Van chaos naar structuur: waarom groei altijd eerst pijn doet

In aflevering #378 van de Groeivoer-podcast schuift Martijn van Well aan, financieel en technisch directeur van ibizz. Al meer dan 25 jaar bouwt hij aan een groeiend bureau, inmiddels met zo’n zestig mensen. Het gesprek gaat niet over snelle hacks of nieuwe tools, maar over iets wat elke groeiende ondernemer herkent: het moment waarop het begint te schuren. Want groei ziet er aan de buitenkant vaak succesvol uit, maar voelt van binnen rommelig, onrustig en soms zelfs pijnlijk.

Waarom voelt groei vaak als gedoe in plaats van succes?

Volgens Martijn is dat geen toeval. “Op een gegeven moment merk je in de organisatie dat er dingen piepen en kraken,” zegt hij. Dat begint vaak klein. Een klant die zegt dat hij zijn verhaal al een keer heeft verteld. Een collega die niet weet wat een ander doet. Kleine irritaties die zich opstapelen.

Die signalen zijn volgens hem geen teken dat het misgaat, maar dat je ergens doorheen moet. Groei legt bloot wat eerst onder de oppervlakte bleef. Wat in een team van tien mensen vanzelf ging, werkt niet meer als je met dertig of vijftig bent. Structuur wordt dan geen luxe, maar noodzaak.

Structuur ontstaat pas als je de pijn serieus neemt

Veel ondernemers proberen die pijn snel weg te organiseren met een nieuwe tool of een extra laag management. Maar Martijn draait het om. “Voel eerst die pijn, zoek eerst die pijn op,” zegt hij. Die pijn kan zitten in kwaliteit die onder druk staat, of in inefficiëntie die steeds meer energie kost.

Pas als je dat echt benoemt, kun je bouwen aan structuur die werkt. Niet door alles dicht te timmeren, maar door samen vast te stellen waar het wringt. Wat gaat er mis? Waar raken mensen gefrustreerd? En wat kost dat uiteindelijk, ook al zie je het niet direct terug in cijfers?

Wanneer wordt groei een risico voor je cultuur?

Een van de grootste spanningen bij groei zit volgens Martijn in cultuur. Nieuwe mensen brengen nieuwe gewoontes mee. Wat voor de oprichter normaal is, voelt voor een ander als stressvol. “Waar je zelf ’s avonds nog even een appje stuurt, kan een ander daar veel druk van ervaren,” legt hij uit.

Ook kennis verdwijnt langzaam uit hoofden van oprichters. Wat eerst impliciet was, wordt ineens onduidelijk. Nieuwe collega’s werken anders, stellen andere vragen en volgen niet automatisch dezelfde methode. Dat is het moment waarop cultuur niet meer vanzelf ontstaat, maar expliciet gemaakt moet worden.

Waarom signalen van frictie een belangrijk moment markeren

In plaats van die fase te vermijden, ziet Martijn het als een noodzakelijk kantelpunt. Bij ibizz leidde dat tot stevige gesprekken, begeleiding van buitenaf en het opnieuw neerzetten van de organisatie. Niet omdat het slecht ging, maar omdat het anders moest om verder te kunnen.

“Als mensen tot rust komen, dan kun je weer tot nieuwe dingen komen,” zegt hij. Structuur bracht geen verstarring, maar juist ruimte. Door rollen duidelijker te maken, afspraken vast te leggen en kernwaarden opnieuw te formuleren, ontstond er weer focus. Groei werd daardoor minder reactief en meer bewust gestuurd.

Praktische tips voor ondernemers

1. Zie groeipijn als signaal, niet als probleem.
   Waar het schuurt, zit vaak precies de plek waar structuur nodig is.
2. Ga het gesprek aan voordat het escaleert.
   Kleine irritaties zijn vaak de voorbode van grotere problemen.
3. Maak impliciete kennis expliciet.
   Wat nu nog vanzelf gaat, moet je vastleggen voordat het verdwijnt.

Doordenker

Dus ondernemer, denk na over de volgende vraag:

Waar in jouw organisatie schuurt het al een tijdje, en wat zegt dat over je volgende groeistap?

Bekijk deze podcast

Liever luisteren?

Veelgestelde vragen over groei en structuur in organisaties

1. Waarom voelt groei vaak chaotisch voor ondernemers?
   Omdat bestaande werkwijzen niet meer schaalbaar zijn en nieuwe structuur nog ontbreekt.
2. Wanneer heeft een bedrijf meer structuur nodig?
   Zodra miscommunicatie, frustratie of kwaliteitsverlies vaker voorkomen.
3. Is structuur niet slecht voor creativiteit?
   Nee, goede structuur creëert juist rust en ruimte voor creativiteit.
4. Wat is het eerste signaal dat het misgaat bij groei?
   Herhaling van fouten, onduidelijkheid en klanten die hetzelfde verhaal meerdere keren moeten vertellen.
5. Moet je altijd externe hulp inschakelen bij groeipijn?
   Niet altijd, maar een externe blik kan helpen om patronen sneller te herkennen.

Wil je meer inspiratie?

Het volledige verhaal van Martijn van Well beluister je in aflevering 378 van de Groeivoer podcast. Voor meer inspirerende verhalen van succesvolle ondernemers, abonneer je op een van de beste zakelijke podcasts van Nederland.