00:39:50] Kun je natuurlijk op een gegeven moment ook als een hele belemmerende overtuiging ervaren. Op het moment dat het structureel wordt en onbewust. 

[00:39:56] Emma Hafkamp: Precies. 

[00:39:58] Guido Koershuis: Dus je zegt ook van ja, dat [00:40:00] succesplafond heeft veel meer te maken met je overtuigingen en je energie.

[00:40:05] Emma Hafkamp: Dan 

[00:40:05] Guido Koershuis: met je strategie of de manier waarop je bedrijf ingericht hebt Ja zou kunnen 

[00:40:09] Emma Hafkamp: zeggen een [00:40:10] succesplafond is geen marktprobleem maar is een identiteitsprobleem. 

[00:40:13] Guido Koershuis: Ja oké Nou, dat is al een mooie uitspraak die we misschien ook nog wel op een tegeltje 

[00:40:18] Emma Hafkamp: kunnen 

[00:40:18] Guido Koershuis: zetten [00:40:20] Even zien hoor. En heb je één, we hadden het met elkaar afgesproken, gaan het zo concreet mogelijk houden.

Heb je één voorbeeld [00:40:30] van, nou ja, in dit licht van een overtuiging waar een ondernemer mee begon In het licht van dat succesplafond en hoe dat [00:40:40] gekanteld is naarmate jullie met elkaar gewerkt hebben? 

[00:40:42] Emma Hafkamp: Ja, er schiet nu eentje direct in mijn hoofd. Toen hij bij mij aanklopte, was deze overtuiging nog [00:40:50] niet actief bij hem aanwezig.

In zin dat hij doorhad dat dit hem aan het drijven was. Waar hij mee aankwam was vooral, [00:41:00] je zou kunnen zeggen, burn-out-achtige klachten. Ondernemers hebben natuurlijk nooit een burn-out, want ze kunnen altijd doorgaan. Een [00:41:10] typische ondernemer zou ook nooit uiteindelijk op de bank terechtkomen en helemaal niks meer kunnen doen.

Waar je veel vaker eigenlijk aan ziet dat er iets niet [00:41:20] goed gaat. Het bijna een soort van een stilverlies van dingen die je eigenlijk belangrijk vindt. En dat kan dus ook een stilverlies in de vorm van gezondheid zijn. Dus deze man [00:41:30] voelde zich heel veel opgejaagd. Totaal uitgeput. En toch ging hij nog vier keer per week naar de sportschool.

Was hij [00:41:40] gewoon nog fulltime CEO van zijn eigen bedrijf. Had er nog vier bedrijven naast. Dus dat je echt denkt, de klachten die je nu aan mij vertelt. Een tussen [00:41:50] aanhalingstekens normaal mens was al lang gevloerd Maar jij kan op een of andere manier nog steeds doorgaan. Wat is hier aan de hand? Nou, daar bleek natuurlijk op de achtergrond en onderliggend [00:42:00] van alles aan kernovertuigingen patronen te draaien die dit gedrag voeden.

Wat ik toch, en dat kan zijn dat ik natuurlijk ook in een bepaalde [00:42:10] bubbel zit en ik een bepaalde ondernemers aantrek, maar heel vaak zit het in een geschiedenis met een dominante vader en soms ook dominante moeder [00:42:20] die heel afwijzend konden zijn, die heel voorwaardelijk liefde hebben gegeven, die alleen aandacht kregen als je iets neerzet of iets [00:42:30] liet Het gedrag 

[00:42:30] Guido Koershuis: de juiste prestaties 

[00:42:31] Emma Hafkamp: het 

[00:42:31] Guido Koershuis: juiste rapport.

[00:42:33] Emma Hafkamp: Ja, 

[00:42:33] Guido Koershuis: en 

[00:42:33] Emma Hafkamp: ook dan kon het ook nog steeds wel onvoorspelbaar zijn. Had je wel een 9 gehad, kreeg je een 9 en niks te horen, of waarom geen [00:42:40] 10, of was hij überhaupt niet thuis. Dus dan komt er al natuurlijk een soort van systeem in van, ja, als ik niks doe, dan word ik [00:42:50] sowieso niet gezien en ben ik. Of heb ik geen bestaansrecht?

Dus ik moet wel keihard werken in het allemaal neerzetten. Ook al die verantwoordelijkheid dragen. [00:43:00] En daar zijn we dus heel erg aan gaan werken. Klopt dat? Wil je echt zo leven? En ook wil je dat jouw kinderen deze [00:43:10] overtuigingen krijgen? Want je kan wel zeggen, nee, voor hun wil ik het leven heel anders.

Maar zolang jij dit blijft doen… Dat zijn 

[00:43:16] Guido Koershuis: woorden, ja. Maar welk gedrag koppel je daar? 

[00:43:19] Emma Hafkamp: [00:43:20] Precies Dan zien zij dat je dit doet, maar iets anders zegt. En kinderen voelen dat haar fijn aan. Die zijn niet gek. 

[00:43:27] Guido Koershuis: Dus wat kwam daarvoor… [00:43:30] Voor 

[00:43:30] Emma Hafkamp: in de plaats 

[00:43:31] Guido Koershuis: Ja, ongeveer. Ik snap ook dat deze kerel niet… Nou, dank je wel, want eerst dacht ik dit en deed ik zo.

[00:43:38] Emma Hafkamp: En 

[00:43:39] Guido Koershuis: toen zijn we gaan [00:43:40] werken en nu is dit mijn overtuiging 

[00:43:42] Emma Hafkamp: Ja. Wat ik heel opvallend vind is dat, en daarom werk ik niet voor niks een jaar met mensen [00:43:50] samen, dat in eerste instantie is het echt een worsteling Want je wordt je dus bewust van bepaalde eigenlijk een soort van [00:44:00] gramofoonplaat die de hele tijd op herhaling staat op de achtergrond Dat is nooit een positieve, leuke of bemoedigende of optimistische.

[00:44:08] Guido Koershuis: Nee, het is nooit gezellig. 

[00:44:09] Emma Hafkamp: [00:44:10] Nee, het is nooit gezellig Daar gaat je aandacht dus naartoe, want daar word je bewuster van. En vervolgens heb je dan ook nog helemaal niet zo de handvaten, [00:44:20] de tools in handen om dat anders te doen. Dus vaak zie ik echt een dip in hoe het met iemand gaat. Dat is best uitdagend, want dan [00:44:30] blijf ik ze er doorheen trekken.

[00:44:32] Guido Koershuis: Ja, ze moeten blijven komen en zo. Ze 

[00:44:35] Emma Hafkamp: moeten blijven komen, ze moeten nog alle dingen draaiende houden waar ze allemaal al [00:44:40] toezeggingen voor hebben gedaan of wat allemaal al gebouwd is. Lang verhaal kort, wat een prachtig proces bij hem is geweest. Als je daar doorheen weet [00:44:50] te gaan en daar de juiste begeleiding in hebt, de motivatie voor hebt, want dat is natuurlijk wel weer het voordeel.

Veel ondernemers hebben een ijzersterke wil en een bijna oneindig [00:45:00] doorzettingsvermogen Als je dat nou toepast Op dit traject, 

[00:45:04] Guido Koershuis: op 

[00:45:04] Emma Hafkamp: jouw eigen transformatie, dan kom je er doorheen. 

[00:45:06] Guido Koershuis: Ja shit. Ja, dan ga je natuurlijk op dat vlak [00:45:10] grootste dingen neerzetten. 

[00:45:11] Emma Hafkamp: Ja precies. Dus wat ik bij hem heb zien gebeuren, is dat hij veel meer verzachtte nadat hij wel door een best wel [00:45:20] stevig moeras heeft moeten ploeteren.

En verzachten bedoel ik mee dat hij veel compassievoller naar zichzelf kon kijken, veel beter voor zijn lichaam [00:45:30] kon zorgen, waar hij eerst dacht, ik zorg goed voor mijn lichaam door vier keer 

[00:45:32] Guido Koershuis: per week 

[00:45:33] Emma Hafkamp: keihard in de sportschool te gaan, ging hij nu een [00:45:40] teamsport spelen waar het veel meer om het spel ging, en je natuurlijk nog steeds lekker aan het bewegen bent, maar dat is al een hele andere energie een hele andere vorm.

[00:45:50] Veel beter op zijn voeding letten niet alleen maar heel strikt, dit moet en dit is zo volgens de regels. Ook af en toe juist de tegels kunnen laten [00:46:00] vieren. En wat uiteindelijk de consequentie is geweest, dat hij afstand heeft genomen van zijn CEO-rol. Hij heeft een andere CEO aangenomen en is veel meer de adviserende 

[00:46:09] Speaker 3: [00:46:10] rol 

[00:46:10] Emma Hafkamp: aangenomen in meerdere bedrijven.

En hij zei op een gegeven moment tegen mij, ja, ik was het helemaal vergeten maar ik heb ook geïnvesteerd in een investering. Ben ik nog nooit [00:46:20] geïnvesteerd in een stichting? Was hij nog nooit geweest En in één keer kwam daar nu ruimte in zijn agenda is daar naartoe gegaan en dacht, wow, op papier leek ik al zo’n van [00:46:30] filantroop en deed ik allemaal goede dingen, maar ik was er nooit bij aanwezig Ik had er nooit mee gevoerd Het was gewoon geld.

[00:46:36] Guido Koershuis: En 

[00:46:36] Emma Hafkamp: nu haalt hij daar zoveel voldoening uit om daar ook… [00:46:40] Te zijn, dat heeft met kinderen te maken, te zien wat daar gebeurt. En het raakt hem zo. 

[00:46:46] Guido Koershuis: En 

[00:46:46] Emma Hafkamp: ondertussen zijn die bedrijven nog gewoon giga lekker [00:46:50] aan het groeien. Alleen heeft hij daar gewoon dus een andere 

[00:46:53] Guido Koershuis: constructie Ja andere rol, een andere plek in gekozen.

En wat door mijn hoofd schoot, ik heb daar [00:47:00] zelf niet zo per se last van, maar ik denk dat het wel een leuke vraag is om te stellen. Ik dacht opeens, ik probeerde me in luisteraars en ook wel in andere [00:47:10] ondernemers te verplaatsen en dacht oké dus als ik bij jou of bij iemand anders die hetzelfde doet, ga zitten, dan word ik dus soft.

[00:47:18] Emma Hafkamp: Oh ja, heerlijk 

[00:47:19] Guido Koershuis: Dus [00:47:20] verzachten en mild en zo. Ja, 

[00:47:25] Emma Hafkamp: en dan verlies ik ook die motor achter mijn succes en 

[00:47:27] Guido Koershuis: dat vuur dat ik voel. Dat [00:47:30] komt ergens vandaan dus daar kunnen we ook heel makkelijk van zeggen, ja, dat is niet zo of er is veel meer dan dat maar Wat zou je tegen de mensen die dat denken? Dat is allemaal soft.[00:47:40] 

Soft geneuzel en soft gewouwel… wat die twee hier in die groeivoeraflevering… met elkaar aan bespreken zijn. 

[00:47:47] Emma Hafkamp: Als ik heel direct ben, zou ik zeggen… dat [00:47:50] is alleen maar een excuus… zodat jij niet hoeft te veranderen Als je dat denkt. 

[00:47:53] Guido Koershuis: Het 

[00:47:53] Emma Hafkamp: is een oordeel Het is iets wat je nog nooit zelf hebt ervaren. En ik [00:48:00] denk dus oprecht, als je dat blijft zeggen en blijft geloven, dat is helemaal prima.

Maar dat betekent vooral dat je er nog niet aan toe bent om te veranderen. Om misschien in eerste instantie [00:48:10] het experiment aan te gaan. 

[00:48:11] Guido Koershuis: Nou ja dus dat is je uitnodiging. Dat 

[00:48:13] Emma Hafkamp: is mijn uitnodiging. Probeer het eens uit, ga het eens ervaren en kom dan tot de conclusie Je kan altijd nog terug [00:48:20] naar de harde dominante, rotsende branding die geen emoties heeft.

Die altijd maar doorgaat en die nooit ziek hoeft te zijn of te [00:48:30] melden. Ja, dat kan 

[00:48:31] Guido Koershuis: altijd nog Supermens zal zich ook nooit ziek gemeld hebben, denk ik. 

[00:48:33] Emma Hafkamp: Nee. Hé, 

[00:48:34] Guido Koershuis: laatste les. Dat is ook wel een mooie. Dus als we dan toch lekker soft aan het [00:48:40] doen zijn. Je zegt ook, leer succes van buiten ook te voelen van binnen.

[00:48:46] Emma Hafkamp: Dus 

[00:48:46] Guido Koershuis: nu gaan we voelen. Heel expliciet ook. [00:48:50] Nou, jee. Want succes van buiten ja, dat is misschien ook iets wat je heel makkelijk kan zien en kan redeneren. En ik denk [00:49:00] ook, ik was ook onderweg hier naartoe aan het fietsen wat overigens ook een zege is op deze dag. 

[00:49:03] Emma Hafkamp: Heerlijk, ja. 

[00:49:04] Guido Koershuis: Maar dat ik ook, ja, denken gaat vanzelf en voelen niet.

Of tenminste bij mij. Ik denk, ja ik word niet wakker met een gevoel maar [00:49:10] met een gedachte tenminste. En ik denk dat we met z’n allen, en ik denk ook ondernemers, ook geprogrammeerd zijn om vooral te denken. 

[00:49:19] Emma Hafkamp: Ja. [00:49:20] 

[00:49:20] Guido Koershuis: Maar hoe voel je, en dat klinkt ook weer lekker soft, maar prima. Hoe voel je… Succes van binnen.

[00:49:28] Emma Hafkamp: Ja, overigens nog heel even over dat [00:49:30] soft, want… Ja, ik bedoelde het vijf keer. Ja moet ik toch even… 

[00:49:34] Guido Koershuis: Ik 

[00:49:35] Emma Hafkamp: denk dat het een superzakelijke strategie kan zijn om [00:49:40] meer te gaan voelen. Waarom Omdat emoties informatiedragers zijn. Dus zodra jij gevoel mee kan laten doen in je besluitvorming door te lezen [00:49:50] te ervaren…

Wat gebeurt er nu met mij en wat vertelt mij dat? Kom je tot… Tot potentieel ga het maar ervaren, ga het maar [00:50:00] experimenteren, ga het maar doen, maar tot potentieel veel intelligentere besluiten of visie of richtingen, doordat je juist informatie dat in het hele lijf [00:50:10] ook meespeelt, meeneemt. plek geeft. Een plek geeft, ja.

En we denken wel, oh ja, ons hoofd en ons denken is het meest machtige en interessante en [00:50:20] het meest intelligente, maar vergis je niet als je gaat beseffen wat, terwijl ook wij hier zitten, maar überhaupt [00:50:30] Allerlei processen die in het lichaam nu plaatsvinden waar we helemaal niks voor hoeven te doen, dat wordt niet geregeld door je hoofd.

Dat wordt wel geregeld door je hersenen, dus ook een beetje, hè, wat hoofd was hersenen. [00:50:40] Maar er wordt ontzettend veel gereguleerd, georganiseerd, gestructureerd, in staat gesteld voor jou, [00:50:50] zodat jij kan doen wat je kan doen. Zodat jij je leven kan leiden. Dat doen allerlei supercomplexe ingewikkelde processen in het lijf.

Dus als wij denken dat [00:51:00] wij slimmer zijn dan dat, ja, dat is… Think 

[00:51:04] Guido Koershuis: again, zeg maar 

[00:51:05] Emma Hafkamp: Dan 

[00:51:05] Guido Koershuis: zeg jij dus, dat is wel mooi, eigenlijk is dat ook een ongelooflijk belangrijk [00:51:10] dashboard, hè. Onder andere zijn er denk ik altijd mooie dashboards, die er fijn uitzien. Je zegt van, als je nog een dashboard wil, dan moet je misschien gewoon even gaan voelen.

[00:51:18] Emma Hafkamp: Juist 

[00:51:18] Guido Koershuis: ja. 

[00:51:19] Emma Hafkamp: Daar zit [00:51:20] super, superveel intelligentie in besloten. 

[00:51:22] Guido Koershuis: Dus 

[00:51:22] Emma Hafkamp: dat vind ik toch echt meer zakelijk dan soft, persoonlijk. En… [00:51:30] Ja, en waarom vind 

[00:51:31] Guido Koershuis: je… Nou ja dus de laatste les die we bespreken gaat over… Van binnen te 

[00:51:35] Emma Hafkamp: voelen. 

[00:51:36] Guido Koershuis: Van binnen de succes te voelen. Dus dat veronderstelt denk [00:51:40] ik dat mensen best wel veel lof krijgen…

voor wat ze allemaal neerzetten en allemaal presteren. Daar had je het in het begin van ons gesprek ook over. Maar waarschijnlijk dat ook een beetje [00:51:50] van zich af laten glijden… dat het niet echt binnenkomt Dat ze het niet echt als zodanig ervaren… maar vooral bezig zijn met… ja leuk, maar dit is er ook allemaal niet.

En dit moet er allemaal nog. En het is toch nooit goed genoeg Of 

[00:51:59] Emma Hafkamp: [00:52:00] alweer bezig met het volgende. 

[00:52:01] Guido Koershuis: Precies precies. Ja, 

[00:52:02] Emma Hafkamp: want die mensen komen ook vaker wel bij mij. Die zeggen van ja, ik heb dit allemaal bereikt Ik heb dit allemaal voor elkaar. En iedereen vindt [00:52:10] fantastisch Maar ik voel… Niks of ik voel leegte, of ik ben nog steeds ontevreden en hoe kan ik dat nou eens anders doen?

Een typische [00:52:20] opmerking vond ik, volgens mij was dat een week of twee geleden, een ondernemer die tegen mij zegt, ja, die heeft precies dit patroon waar we over hebben, [00:52:30] en hij was aan het klagen over zijn eigen gezin, waarin zijn kinderen materialistisch gezien nooit genoeg hadden Dus had hij de ene [00:52:40] fiets gekocht, dan moest de volgende alweer komen, en dat vond hij best wel vervelend.

Maar herken je dit nou eigenlijk ook, dat het altijd meer, beter, grootser moet, [00:52:50] op welke terrein dan ook? En toen krapte even achter, want hij verrekt. 

[00:52:55] Guido Koershuis: Ja een van de trainingsacteurs waar wij veel mee werken, die noemt [00:53:00] dit een hete daadje, zeg maar. Ja precies heerlijk. Ja, dat is natuurlijk… 

[00:53:06] Emma Hafkamp: En 

[00:53:07] Guido Koershuis: dan, wat leer je dan zo iemand om [00:53:10] gewoon ook…

Te voelen dat het wel goed is en wat er allemaal goed is. 

[00:53:15] Emma Hafkamp: Dat gaat dus heel erg over teruggaan eigenlijk naar de kern van [00:53:20] wie ben je, wat wil je zijn en wat vind jij belangrijk. Dat gaat over daarom ook het herdefiniëren van succes. Want is succes nou alleen maar het behalen van de [00:53:30] volgende prestatie en de volgende stap en dat groter beter, meer?

Of gaat succes ook over hoe kan je aan jezelf relateren [00:53:40] Wat voor ouder ben je voor je kinderen als je die hebt of als die mogen komen? Wat voor partner ben je? Hoe draag je verantwoordelijkheid [00:53:50] voor het leven dat je hebt gekregen? Ik denk, ik ben van mening dat we ons veel te weinig realiseren als… We zijn hier geboren in [00:54:00] een fantastisch rijk land, met fantastische mogelijkheden.

Het feit dat jij kan ondernemen en dit überhaupt kan bouwen, is [00:54:10] ook ergens een enorm voorrecht. 

[00:54:12] Guido Koershuis: Ja dus denk je dan ook, sturen de vraag, überhaupt die [00:54:20] dankbaarheid voelen erkennen, daar stil bij staan, daar bewust van zijn? Dat is al een voorbeeld van de les die je mee wil geven. [00:54:30] Besef even. Waar je nu staat en waar je nu zit en welke mogelijkheden je überhaupt hebt gekregen om te komen tot waar je nu bent.

[00:54:39] Emma Hafkamp: Het [00:54:40] is eigenlijk ergens ook een enorm voorrecht om ondernemer te kunnen zijn. Maar dat ga je ook pas voelen als dat niet meer voortkomt uit dat tekort Want dan is het geen [00:54:50] voorrecht, dan is het… Dan is het een 

[00:54:51] Guido Koershuis: voorwaarde misschien 

[00:54:52] Emma Hafkamp: wel. Ja wat Gerrit ook wel eens een keer heeft gezegd, het is mijn lot. 

[00:54:56] Guido Koershuis: Ja.

Ja 

[00:54:56] Emma Hafkamp: dus dan moet je eigenlijk wel, want je kan niet anders. 

[00:54:58] Guido Koershuis: Ja, dat is bijna [00:55:00] treurig. 

[00:55:00] Emma Hafkamp: Ja, terwijl… Als je dus je houding kan veranderen en daar gaat denk ik wat mij betreft spijtvrij ook over, het gaat natuurlijk over wat kan je [00:55:10] in het hier en nu kiezen zodat je later niet met spijtbetuigingen eindigt, maar het gaat ook over de dingen die tot nu toe al gebeurd zijn, 

[00:55:18] Speaker 3: die 

[00:55:19] Emma Hafkamp: je misschien [00:55:20] toch al ook als je er nu op terugblikt denkt, dat had ik al wel anders kunnen doen.

Hoe kan je dan dat perspectief ook zo aanpassen dat je begrip kweekt voor [00:55:30] waarom 

[00:55:30] Guido Koershuis: dit Ja dat je er een beruchting in kan vinden van goh ja, dat zou ik met de kennis en de gevoelens van nu misschien anders doen. [00:55:40] En het is gelopen zoals het is gelopen. 

[00:55:44] Emma Hafkamp: Ja, het heeft je ook veel gebracht, 

[00:55:47] Guido Koershuis: maar 

[00:55:48] Emma Hafkamp: vanaf nu mag het ook wel [00:55:50] anders.

En ik denk dat als je vanaf dan dingen neer gaat zetten, en dat kan misschien nog steeds aan de buitenkant precies hetzelfde eruit zien, [00:56:00] maar dan kan het veel meer binnenkomen, dan kan het veel meer landen. Ook omdat je dan niet meer er afhankelijk van bent, in de zin van ik heb dat succes nodig om oké te zijn, [00:56:10] maar meer ik behaal succes omdat ik al oké ben en de energie en de ambitie en de passie die ik heb inzet om dingen te behalen.

Dat [00:56:20] is een totaal andere drijfveer en dat komt dan ook totaal anders binnen. 

[00:56:25] Guido Koershuis: Nou ja, ja. En zeg je daarmee ook dat [00:56:30] succes, los van… Dus eigenlijk zeg je… Als ik probeer samen te vatten, je kunt sowieso eens kijken van wat je definitie van succes is, om vervolgens [00:56:40] ook bewuster, en daar ben ik nog wel naar op zoek geloof ik, stil te staan bij als die successen er dan zijn, om je die ook op een bepaalde [00:56:50] manier toe te eigenen of even bij stil te staan en te ervaren wat die successen precies zijn Met je doen in de positieve zin van het woord.

[00:56:57] Emma Hafkamp: Dat, maar ook [00:57:00] gaat het veel meer denk ik over delen Ik zie zoveel ondernemers die deep down super eenzaam zijn. En die eenzaamheid zit hem in de uitspraken. Het is [00:57:10] lonely uit de top. Je draagt in je eentje alle verantwoordelijkheid. En ja, dan kunnen mensen wel applaudisseren voor het succes dat je behaalt.

Maar jij moet ondertussen weer door, want er is nog [00:57:20] zoveel te doen. Als je succes ook meer gaat delen In de zin van, je hoeft het niet allemaal in je eentje te doen. Maar je hoeft ook niet dat succes allemaal op jou [00:57:30] af te laten spiegelen Maar dat je het met elkaar gaat dragen. Ze zeggen wel eens, gedeeld de smart is half smart.

Maar gedeeld succes is, zou je bijna kunnen zeggen, dubbel geluk. [00:57:40] Dus dan zoek je ook veel meer de verbinding. Dan doorbreek je dus ook iets van dat eenzame gevoel. Het blijft natuurlijk ook de [00:57:50] realiteit dat we veel verantwoordelijkheid dragen. En dat je daar ook af en toe best in je eentje mee zit. En dat dat eenzaamheid teweeg kan brengen Maar het hoeft echt [00:58:00] niet zo eenzaam te voelen.

Zoals het nu vaak wel bij je voelt. 

[00:58:05] Guido Koershuis: Oeh, dat zet veel luisteraars wel aan het denken. Dat hoop ik, 

[00:58:09] Emma Hafkamp: ja. 

[00:58:09] Guido Koershuis: [00:58:10] Welke van die zeven lessen waar trap jij nou zelf nog het vaakst in? Want het is natuurlijk een prachtig gepolijst verhaal. Oh ja, nee, ik ben natuurlijk helemaal perfect. Ja [00:58:20] het is fijn om andere mensen natuurlijk allerlei lessen mee te geven.

Maar 

[00:58:23] Emma Hafkamp: wat 

[00:58:23] Guido Koershuis: heb jij nog te leren? 

[00:58:25] Emma Hafkamp: Nou recentelijk nog weer vrol in mijn eigen valkuil getrapt. Ik ben nu natuurlijk [00:58:30] met het lanceren van het boek bezig En ik voel zoveel… Passie en enthousiasme over dit boek. Ik heb het idee dat als [00:58:40] iedereen dit leest, dat de wereld er een stukje mooier uit gaat zien. Dus dat is in principe echt een drijfveer, wat echt [00:58:50] raakt aan mijn waarde aan hoe ik zin geef aan mijn leven.

En waar een grijs gebied zit, is dan ook vol het gaspedaal [00:59:00] indrukken. 9 uur 10 uur, 11 uur, 12 uur per dag werken. Niet kunnen stoppen, geen kansen willen missen. Want ja, alles wat ik nu niet doe, dat [00:59:10] resulteert misschien wel in een lezer minder. Oh 

[00:59:11] Guido Koershuis: ja, ja. 

[00:59:13] Emma Hafkamp: Waardoor ik een keer weer wat prikkelbaarder thuis werd.

Slechter ging slapen. [00:59:20] Signalen kreeg van, hé, hartstikke leuk dat je zo gepassioneerd bent.

Ben je nog [00:59:30] ook bewust van je omgeving van hoe het met je gaat? Ben ik nog bewust van waar ik het echt voor doe? Want dat is die waarde. Maar ik kon ook weer vervallen in… [00:59:40] Bezig zijn met hoeveel boeken ik dan wil verkopen en dat dat meer en meer en meer 

[00:59:44] Guido Koershuis: werkt. dus dat zit er bij jou dus ook wel in Natuurlijk.

Ja goed. [00:59:50] Iedereen belandt op de plek waar die zit met een reden en met een verhaal erachter Maar dat merkt je bij jezelf. Het gaat nu ergens om en over en je hebt ook, je kunt [01:00:00] allerlei meetbare dingen hierop loslaten natuurlijk. Hoeveel luisteraars, hoeveel lezers, hoeveel impact. Dus als 

[01:00:06] Emma Hafkamp: ik dan weer terug ga naar, oké [01:00:10] ten eerste, hoe moet ik voor mezelf zorgen om dit ook te kunnen blijven dragen?

Uiteindelijk als ik niet voor mezelf zorg, dan kom ik weer tegen dat [01:00:20] succesplafond aan. Dan ga ik dingen met een minder sterke batterij doen en dan is de uitkomst ook altijd minder. 

[01:00:26] Guido Koershuis: Ja, 

spijt. 

[01:00:28] Emma Hafkamp: Spijt [01:00:30] Maar ook, doe ik het nou voor die aantallen? Maakt het nou echt voor de impact uit of ik straks drieduizend boeken heb verkocht Ja 

[01:00:38] Guido Koershuis: het gaat 

[01:00:39] Emma Hafkamp: [01:00:40] niet op je grafsteen staan 

[01:00:40] Guido Koershuis: van verkocht x 

[01:00:42] Emma Hafkamp: boeken.

Dus dan weer terugkeren naar waar doe ik het nou echt voor? Ja, daar wordt [01:00:50] mijn batterij opgeladen En niet door dat gaspedaal telkens harder in te drukken Omdat ik dan heb bedacht dat ik er minimaal zoveel wil verkopen. 

[01:00:58] Guido Koershuis: Maar heel herkenbaar dus dat je denkt, oh [01:01:00] ja, dit is dus wat er gebeurt. Ja, grappig.

[01:01:03] Emma Hafkamp: Ja, 

[01:01:03] Guido Koershuis: de slotvraag die ken je denk ik. Oh ja. Ja, dat is, Gerard noemt het de hamvraag ik noem het de [01:01:10] bilboordvraag de doordenker. Je hebt de kans, en in deze uitzending, maar ook op een bilboord langs A2. [01:01:20] Daar komen veel auto’s langs en ook een trein. En dan mag je één… Een simpele vraag aan alle luisteraars en iedereen die langs dat billboard komt [01:01:30] stellen om ze nog even stil te laten staan en door te laten denken.

Wat is die ene vraag in jouw ogen? 

[01:01:37] Emma Hafkamp: Volgens mij kan dat voor deze [01:01:40] aflevering maar één vraag zijn en dat is wat moet jij nu veranderen om straks spijtvrij op je sterfbed te liggen? 

[01:01:49] Guido Koershuis: [01:01:50] Ja, dat kan inderdaad maar één vraag zijn. 

[01:01:51] Emma Hafkamp: En 

[01:01:52] Guido Koershuis: dat is deze. Dank je wel voor dit mooie gesprek De tijd vloog werkelijk waar voorbij.[01:02:00] 

Dank je wel voor het luisteren naar Groeivoer. Wil je meer van Emma weten? Lees dan Spijtvrij Ondernemen. Het boek komt half april uit en je kunt het [01:02:10] nu al bestellen. Een pre-order plaatsen op praktijk-lux.nl slash boek. En als je iemand kent die dit gesprek ook waardevol zou kunnen [01:02:20] vinden, stuur het dan vooral door.

Tot de volgende keer en bedankt voor het luisteren en het kijken.[01:02:30] 

[01:02:30] Emma Hafkamp: Kabam. 

[01:02:30] Guido Koershuis: Shabam.

[01:02:35] Emma Hafkamp: Nee. 

[01:02:36] Guido Koershuis: Het kwam ook niet in mijn oog. 

[01:02:38] Emma Hafkamp: Nee helemaal goed. 

[01:02:39] Guido Koershuis: [01:02:40] Nee dus dat kan misschien in de show notes of wel.

[01:02:45] Emma Hafkamp: Ja, 

[01:02:46] Guido Koershuis: hoe vond je het gaan? 

[01:02:47] Emma Hafkamp: Goed. 

[01:02:47] Guido Koershuis: Ja hè? 

[01:02:48] Emma Hafkamp: Ja. 

[01:02:49] Guido Koershuis: Ja, [01:02:50] ik ben wel echt blij. 

[01:02:51] Emma Hafkamp: Ik ben altijd bezig inderdaad met, je bent natuurlijk met een gesprek bezig En tegelijkertijd probeer je in je hoofd te [01:03:00] denken, 

[01:03:00] Guido Koershuis: zijn 

[01:03:01] Emma Hafkamp: we concreet genoeg Wat wil ik er nog in fietsen? Dus dat doe je tegelijkertijd dus dan weet je het dat heb ik natuurlijk 

[01:03:07] Guido Koershuis: ook.

[01:03:08] Emma Hafkamp: Dus 

[01:03:08] Guido Koershuis: ik heb dan nog [01:03:10] gelukkig wat houvast 

[01:03:12] Emma Hafkamp: maar 

[01:03:12] Guido Koershuis: dat snap ik, ja. 

[01:03:13] Emma Hafkamp: Ja, dus nu weet ik niet precies of we concreet genoeg zijn 

[01:03:18] Guido Koershuis: geworden. Nou jawel. 

[01:03:19] Emma Hafkamp: Wel? 

[01:03:19] Guido Koershuis: Oké fijn [01:03:20] Ik denk het wel in ieder geval. Dus ik was daar ook wel alert op van oké maar help me even. Ja, nee dat was heel fijn Ja, 

[01:03:28] Emma Hafkamp: [01:03:30] en 

[01:03:30] Guido Koershuis: het kan altijd concreter.

Kijk als we echt namen en nummers gaan noemen, dan wel, zeg maar. 

[01:03:36] Emma Hafkamp: Ja. 

[01:03:37] Guido Koershuis: Maar ik heb wel geprobeerd, in ieder geval bij elk thema ook wel van, oké [01:03:40] maar… 

[01:03:40] Emma Hafkamp: Ja, hoe ziet dat er dan uit? Ja, 

[01:03:42] Guido Koershuis: we hebben daar even een voorbeeld van. 

[01:03:45] Emma Hafkamp: Ja, nee, dus leuk. Ja, 

[01:03:48] Guido Koershuis: toch Ja, daar [01:03:50] ben ik altijd naar op zoek Dus ik ga er zelf altijd wel goed op om het ook rond te maken, zeg maar.

Dat ik denk, oh ja, waar beginnen we en waar komen we dan langs en waar eindigen we dan? 

[01:03:58] Emma Hafkamp: En 

[01:03:58] Guido Koershuis: klopt dat dan een beetje in mijn [01:04:00] hoofd? Want je moet toch, we hebben uiteindelijk ruim een uur opgenomen Oh 

[01:04:03] Emma Hafkamp: toch wel, ja. Oh 

[01:04:04] Guido Koershuis: ja.

Dus of je wil [01:04:10] dat mensen hem helemaal afluisteren in één keer. Of dat ze natuurlijk halverwege denken, ja, mijn ritje zit erop. Maar ik ga straks ga straks 

[01:04:16] Emma Hafkamp: wel 

[01:04:16] Guido Koershuis: terug dan ik verder, weet je wel. En dat, ja[01:04:20] 

Ja, en ik denk ook dat het helemaal, ja goed, ik denk dat je ook met die content je boek supergoed kan [01:04:30] promoten. 

[01:04:30] Emma Hafkamp: Ja, en wat ik zelf in ieder geval, dat ervaar ik zo, ik ben benieuwd of jij dat ook zegt, maar dat we er niet een of ander boekverkoopmaatje 

[01:04:38] Guido Koershuis: van 

[01:04:38] Emma Hafkamp: hebben gemaakt. 

[01:04:38] Guido Koershuis: Nee heb ik echt op geen enkel [01:04:40] moment gedacht, dus iedereen, tenminste de gemiddelde luisteraar is ook niet achterlijk natuurlijk, en we het in het begin ook benoemd je hebt een boek, dat is een van de redenen waarom je hier zit.

Ja, koekoek dat is natuurlijk niet zo [01:04:50] gek, maar nee, het ging veel meer over, dat is de kapstok maar niet 

[01:04:56] Emma Hafkamp: het 

[01:04:57] Guido Koershuis: doel. 

[01:04:59] Emma Hafkamp: En 

[01:04:59] Guido Koershuis: [01:05:00] ik denk ook wel dat het echt een ander gesprek is. Daar was ik natuurlijk ook nog geworden 

[01:05:03] Emma Hafkamp: Ja, precies 

[01:05:04] Guido Koershuis: Het was 

[01:05:05] Emma Hafkamp: heel goed dat ik jou nog even sprak Want ik dacht, oh ja, ik moet hem nog even terugluisteren.

Dus dat heb ik ook al gedaan. [01:05:10] Wat ook wel interessant is, want toen dacht ik, oh, oh, heb ik goed gezegd. 

[01:05:15] Guido Koershuis: Ja, ik vond ook dat er hele zittige dingen uitkwamen Maar ook zonder al [01:05:20] te veel uhs Kijk het scheelt denk ik wel. Het is heel wisselend, maar je bent wel gewend om te praten natuurlijk. En om met taal 

[01:05:27] Emma Hafkamp: dingen 

[01:05:28] Guido Koershuis: te doen.

veel te doen. [01:05:30] Dat helpt in de regel wel. Dat je al, ik denk ook een beroep hebt waarin je zorgvuldig 

[01:05:36] Emma Hafkamp: bepaalt 

[01:05:37] Guido Koershuis: wat je wel en wat je niet wil leggen En in [01:05:40] welke vorm. 

[01:05:41] Speaker 3: Kun je nog eens overvraag naar mij stellen? 

[01:05:43] Guido Koershuis: Wat zeg je? 

[01:05:43] Speaker 3: Kun je nog een overvraag? Nou 

[01:05:48] Guido Koershuis: ja, wat is eigenlijk de [01:05:50] reden dat je voor Nieuwegein gekozen hebt als woonplaats?

[01:05:55] Emma Hafkamp: Ja, omdat ik het… Je hebt daar dus hele interessante mafia. 

[01:05:59] Guido Koershuis: Oké ja, [01:06:00] een beetje… Is dat zo? Nee, Tafje is meer Vianen toch? 

[01:06:04] Emma Hafkamp: Ja, het is meer de campers noemen ze dat. 

[01:06:07] Guido Koershuis: En 

[01:06:07] Emma Hafkamp: we zitten vlakbij een watertje [01:06:10] waar eerst de café Henkie zat. 

[01:06:13] Guido Koershuis: Dat 

[01:06:13] Emma Hafkamp: is echt een fenomeen. Maar dat is dus uiteindelijk door de gemeente gesloten omdat daar zoveel…

gebeurde… 

[01:06:19] Guido Koershuis: [01:06:20] Sketchy 

[01:06:20] Emma Hafkamp: things. En toen dacht ik, ja, daar moet ik wonen. 

[01:06:25] Guido Koershuis: Ja 

[01:06:26] Emma Hafkamp: dat leek me eigenlijk gewoon heel erg voorzichtig Dat stond ook op de 

[01:06:28] Guido Koershuis: Funda-beschrijving 

[01:06:29] Emma Hafkamp: Ja, dit [01:06:30] was ook de verkooptekst van, ja, voel je je aangetrokken tot criminaliteit, tot witwaspraktijken, tot, ja, gewoon een… Een wat schimmelig 

[01:06:39] Guido Koershuis: [01:06:40] bestaan.

[01:06:40] Emma Hafkamp: Ja, daar gebeurt in ieder geval wat. Toen dacht ik, ja, dat is op mijn lijf geschreven. 

[01:06:46] Guido Koershuis: Ja levende gebuurt noemen ze dat dan, geloof ik. Ja 

[01:06:48] Emma Hafkamp: ja. [01:06:50] Ja? Is 

[01:06:53] Guido Koershuis: dat een leuke open vraag? 

[01:06:57] Emma Hafkamp: Ja. 

[01:06:58] Guido Koershuis: Ik denk, ja, we kunnen wel [01:07:00] nog een 

[01:07:00] Emma Hafkamp: voor 

[01:07:01] Guido Koershuis: de hand liggende vraag stellen. Ja dan zijn we er. 

[01:07:04] Emma Hafkamp: Leuk, top. Ah, nou, mooi. [01:07:10] 

[01:07:10] Guido Koershuis: Viel het mee?