Wat ondernemers kunnen leren van Special Forces over mentale weerbaarheid onder extreme druk

In aflevering #388 van de Groeivoer-podcast gaat Gerhard te Velde in gesprek met Sander Aarts, voormalig Special Forces operator en tegenwoordig ondernemer en trainer. Met 16 jaar operationele ervaring in onder andere Afghanistan en Somalië weet hij als geen ander wat er gebeurt als je fysiek en mentaal tot het uiterste gaat. Zijn inzichten over mentale weerbaarheid zijn niet alleen relevant voor militairen, maar juist ook voor ondernemers die dagelijks onder druk presteren.

Hoe blijf je functioneren als alles tegenzit?

Extreme omstandigheden maken één ding genadeloos duidelijk: je hebt altijd nog maar één ding over, en dat zijn je gedachten. Sander beschrijft een situatie die nauwelijks voor te stellen is: “Als je echt in het pikkedonker onder water zit… dan is het enige wat je dan hebt, zijn je eigen gedachten.”

Voor ondernemers is dat niet anders. Wanneer een deal klapt, een teamlid uitvalt of de cashflow onder druk staat, verdwijnen alle externe zekerheden. Wat overblijft, is hoe jij intern reageert. Mentale weerbaarheid begint dus niet bij omstandigheden, maar bij bewustzijn van je eigen denkpatronen.

Mentale kracht is geen talent, maar training

Veel mensen denken dat topprestaties voortkomen uit talent of motivatie. In de praktijk blijkt iets anders. Zoals Sander het verwoordt: “You don’t rise to the level of expectations, you fall to the level of training.”

Onder druk val je terug op wat je geoefend hebt. Dat geldt net zo goed voor ondernemers. Heb je nooit geleerd om met stress om te gaan, moeilijke gesprekken te voeren of beslissingen te nemen onder onzekerheid? Dan komt dat genadeloos naar boven zodra het spannend wordt.

Mentale weerbaarheid is dus geen mindset die je “aanzet”, maar een vaardigheid die je traint. Net zoals een spier.

Waarom extreme situaties je echte gedrag blootleggen

Tijdens de beruchte helweek, waarin kandidaten nauwelijks slapen en continu fysiek worden uitgedaagd, gebeurt er iets interessants. Sander vertelt dat mensen beginnen te hallucineren en volledig op hun reserves draaien. In die staat valt elke façade weg.

Hij zag het al vroeg in zijn opleiding: “Ik zag gasten die fysiek sterker waren… die haalden het niet. Het is een mentaal iets.”

Dat maakt extreme situaties zo waardevol. Ze laten zien wie je écht bent, zonder maskers. In ondernemerschap gebeurt precies hetzelfde, alleen minder zichtbaar. Juist in stressvolle fases zie je welke patronen je hebt: ga je vermijden, controleren, overwerken of juist verstillen?

Wat kun je als ondernemer doen om mentaal sterker te worden?

Mentale weerbaarheid ontstaat niet door erover te lezen, maar door het te ervaren. Sander benadrukt het belang van fysieke en praktische oefeningen: “Je leert ze pas echt kennen… als je het gaat doen en als je met het eerste probleem wordt uitgedaagd.”

Dat betekent voor ondernemers: zoek bewust situaties op die ongemakkelijk zijn. Niet om jezelf te slopen, maar om jezelf beter te leren kennen. Denk aan moeilijke gesprekken voeren, verantwoordelijkheid nemen in spannende situaties of jezelf fysiek uitdagen.

Daarnaast zit de sleutel in bewustwording. Zoals Sander uitlegt over emoties en spanning: “Als ik gestresst ben… dan ga ik daarnaartoe ademen.” Het klein maken van spanning, in plaats van vermijden, maakt het verschil.

Praktische tips voor ondernemers

  1. Train je reactie op stress, niet alleen je strategie. Zorg dat je regelmatig in situaties komt waarin je spanning ervaart en leert hoe je daarop reageert.
  2. Zoek bewust ongemak op. Groei ontstaat niet in comfort, maar in situaties die je uitdagen om anders te handelen.
  3. Leer je eigen gedachten kennen. Onder druk zijn je gedachten bepalend, dus ontwikkel bewustzijn op wat er intern gebeurt.

Doordenker

Dus ondernemer, denk na over de volgende vraag:

Wat gebeurt er in jouw hoofd op het moment dat alles tegenzit?

Bekijk deze podcast



Liever luisteren?


Veelgestelde vragen over mentale weerbaarheid voor ondernemers

  1. Wat is mentale weerbaarheid in ondernemerschap?
    Mentale weerbaarheid is het vermogen om onder druk effectief te blijven functioneren en bewust te reageren op stressvolle situaties.
  2. Kun je mentale weerbaarheid trainen?
    Ja, door herhaaldelijk blootgesteld te worden aan uitdagende situaties en bewust te reflecteren op je reactie, ontwikkel je mentale kracht.
  3. Waarom is mentale weerbaarheid belangrijk voor ondernemers?
    Ondernemen brengt onzekerheid en stress met zich mee. Zonder mentale weerbaarheid maak je slechtere beslissingen en raak je sneller overbelast.
  4. Wat is het verschil tussen mindset en mentale training?
    Mindset is hoe je denkt, mentale training is wat je daadwerkelijk oefent. Onder druk wint training altijd van intentie.
  5. Hoe begin je met het ontwikkelen van mentale weerbaarheid?
    Begin klein: zoek situaties op die je spannend vindt, observeer je reactie en leer daar bewust van.

Wil je meer inspiratie?


Het volledige verhaal van Sander Aarts beluister je in aflevering 388 van de Groeivoer podcast. Voor meer inspirerende verhalen van succesvolle ondernemers, abonneer je op een van de beste zakelijke podcasts van Nederland.

Delen

Bekijk de podcast

In het blogartikel van deze podcast vind je inhoudelijke informatie wat wij in deze aflevering besproken hebben.

Pijl omhoog Naar boven

Ook leren denken als een ondernemer?

De podcast voor ondernemers die willen groeien in mindset, strategie én impact. Schrijf je in voor de nieuwsbrief en laat je inspireren.

"*" geeft vereiste velden aan