Waarom logica je soms tegenhoudt als ondernemer: de lessen van Jandino Asporaat

In aflevering #411 van de Groeivoer-podcast is Jandino Asporaat te gast, acteur, tv-presentator, stand-up comedian en samen met zijn broer Kenneth oprichter van restaurantformule FC Kip en het bredere familiebedrijf Huis van Asporaat. Naast theater, films, vastgoed en opleidingen op Curaçao, bouwt hij aan wat hij zelf een imperium voor de kleinkinderen van zijn kleinkinderen noemt. Maar het meest opvallende inzicht uit het gesprek gaat niet over wat hij heeft opgebouwd, maar over hoe: door logica regelmatig bewust aan de kant te zetten.

Zijn stelling is scherp en ongebruikelijk voor een ondernemersgesprek. Waar de meeste succesverhalen draaien om berekende risico’s en doordachte plannen, zegt Jandino juist dat hij nergens zou zijn gekomen als hij altijd logisch had gehandeld. Dat maakt zijn aanpak een interessant tegengeluid voor ondernemers die vastzitten in spreadsheets en worstcasescenario’s.

Wat gebeurt er als je stopt met alles logisch te benaderen?

Een van de duidelijkste voorbeelden komt uit een gesprek met een man die een gigantisch terrein op Curaçao te koop aanbood voor 2,5 miljard euro, terwijl hij zelf maar 550 miljoen bezat. In plaats van zich blind te staren op het verschil tussen die bedragen, draaide de man de vraag om: niet hoeveel geld ontbreekt er, maar wat wil je eigenlijk bouwen. Jandino nam die les serieus en ging, zonder budget of concreet plan, gesprekken aan met bedrijven en de lokale gemeenschap.

Dat leidde niet tot de aankoop van de raffinaderij zelf, maar wel tot een heel ander stuk grond dat inmiddels is uitgegroeid tot een park met duizenden mangobomen en een historische destilleerderij. Zoals Jandino het samenvat: “Je moet je niet focussen op geld. Dat remt je.” Wie eerst het bedrag berekent en dan pas durft te dromen, mist volgens hem vaak precies de kansen die niet in een rekenmodel passen.

Spring eerst, denk daarna pas zakelijk

Diezelfde volgorde past Jandino ook toe in zijn creatieve werk. Bij het schrijven van een film of het bedenken van een nieuw concept wil hij eerst het volledige idee uitwerken, zonder dat iemand tussentijds roept wat wel of niet financieel haalbaar is. Pas als het plan compleet is, komt de rekenkant erbij, meestal ingevuld door zijn broer Kenneth, die als CEO van het bedrijf de zakelijke kant bewaakt.

Die verdeling houdt de twee kanten van het bedrijf scherp gescheiden: Jandino zorgt dat een idee groot genoeg durft te dromen, Kenneth zorgt dat het financieel overeind blijft. Zonder die vrijheid om eerst te dromen en pas later te rekenen, was volgens Jandino een groot deel van zijn projecten al gesneuveld voordat ze goed en wel bestonden.

Wanneer moet je zelf een deur creëren?

Niet elke kans dient zich logisch aan, en dat is precies het punt dat Jandino wil maken. Als een deur niet opengaat, is zijn instinct niet om ergens anders aan te kloppen, maar om zelf een nieuwe ingang te bouwen. Die instelling verklaart deels waarom hij tegelijk actief is in theater, film, vastgoed, onderwijs en horeca, gebieden die op papier weinig met elkaar te maken hebben.

“Ik maak mijn eigen gebouw. Fuck de deur,” zegt hij daarover. Wie wacht tot iemand anders toestemming geeft, blijft volgens hem afhankelijk van andermans oordeel over wat mogelijk is. Door zelf de structuur te creëren waarin een idee kan bestaan, hoeft hij niet te wachten tot de wereld hem gelijk geeft.

Waarom hij zijn eigen rolverdeling soms doorbreekt

Binnen Huis van Asporaat gelden duidelijke regels over wie wat doet, vergelijkbaar met een voetbalteam waarin iedereen zijn eigen positie speelt. Jandino bewaakt de visie, Kenneth de cijfers, en normaal respecteert Jandino die verdeling strikt. Bij de aankoop van het park op Curaçao brak hij die eigen regel echter bewust, tot een discussie die hij zelf omschrijft als “tot tranen toe.”

Kenneth wilde eerst een return-on-investment berekening zien voordat hij akkoord ging met zo’n grote financiële stap. Jandino koos er die ene keer voor om gewoon te beslissen, wetend dat uitstel betekende dat een ander de grond zou kopen. Zes jaar later, met een museum, twee restaurants en een geplande resortuitbreiding als resultaat, stuurde Kenneth hem alsnog een bericht om hem te bedanken voor de visie en de moed om op dat moment tegen de eigen regels in te gaan. Zoals Jandino het terugkijkend verwoordt: “Ik zou never nooit zijn gekomen waar ik nu ben, als ik ten alle tijde logica had toegepast.”

Praktische tips voor ondernemers

1. Laat een idee eerst volledig groeien voordat je het financieel toetst. Te vroeg rekenen kan een goed plan al in de kiem smoren.
2. Zoek niet altijd naar een bestaande deur. Als een gangbaar pad niet opengaat, kun je vaak zelf de structuur bouwen waarin je idee wél past.
3. Durf je eigen regels soms te breken bij een sterke overtuiging. Een vaste rolverdeling is waardevol, maar niet elk moment past binnen het protocol.

Doordenker

Dus ondernemer, denk na over de volgende vraag:

Welk plan houd jij tegen omdat de cijfers nog niet kloppen, terwijl je onderbuik allang weet wat je moet doen?

Bekijk deze podcast

Liever luisteren?

Veelgestelde vragen over intuïtie en logica in ondernemerschap

1. Waarom is logica niet altijd de beste leidraad voor ondernemers?
   Logica is gebaseerd op wat al bekend en berekenbaar is, terwijl de grootste doorbraken vaak buiten die kaders ontstaan. Jandino Asporaat legt in aflevering #411 uit dat hij nooit was gekomen waar hij nu staat als hij altijd logisch had gehandeld. Wie alleen op cijfers vertrouwt, mist soms kansen die zich pas achteraf laten verklaren.
2. Hoe combineer je visie met zakelijk realisme als ondernemer?
   Door eerst ruimte te geven aan het idee zelf, en pas daarna de financiële haalbaarheid te laten meewegen. Bij Huis van Asporaat gebeurt dit letterlijk door de taken te verdelen: de een bewaakt de visie, de ander de cijfers. Zo blijft er ruimte voor gedurfde keuzes zonder dat het bedrijf financieel uit balans raakt.
3. Wat betekent het om zelf een deur te creëren als ondernemer?
   Het betekent dat je niet wacht op toestemming of een bestaand pad, maar zelf de voorwaarden schept waarin je idee kan bestaan. Dit vraagt om lef, omdat er geen garantie vooraf is dat het gaat werken. Juist die bereidheid om te bouwen zonder blauwdruk onderscheidt volgens Jandino de meest succesvolle ondernemers van de rest.
4. Hoe verdeel je taken tussen visie en cijfers in een familiebedrijf?
   Door vooraf helder af te spreken wie welke rol speelt, vergelijkbaar met vaste posities in een voetbalteam. Dat voorkomt dat elke beslissing opnieuw een discussie wordt over wie waarover gaat. Tegelijk moet er af en toe ruimte zijn om die verdeling bewust te doorbreken als een overtuiging sterk genoeg is.
5. Wanneer is instinct betrouwbaarder dan een rekenmodel?
   Vooral bij beslissingen waarvan de waarde pas op lange termijn zichtbaar wordt, zoals bij vastgoed, merkopbouw of een nieuw marktconcept. Een rekenmodel kan alleen rekenen met wat al bekend is, terwijl instinct soms iets aanvoelt dat nog niet in cijfers te vangen is. Vertrouw daarbij niet blind op elk gevoel, maar wees alert op momenten waarop die overtuiging ongewoon sterk en aanhoudend is.

Wil je meer inspiratie?

Het volledige verhaal van Jandino Asporaat beluister je in aflevering 411 van de Groeivoer podcast. Voor meer inspirerende verhalen van succesvolle ondernemers, abonneer je op een van de beste zakelijke podcasts van Nederland.